أصول تركيب الأدوية

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أصول ترکیب الأدویة
نام کتاب أصول ترکیب الأدویة
نام های دیگر کتاب
پدیدآورندگان عباس، نجلاء قاسم (محقق)

نجیب سمرقندی، محمد بن علی (نويسنده)

زبان عربی
کد کنگره
موضوع دارو سازی

دارو شناسی

ناشر الجمهوریة العراقیة، وزارة التعليم العالي و البحث العلمي، جامعة بغداد، مرکز إحياء التراث العلمي العربي
مکان نشر بغداد - عراق
سال نشر 1405 هـ.ق یا 1989 م
کد اتوماسیون 12611


معرفى اجمالى:

اصول تركيب الادوية تاليف نجيب الدين محمد بن على بن عمر سمرقندى (متوفى 619ق) را بايد از جمله قرابادينها شمرد.

سمرقندى در مقدمه كتاب مى‌گويد كه تقرب به خداوند متعال به هر وسيله‌اى واجب است و چه بهتر كه اين وسيله، وسيله‌اى باشد كه نفع آن به عموم مردم برسد و سپس دانش طب را ذريعه‌اى براى تقرب به خداوند بيان مى‌كند. وى انگيزه‌اش را از نگارش اين اثر نگارش كتابى مفيد و سهل الوصول در رابطه با ادويه و اصول تركيب آن دانسته است.

ساختار:

كتاب مشتمل بر يك مقدمه تحقيقى و 19 باب است. مصحّح در مقدمه‌اى كوتاه مطالبى پيرامون زندگى مؤلف و آثار او، شيوه تصحيح كتاب و اصول تركيب ادويه و جايگاه آن نگاشته است.

مؤلف در بعضى از ابواب به ساخت نوعى خاص از دارو مى‌پردازد و در بعضى ديگر به داروهايى براى بيمارى خاص اشاره مى‌كند. وى نسخه‌هايى را همراه با خواص آنها و شيوه ساخت و تركيب ادويه ذكر مى‌كند. همچنين به نحوه و زمان مصرف بعضى از داروها نيز اشاره مى‌كند. در ابتداى بعضى از بخش‌ها نيز به بعضى مباحث كلى مرتبط با آن بخش مى‌پردازد.

گزارش محتوا:

مبحث تركيب ادويه (قرابادين) از مباحث مهم در طب است، چرا كه در درمان بيمارى‌ها آنچه بيش از همه مورد توجه است داروها است كه ساخت داروها نيز بدون آشنايى و تسلط بر مباحث تركيب ادويه امكان‌پذير نيست. سمرقندى نيز با توجه به اين اهميت به تحرير اين كتاب همت گماشته است.

مؤلف در نگارش اين اثر سعى نموده اولاً موارد كاربردى و سودمند را نقل كند، از اين‌رو اين اثر در مقايسه با بسيارى از كتاب‌هاى قرابادين ديگر مختصر و موجز است. ثانياً سعى كرده مباحث مهم و اصلى را از قلم نيندازد به همين سبب -با وجود اختصار- اثرى جامع است.

افزون بر اين، شيوه بيان مطالب و نثر ساده و روان مؤلف نيز مطالعه كتاب را براى كسانى كه به زبان عربى آشنايى دارند سهل مى‌كند.

وضعيت كتاب:

كتاب به همت نجلاء قاسم عباس و بر اساس سه نسخه خطى موجود در كتابخانه موزه عراق تصحيح و تحقيق شده است.

علاوه بر تصحيح متن، تدوين و تنظيم فهرست مصطلحات طبى، فهرست ادويه گياهى، فهرست ادويه معدنى، فهرست داروهاى مركب و معرفى اوزان به كار رفته در متن كتاب و بيان معادل امروزى اين اوزان از ديگر كارهايى است كه محقق اين اثر انجام داده است. فهرست مطالب نيز در انتهاى كتاب آمده است.

پاورقى‌هاى نسبتاً مفصل اين اثر پيرامون اختلاف نسخ، توضيح و شرح لغات، مفردات و امراض تدوين شده است.

منابع مقاله:

مقدمه و متن كتاب


پیوندها