أنس المسجون و راحة المحزون

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أنس المسجون و راحة المحزون
نام کتاب أنس المسجون و راحة المحزون
نام‌های دیگر کتاب
پدیدآورندگان جادر، محمد ادیب (محقق)

ابن‌بحتری حلبی، عیسی (نويسنده)

زبان عربی
کد کنگره
موضوع
ناشر دار صادر
مکان نشر بیروت - لبنان
سال نشر 1997 م
کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE14361AUTOMATIONCODE


انس المسجون و راحة المحزون، تأليف صفى‌ الدين، ابوالفتح، عيسى بن بحترى حلبى، به زبان عربى و حاوى مسائل مختلف اخلاقى، نكات حكمت‌آميز و مطالبى در باب زندان و بازداشت است.

ساختار

متن کتاب، مشتمل بر نه فصل است و مجموعا حاوى 618 حكايت و سخن از بزرگان در قالب نظم و نثر است.

تنها فصل چهارم کتاب، در مورد زندان است و بقيه فصول، ارتباط كمى با زندان دارد كه با دقت و تأمل، قابل درك است.

مقدمه محقق کتاب، محمد اديب جادر، در آغاز کتاب درج شده است.

گزارش محتوا

مؤلف، در فصل اول، از شكرگزارى و تأثير آن در ادامه يافتن نعمت‌ها و زدوده شدن سختى‌ها سخن به ميان آورده است و در اين باب، 105 حكايت و سخن ارزش‌مند را از بزرگان نقل نموده است، مانند: «نعمت، عروسى است كه شكر، مهريه وى مى‌باشد» و «نعمت را با سپاس و دانش را با نوشتن پاى‌بند و ماندگار نماييد.»

در فصل دوم، در باب صبر و شكيبايى و تسليم و رضا، 41 سخن حكيمانه را از بزرگان نقل كرده است، همچون: «كمال، در سه چيز است: پايدارى در دين؛ سر و سامان دادن به ثروت و شكيبايى بر سختى‌ها» و «آدمى، به آرزوهاى خود دست نمى‌يابد مگر با شكيبايى در برابر آنچه نمى‌پسندد.»

در فصل سوم، در باب مرگ و قطع شدن اسباب بين خويشان و دوستان، 174 حكايت و كلام پرمعنا را كه برخى بسيار طولانى است، از بزرگان نقل كرده است، مانند: «على بن ابى طالب، در برابر گروهى مصيبت‌زده ايستاد و گفت: اگر بى‌تابى كنيد، حق خويشاوندى را به جا آورده‌ايد و اگر شكيبايى پيشه نماييد، حق خدا را ادا كرده‌ايد.»

«مالك بن اسماء بن خارجه، به بردبارى و شكيبايى وصف شد؛ گروهى از مردم شام، خواستند او را امتحان كنند، لذا از زبان يكى از خويشانش به او نامه‌اى نوشتند كه هر دو فرزندت از دنيا رفتند، پس او در حالى كه جامه‌اش را به خود پيچيده بود نامه را برگرفت و آن را خواند و كنار نهاد و جامه‌اش را نگشود و اثرى از حزن در وى آشكار نگشت و وقتى از او پرسيدند: در اين نامه چه نوشته شده است، پاسخ داد: به من خبر داده‌اند دو فرزندم زودتر از من به منزلى كه من ناگزير بايد در آن فرود آيم، فرود آمده‌اند.»

در ساير فصول نيز با همين شيوه، در باب زندان و بازداشت و از تنگنا برون شدن، در باب دورويى ياران و برادران و نان به نرخ روز خوردن آنان، در باب قناعت و اميد بريدن از دارايى مردم، در باب مكارم و محاسن اخلاق، در باب تقوا و امانت و سركوب كردن هواى نفس و ديانت و در باب مذمت دنيا و زهد ورزيدن در آن و ساير امور مربوطه، حكايات و سخنان كوتاه و بلندى را در قالب نظم و نثر نقل كرده است.

وضعيت کتاب

فهرست‌هاى زير در آخر کتاب ذكر شده است:

1. فهرست آيات؛

2. فهرست احاديث؛

3. فهرست كتب؛

4. فهرست امثال؛

5. فهرست اعلام؛

6. فهرست اقوام؛

7. فهرست اماكن و شهرها؛

8. فهرست اشعار؛

9. فهرست رجز؛

10. فهرست نيمه‌بيت‌ها؛

11. فهرست مطالب.

پاورقى‌ها، به بيان اختلاف نسخ، توضيح اعلام، ذكر منابع و... اختصاص يافته است.

منابع

مقدمه و متن کتاب.


پیوندها

مطالعه کتاب أنس المسجون و راحة المحزون در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور