الإمامة و الولاية في القرآن الكريم

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الإمامة و الولاية في القرآن الكريم
NUR18422J1.jpg
پدیدآوران

نخبه من العلماء (نويسنده)

یزدی، محمد (نويسنده)

تسخیری، محمدعلی (نويسنده)

مصباح یزدی، محمدتقی(نويسنده)

محمدی گیلانی، محمد (نويسنده)

مظاهری، حسین (نويسنده)

موسوي، علي‌اکبر (نويسنده)

المجمع العالمي لاهل‌البيت عليهم السلام (محقق)
ناشر المجمع العالمي لاهل‌البيت عليهم السلام، مرکز الطباعة و النشر
مکان نشر ايران - قم
چاپ 1
شابک964-529-109-7
موضوع

امامت - جنبه‎های قرآنی

ولايت - جنبه‌هاي قرآني
زبان عربي
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏104‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏7
نورلایب مشاهده

الإمامة و الولاية في القرآن الكريم، اثر گروهی از علما، کتابی است پیرامون مباحث مربوط به امامت و ولایت در قرآن کریم که توسط مجمع جهانی اهل‎بیت(ع)، تحقیق شده است.

ساختار

کتاب با دو مقدمه از ناشر و نویسندگان آغاز و مطالب در پانزده فصل و یک خاتمه، سامان یافته است.

نویسنده ابتدا آیه مورد نظر را مطرح نموده و سپس پیرامون آن، به طرح مباحث پرداخته و موضوع امامت و ولایت را در قرآن کریم، مورد بحث و بررسی قرار داده و از روایات نیز استفاده کرده است.

گزارش محتوا

در مقدمه نخست، ضمن اشاره به نام علمایی که در تدوین اثر حاضر، نقش داشته‎اند (سید علی‎اکبر موسوی یزدی، محمد محمدی گیلانی، محمد یزدی، حسین مظاهری، محمدتقی مصباح یزدی و محمدعلی تسخیری)، به توضیح این مطلب پرداخته شده است که امامت در طول تاریخ اسلامی، چهار دوره اساسی را سپری کرده است: دوران نفی، ایمان سطحی، ایمان واقعی و غلو[۱].

در مقدمه دوم، به بیان این نکته پرداخته شده که مطالب اثر حاضر، حول اثبات اصل امامت از خلال آیات قرآن و سنت - ‎بدون تفصیل مباحث آن - ‎شکل گرفته و هدف اصلی نویسندگان از تدوین آن، تبیین حق و دفع شبهات کسانی است که خیال می‎کنند: ادله قرآنی بر اثبات امامت و ولایت، وجود ندارد[۲].

در فصل نخست، با توجه به آیات شریفه 30 تا 33 سوره بقره که موضوع خلقت انسان و قرار داده شدن وی به‎عنوان خلیفه خداوند بر روی زمین را مطرح نموده، مسئله خلافت، اساس و غایت کمال انسانی دانسته شده و بدین منظور، به بحث پیرامون خلافت الهی و ملاکات آن، پرداخته شده است[۳].

در فصل دوم، با توجه به آیه مباهله، به معرفی مقومات و خصایص امامت، پرداخته شده و حقیقت امامت ابراهیمی، در سه مؤلفه زیر، بررسی شده است: نقش ابتلاء در امامت؛ جایگاه امامت در قیاس با نبوت و شرط عصمت در امامت[۴].

نویسنده در فصل سوم، با توجه به آیه 59 سوره نساء: يا أَيهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَي‎ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيوْمِ الْآخِرِ ذٰلِكَ خَيرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلاً؛ «اى کسانى که ایمان آورده‏اید، خدا را اطاعت کنید و پیامبر و اولیاى امر خود را [نیز] اطاعت کنید؛ پس هرگاه در امرى [دینى] اختلاف نظر یافتید، اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارید، آن را به [کتاب] خدا و [سنت] پیامبر [او] عرضه بدارید، این بهتر و نیک‌‏فرجام‏تر است»، ابتدا صلاحیت‎های «أولو‎الأمر» را بررسی نموده و سپس به این پرسش، پاسخ داده شده است که «أولو‎الأمر»، چه کسانی هستند؟[۵].

در فصل چهارم، به تبیین مفهوم ولایت در قرآن کریم پرداخته شده[۶] و در فصل پنجم، با اشاره به آیه تبلیغ، امامت امتداد رسالت دانسته شده است[۷].

در فصل ششم، با بحث پیرامون آیه اکمال و بررسی مناقشات عقلی و وقایع تاریخی اتفاق‎افتاده پیرامون این آیه شریفه، امامت، اکمال دین و اتمام نعمت دانسته شده است[۸].

آیه 43 سوره رعد که به آیه «علم الکتاب» معروف است، از دیگر آیاتی است که در فصل هفتم، در مورد امامت و علم امام، مورد احتجاج قرار گرفته[۹] و در فصل هشتم، با استفاده از آیه 17 سوره هود: أَ فَمَنْ كَانَ عَلَى بَينَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَاماً وَ رَحْمَةً أُولٰئِكَ يؤْمِنُونَ بِهِ وَ مَنْ يكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ فَلاَ تَكُ فِي مِرْيةٍ مِنْهُ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يؤْمِنُونَ؛ «آیا کسى که از جانب پروردگارش بر حجتى روشن است و شاهدى از [خویشان] او، پیرو آن است و پیش از وى [نیز] کتاب موسى راهبر و مایه رحمت بوده است [دروغ مى‏بافد]؛ آنان [که در جستجوى حقیقتند] به آن مى‏گروند و هرکس از گروه‏هاى [مخالف] به آن کفر ورزد، آتش وعده‏گاه اوست. پس در آن تردید مکن که آن حق است [و] از جانب پروردگارت [آمده است]، ولى بیشتر مردم باور نمى‎کنند»، یکی از شؤون امامت، شاهد و بینه بودن بر امت، دانسته شده است[۱۰].

در فصل نهم داستان مباهله پیامبر(ص) با اهل نجران و دلالت آیه مباهله بر فضیلت اهل‎بیت(ع) و شبهات واردشده پیرامون آن، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است[۱۱].

موضوعاتی که در سایر فصول، مورد بحث و بررسی قرار گرفته، به‎ترتیب عبارتند از: امامت معصوم؛ مودت ولایت؛ امت وسط و شاهد بودن؛ برگزیده بودن و شهادت؛ رقابت ولات[۱۲].

فصل آخر، به ذکر خلاصه مطالب و نتیجه بررسی هریک از آیات مطرح‎شده در کتاب، اختصاص یافته است[۱۳].

در خاتمه کتاب، بحث کوتاه و مختصری پیرامون بعضی از خصوصیات امامت، از جمله علم به غیب و عصمت، مطرح گردیده است[۱۴].

وضعیت کتاب

فهرست مطالب، به‎همراه فهرست منابع مورد استفاده محقق، در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‎ها علاوه بر ذکر منابع، به توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه اول، ص7-‎13
  2. ر.ک: همان، ص15-‎17
  3. ر.ک: متن کتاب، ص19-‎28
  4. ر.ک: همان، ص29-‎45
  5. ر.ک: همان، ص47-‎64
  6. ر.ک: همان، ص65-‎86
  7. ر.ک: همان، ص87-‎97
  8. ر.ک: همان، ص99-111
  9. ر.ک: همان، ص113-122
  10. ر.ک: همان، ص123-‎135
  11. ر.ک: همان، ص137-‎153
  12. ر.ک: همان، ص155-‎215
  13. ر.ک: همان، ص217-‎231
  14. ر.ک: همان

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها