المعلقات علی العروة الوثقی

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
المعلقات علی العروة الوثقی
نام کتاب المعلقات علی العروة الوثقی
نام های دیگر کتاب
پدیدآورندگان گرامی، محمدعلی (نويسنده)
زبان عربي
کد کنگره ‏BP‎‏ ‎‏183‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ي‎‏4‎‏ ‎‏ع‎‏4037‎‏ ‎‏1374
موضوع فقه جعفري - قرن 14

يزدي، محمد کاظم بن عبد العظيم، 1247؟ - 1338؟ق. العروه الوثقي - نقد و تفسير

ناشر توحيد
مکان نشر ايران - قم
سال نشر مجلد1: 1415ق ,

مجلد2: 1415ق ,

مجلد3: 1417ق ,

مجلد4: 1418ق ,

کد اتوماسیون AUTOMATIONCODE14882AUTOMATIONCODE

المعلقات علی العروة الوثقی، تألیف آیت‎الله محمدعلی گرامی، یکی از جدیدترین تعلیقاتی است که بر کتاب شریف «العروة الوثقی» سید محمدکاظم یزدی نوشته شده است.

در جلد اول و دوم کتاب، مباحث طهارت و نماز، در جلد سوم تتمه کتاب نماز، روزه، اعتکاف، زکات، خمس و در جلد چهارم نیز موضوعات حج، اجاره، مضاربه، مزارعه و مانند آن بحث شده است.

در این کتاب، متن کامل عروه با حروف ریزتر بالای صفحات و تعلیقات در پاورقی آن آمده است. آیت‎الله گرامی به صرف فتوا بسنده نکرده، بلکه اشاره‌ای کوتاه و اجمالی به دلیل هر مسئله‌ای دارد و به این جهت تنها برای کسانی مفید و قابل استفاده است که بخواهند آشنایی اجمالی با ادله احکام داشته باشند. مؤلف محترم گاهی عبارت عروه را طوری معنا می‎کند که اشکالات سایر محشین بر آن وارد نباشد[۱].

در ابتدای هر تعلیقه، فتوا یا مدعای خود را ذکر کرده و آنگاه دلیل آن را در گیومه «» قرار می¬دهد و از این راه دلیل از مدعا تفکیک می‌شود. به حواشی و نظریات فقهای دیگر توجه داشته و گاهی نام آنان را ذکر می-کند[۲] و گاهی بدون ذکر نام، کلام آنان را نقل و مورد نقد قرار می¬دهد[۳].

نویسنده کتاب، دو تعلیقه بر عروه نگاشته که کتاب حاضر تعلیقه مختصر آن است و در چند جای کتاب، به تعلیقه «مبسوط» خود ارجاع داده است[۴].

نویسنده در این کتاب، سه مرتبه به‎مناسبت‌های مختلف به بحث از ولایت فقیه پرداخته و در ج 1، ص‎580، می‌گوید: «ولایت، مخصوص فقیهی است که در فقه اعلم از دیگران بوده و مدیریت نیز داشته باشد» و در پاسخ این سؤال: اگر در زمانی اعلم در فقه یک نفر و شخص مدیر و لایق برای اداره کشور شخص دیگر بود، در اینکه کدام‎یک باید متصدی ولایت و زعامت شود؟ می¬گوید: اعلمیت در فقه مقدم است؛ زیرا شخص مدیر باید زیر نظر شخص اعلم کار کند، همان گونه که در تمام شرکت‌ها چنین است که مدیر اجرایی شخصی است که زیر نظر رئیس فعالیت می‎کند». ضمناً در جلد 1، ص‎25-28، نیز نکات جالبی در باب ولایت فقیه دارد[۵].

مؤلف در این کتاب، معتقد است که:

  1. اصل، در هر حیوانی جواز اکل آن است؛ إلا ما خرج بالدليل[۶].
  2. شبهه و تردید در نجاست ذاتی کفار و مشرکان شعار طلاب جوانی است که تحت تأثیر احساسات هستند[۷].
  3. وجوب زکات منحصر به همان نه چیز معروف نیست، بلکه موارد آن، به دست حاکم شرع بوده و حاکم می¬تواند زکات را در غیر این نه چیز واجب کند یا آنکه زکات را از برخی از همین اشیا بردارد؛ همچنان‎که در مقدار زکات نیز فقط باید تابع نظر حاکم شرع بود و اگر حاکم صلاح بداند می¬تواند مقدار زکات را اضافه یا کم نماید[۸].
  4. در باب مصرف خمس نیز 21 قول از فقهای بزرگ درباره کیفیت آن نقل کرده است[۹].

ابتدای جلد دوم این تعلیقات، از ص1 تا ص120، تقریرات مؤلف محترم در مورد «ستر و ساتر نمازگزار» از درس مرحوم آیت‎الله محقق داماد است. باآنکه بنای مؤلف در تمام این کتاب بر اختصار بوده و به همین جهت، متن کامل کتاب طهارت و صلات و صوم و زکات و خمس عروه را با تعلیقات استدلالی خود در چهار جلد گنجانده است، اما در بحث لباس نمازگزار بنا را بر تفصیل گذاشته است و باآنکه در آخر جلد اول، بحث لباس نمازگزار را از متن عروه آورده و تعلیقه زده است، دوباره تقریرات خود از درس مرحوم داماد را نقل کرده است و شاید علت این تکرار آن باشد که آن تعلیقات پایان جلد اول، فتوایی بوده و این تقریرات، استدلالی است[۱۰].

پانویس

  1. ر.ک: زهرایی، محمد، ص76
  2. ر.ک: متن کتاب، ج1، ص53-56 و 309 و 311
  3. ر.ک: همان، ص12 و 29
  4. ر.ک: همان، ص250 و 639
  5. ر.ک: زهرایی، محمد، ص76
  6. ر.ک: متن کتاب، ج1، ص70
  7. ر.ک: همان، ص87
  8. ر.ک: همان، ج3، ص488
  9. ر.ک: همان، ص762
  10. ر.ک: زهرایی، محمد، ص76

منابع مقاله

  1. متن کتاب.
  2. زهرایی، محمد، «معرفی‌های اجمالی»، آینه پژوهش، خرداد و تیر 1376، شماره 44، ص‎75 و 76، برگرفته از پایگاه مجلات تخصصی نورمگز.

وابسته‌ها

تكملة العروة الوثقی

العروة الوثقی

المعلقات علی ملحقات العروة الوثقی

پیوندها

مطالعه کتاب المعلقات علی العروة الوثقی در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور