أسس التقوی لنيل جنة المأوی

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
اسس التقوی لنیل جنه الماوی
نام کتاب اسس التقوی لنیل جنه الماوی
نام های دیگر کتاب
پدیدآورندگان کاشف‌الغطاء، علی بن محمدرضا (نويسنده)
زبان عربی
کد کنگره
موضوع
ناشر مؤسسه کاشف الغطاء العامة
مکان نشر نجف اشرف - عراق
سال نشر
کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE725AUTOMATIONCODE


معرفى اجمالى

أسس التقوى لنيل جنة المأوى اثر آیت‌الله شيخ على كاشف الغطاء در موضوع طهارت، زكات، خمس و انفال (از امهات مسائل عبادى - سياسى فقه شيعه) تدوين شده است. حجم موضوعات داخل متن نشان از اين دارد كه نويسنده در فقه از مهارت بسيار بالايى برخوردار بوده است.

انگيزه تأليف

مؤلف، با صراحت به انگيزه خود اشاره نكرده است؛ اما از لا به لاى ابواب کتاب به نيكى مى‌توان دريافت كه هدف وى گردآورى تعاليم اعتقادى- عبادى است كه هر روزه مورد نياز مؤمنين مى‌باشد. اين کتاب به صورت متقن و قابل اعتماد و با استفاده از منابع نخستين دينى (آيات و روايات) و آثار فقيهان و متكلمان تأليف شده است.

ساختار

روش کتاب استدلالى است و شبيه برخى ديگر از کتاب‌هاى حوزوى از عدم توالى و ترتيب منطقى عناوين رنج مى‌برد؛ ولى در عين حال موضوعات طهارت، زكات، خمس و انفال در آن به گونه بسيار مشروع و با قلمى روان (كه از مزيت‌هاى اين کتاب است) بيان شده است.

گزارش محتوا

در ابتدا، مؤلف به پيش درآمدى كه مورد نياز مكلف است از قبيل شروط تكليف و راه‌هاى رسيدن به آن و اينكه مكلف سه نوع است: مجتهد، مقلد و محتاط، اشاره كرده و در ادامه به اولين واجبات (اصول دين: توحيد، نبوت، معاد جسمانى، امامت و عدل) كه انسان به درك و فهم آن موظف است، پرداخته است. و همين طور حكم مكلفى كه در اثناى عمل شك به او عارض مى‌گردد و آنچه كه براى آدمى پس از بلوغ واجب است و تعريف و شرايط توبه اشاره كرده سپس به مبحث توبه (كه مربوط به طهارت روح است) و تبيين طهارت جسم پرداخته شده است.

کتاب طهارت. اين کتاب شامل مطالبى است كه به برخى از آنها اشاره مى‌گردد: احكام و انواع آب‌ها، انواع نجاسات و احكام هر يك و چيزهايى كه به نجاسات ملحق مى‌گردد در حالى كه ذاتاً نجس نمى‌باشند.

چگونگى تطهير از بول و ساير نجاسات، چگونگى پاك كردن طلا و نقره آلوده به نجاست، زمين نجس، گوشت‌هاى آلوده به نجاست، نمك و شكر نجس و ميت. انواع مطهرات از قبيل آفتاب، انقلاب، استحاله، انتقال، اسلام، تبعيت و...، كيفيت وضوء و عناصر تشكيل دهنده آن نظير: نيت، شستن صورت و دست‌ها، مسح سر و پا، ترتيب، موالات.

ويژگى‌هاى مورد استفاده در وضوء اجتماع موجبات وضو، طرح آنچه كه واجب، مستحب و مكروه است براى او وضو گرفتن، آنچه مكروه است در وضو، مباحث غسل، فوايد غسل، غسل حيض، احكام حائض، آنچه كه مستحب و مكروه است براى حائض، اقسام حائض، چگونگى غسل استحاضه و تمايز آن از باقى غسل‌ها.

نفاس و وجوب استبراء از نفساء، آنچه كه واجب، مستحب و مكروه است براى نفساء.

ميت و چگونگى غسل آن، احكام شك در مس ميت. مسائل پيرامون احتضار، آنچه كه مستحب يا مكروه است بعد از مرگ براى وابستگان؛ تجهيز، نفقه و غسل و آنچه كه معتبر است براى غسل ميت و مسايلى از قبيل تكفين، تشييع، كيفيت و شروط نماز بر ميت، احكام ميتى كه به بلوغ نرسيده است.

مستحبات و مكروهات گذاشتن ميت در قبر و غسل‌هاى مستحبى، احكام تيمم و مواردى كه ضرورت ندارد آب وضو جست‌وجو گردد، آنچه كه مستحب يا مكروه است در چيزى كه بدان تيمم مى‌شود و درستى چندين نماز با يك تيمم، تيمم بدل از غسلى كه نياز به وضو نيست، هنگامى كه اسباب گوناگون براى طهارت جمع گردد تيمم واحد كفايت مى‌كند، امورى كه تيمم را باطل مى‌كنند، احكام شك‌هايى كه در تيمم اتفاق مى‌افتد، كسانى كه به خاطر مريضى، از آنها عوامل باطل كننده تيمم سر مى‌زند.

کتاب زكات، اين کتاب به صورت مشروح پس از بحث طهارت گردآورى شده است كه به عناوين مهم آن اشاره مى‌گردد: مؤلف نخست درباره وجوب و فايده زكات، نكاتى از اين دست را بيان مى‌كند: پرداخت زكات يكى از وظايف مهم اسلامى است كه در قرآن و احاديث معصومين(ع) هم‌رديف نماز قرار گرفته است. چيزهايى كه زكات به آنها تعلق مى‌گيرد نظير انعام ثلاثه (شتر، گاو و گوسفند)، طلا، نقره و غلات چهارگانه (گندم، جو، خرما و كشمش) و تعلق گرفتن زكات به آنها؛ اينكه فقير پيش از اينكه نياز خود را ابراز نمايد بايد حق او از زكات پرداخت شود. در ادامه موارد هشت‌گانه زكات بيان گرديده است. مستحب است كسى كه زكات پرداخته است آن را ابراز كند و همين‌طور مسائل و احكام زكات فطره در انتهاى مباحث زكات گنجانده شده است.

کتاب خمس، اين کتاب در سه فصل گرد آمده است: فصل نخست درباره چيزهايى است كه خمس آنها واجب است. نظير غنيمت جنگى، معدن، جواهرى كه با غواصى از دريا به دست مى‌آيد، درآمد كسب، مال حلال مخلوط با حرام، و در ادامه شرايط و مستثنيات آنها مطرح شده است.

فصل دوم پيرامون تقسيم و موارد مصرف خمس بيان شده است.

فصل سوم درباره احكام خمس و عدم جواز تصرف مالى كه خمس آن داده نشده و خمسى كه پيش از پرداخت، تلف شده بحث و بررسى صورت گرفته است.

کتاب انفال و فىء، نخست موضوع انفال تعريف شده و سپس موارد هشت‌گانه آن بدين ترتيب ذكر و بيان گرديده است:

1. زمين‌هاى موات و زمين‌هايى كه صاحبانشان از آنها اعراض كرده باشند.

2. كوه‌ها، دره‌ها، جنگل‌ها و رودخانه‌هاى طبيعى.

3. درياها و سواحل آن و رودخانه‌هاى بزرگ.

4. معادن.

5. اموال گران‌بهايى كه متعلق به پادشاهان بوده و در جنگ به دست مسلمانان آمده است.

6. غنيمت‌هايى كه بدون اجازه امام به دست آمده باشد.

7. زمين‌هايى كه از كفار بدون جنگ و خون‌ريزى در اختيار مسلمانان قرار گرفته است.

8. اموال كسانى كه از دنيا مى‌روند در حالى كه وارث ندارند؛ و در انتها موارد مصرف انفال بيان شده است.


پیوندها

مطالعه کتاب اسس التقوی لنیل جنه الماوی در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور