أهل البيت عليهم السلام سماتهم و حقوقهم في القرآن الكريم

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أهل البیت علیهم السلام سماتهم و حقوقهم في القرآن الکریم
نام کتاب أهل البیت علیهم السلام سماتهم و حقوقهم في القرآن الکریم
پدیدآورندگان سبحانی تبریزی، جعفر (نويسنده)
زبان عربی
کد کنگره ‏BP‎‏ ‎‏104‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏2‎‏س‎‏2‎‏
موضوع خاندان نبوت - احادیث

خاندان نبوت در قرآن

ناشر مؤسسة الإمام الصادق(علیه السلام)
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1420 هـ.ق
کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE3788AUTOMATIONCODE


معرفى اجمالى

أهل البيت عليهم السلام، تأليف فقيه محقق شيخ جعفر سبحانى، به زبان عربى است كه به شيوه‌اى روشمند به دفاع از مكتب اهل بيت عليهم السلام پرداخته است.

انگيزه تأليف

نويسنده در مقدمه دو مورد را برشمرده است:

  1. اهل بيت عليهم السلام در قرآن كريم اهميت ويژه‌اى دارد و بسيارى از آيات به اين بزرگواران اختصاص دارد و به همين دليل علماء مذاهب مختلف کتاب‌هايى را تأليف و در آنها مناقب و فضائل ايشان را ذكر كرده‌اند.
  2. اخيراً دو کتاب درباره اهل بيت عليهم السلام توجه مرا جلب نمود. يكى کتاب "حقوق اهل بيت عليهم السلام" از ابن تيميه و ديگرى "الشيعه و اهل بيت" از يك نويسنده معاصر.

اين کتاب در صدد است، علاوه بر معرفى آن حضرات و حقوقشان، بعضى از حقوق از بين رفته آنها در اين دو کتاب و به ويژه کتاب اخير را جبران نمايد.

ساختار

در قرآن كريم لفظ "اهل بيت" دو بار به كار رفته است: در آيه اول خانواده ابراهيم(ع) با اين لفظ مورد خطاب واقع شده است. اما آيه‌اى كه در اين کتاب مد نظر است، آيه دوم است كه در شأن زنان پيامبر نازل شده است و آنها را به تقوى و دورى از دنيا شفارش كرده است. مطالب کتاب پيرامون اين كريمه در سه فصل تنظيم شده است:

  1. اهل بيت عليهم السلام كه هستند؟
  2. روش و مذهب اهل بيت چه بوده است؟
  3. حقوق اهل بيت چيست؟

گزارش محتوا

در اولين فصل از کتاب چنين مى‌خوانيم كه: معروف بين مفسرين و محدثين آنست كه مراد از اهل بيت در آيه مباركه عترت طاهرين هستند كه رسول اكرم(ص) آنها را در حديث ثقلين معرفى كرده است. علاوه اين كه تحقيق مفاد آيه و تبيين مراد از اهل بيت و انطباقش بر حديث ثقلين بحث پيرامون دو مورد را مى‌طلبد: اهل بيت در لغت و عرف، اهل بيت در آيه مباركه.

نويسنده در بحث لغوى با نقل كلمات اهل لغت چنين نتيجه مى‌گيرد كه اهل بيت در لغت به كسانى اطلاق مى‌شود كه ارتباط محكمى با مرد داشته باشند و از نويسنده سؤال مى‌كند كه چگونه از كلمات اهل لغت اطلاق اصلى اهل را بر ازواج، برداشت كرده است.

در ادامه به نقل آراء مفسرين درباره آيه و مراد از "اهل بيت" پرداخته شده و با برشمردن چهار قرينه، چنين نتيجه مى‌گيرد كه مقصود أئمه اطهار عليهم السلام است.

در روايات فراوانى كه از اهل سنت نقل شده است، پيامبر اكرم(ص) مصاديق اين آيه شريفه را مشخص كرده‌اند كه در سه بخش دسته بندى شده است: رواياتى كه در آنها از أئمه نام برده شده است، رواياتى كه رسول اكرم(ص) اين آيه را بر در منزل فاطمه (س) مى‌خواند، روايات حديث كساء.

اهل بيت در كتب مختلف اهل سنت به فرزندان فاطمه زهرا (س) و زنان پيامبر تفسير شده است كه آوردن نام قائلين هر دو گروه از علماء اهل سنت و نقد آراء گروه دوم و اقوال شاذ به خوبى صورت گرفته است. از مطالب جالب توجه در اين فصل اختصاص صفحاتى از کتاب به اشعار ادباء پيرامون معناى اهل بيت است.

در فصل دوم، در شمارش حالات واختصاصات اهل بيت عليهم به اين عناوين به تفصيل پرداخته شده است:

  1. عصمت.
  2. محبت در قلوب مؤمنين.
  3. استجابت دعاى ايشان.
  4. كسب خوشنودى خدا.
  5. ايثار.
  6. خيرالبريّه و وارثين کتاب.
  7. حرمت صدقه بر آنها.

فصل سوم به بررسى آيات و روايات حقوق اهل بيت عليهم السلام بر مؤمنين احصاء شده است.

از جمله اين حقوق است: ولايت، اطاعت، مودت و حبّ، صلوات فرستادن بر ايشان، خمس، فىء، انفال، ترفيع بيوت.

کتاب با نقل بخش‌هايى از کتاب شريف نهج‌البلاغه و عبارات اميرالمؤمنين درباره اهل بيت عليهم السلام خاتمه مى‌يابد.

منابع

متن و مقدمه کتاب.


پیوندها

مطالعه کتاب أهل البیت علیهم السلام سماتهم و حقوقهم في القرآن الکریم در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور