البهجة المرضية علی ألفية ابن مالك

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
البهجة المرضیة علی ألفیة ابن مالک
نام کتاب البهجة المرضیة علی ألفیة ابن مالک
نام های دیگر کتاب الفیه. شرح
پدیدآورندگان ابن‌مالک، محمد بن عبدالله (نويسنده)

سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌‌بکر (نويسنده)

حسینی دشتی، مصطفی (حاشيه نويس)

زبان عربی
کد کنگره ‏PJ‎‏ ‎‏6151‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏ ‎‏الف‎‏7025
موضوع ابن مالک، محمد بن عبدالله، 600؟ - 672ق. الفیه - نقد و تفسیر

زبان عربی - نحو

ناشر اسماعيليان
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1388 هـ.ش یا 1430 هـ.ق
کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE21235AUTOMATIONCODE


البهجة المرضية على ألفية ابن مالك يا «النهجة المرضية»، تأليف جلال‌الدين عبدالرحمن سيوطى، اديب و دانشمند بزرگ قرن نهم هجرى (متوفاى 911ق)، يكى از مشهورترين شرح‌هاى مزجى بر اشعار الفيه ابن مالك (671 - 600ق) است. اين كتاب معمولا يكى از كتاب‌هايى است كه در پايه دوم حوزه تدريس مى‌شود. به‌طور كلى اين شرح از قديم تاكنون على‌رغم وجود كتاب‌هاى جديدى كه در زمينه ادبيات عرب توسط علما و ادباى عرب و غير عرب نگاشته شده، هنوز هم به‌عنوان مهم‌ترين كتاب درسى در حوزه شمرده مى‌شود.

كتاب حاضر از بدو نگارش، مورد توجه خاص دانشمندان، زبان‌دانان و دانش‌پژوهان ادب عربى واقع شده و در حوزه‌هاى علمى مورد تدريس و تدرس و استفاده بوده است. به دليل اينكه مطالب كتاب، علمى و گاه مشكلات عبارتى داشته، از طرف اديبان و نحويان، تاكنون بيش از صد شرح و حاشيه بر آن نگاشته شده است.

در باره اين كتاب مى‌توان به اين نكات اشاره نمود

  1. اين شرح، طبق گفته خود جناب سيوطى، شرحى لطيف و ظريف است به شكل شرح مزجى كه با متن الفيه تركيب يافته است [۱].
  2. دومين ويژگى اين شرح عبارت است از نكته‌هاى جالب ادبى كه نسبت به شروح ديگرى كه در همان زمان نوشته شده، بارزتر و قابل توجه‌تر است.
  3. اين اثر با شرح خطبه الفيه شروع شده و شارح نكاتى را پيرامون اين خطبه شرح داده است و با شرح مباحث مختلف نحوى و صرفى ادامه يافته و با بحث ادغام به پايان رسيده است.
  4. شارح همچون ديگر نحويان براى بيان قواعد وارده در ابيات الفيه به شواهد چهارگانه قرآن كريم، حديث شريف، كلام قابل اعتماد عرب و شعر عربى قديم در موقعيت‌هاى گوناگون تمسك جسته است.
  5. اين شرح به‌دور از هرگونه اطناب و در جهت اهداف تعليمى نگاشته شده و عبارات متن (ابيات الفيه) با شرح به‌گونه‌اى تفكيك‌ناپذير آميخته است.

كتاب حاضر با تحقيق و پاورقى مصطفى حسينى دشتى منتشر شده است. بيشتر پاورقى‌هاى كتاب، گاه به توضيح عبارات دشوار كتاب مربوط مى‌شود، گاه به رد ديدگاه شارح يا ماتن و حتى گاه به طعن و كنايه به او [۲].

پانويس

  1. متن كتاب، ص 6
  2. متن كتاب، ص 5، پاورقى 3

منابع مقاله

متن كتاب.


پیوندها

مطالعه کتاب البهجة المرضیة علی ألفیة ابن مالک در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور