الموسوعة التيمورية من كنوز العرب في اللغة و الفن و الأدب

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الموسوعة التیموریة من کنوز العرب في اللغة و الفن و الأدب
NUR13291J1.jpg
پدیدآوران

عقاد، عباس محمود (مقدمه نويس)

تیمور، احمد (نویسنده)
ناشر لجنة نشر المؤلفات التيمورية
مکان نشر قاهره - مصر
سال نشر 1961 م
چاپ 1
موضوع

زبان عربی - اصطلاح‌ها و تعبیرها

زبان عربی - واژه‌نامه‎ها
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏PJ‎‏ ‎‏6611‎‏ ‎‏/‎‏ت‎‏9‎‏م‎‏8‎‏

الموسوعة التيمورية من كنوز العرب في اللغة و الفن و الأدب، نوشته احمد بن اسماعيل بن محمد تيمور به زبان عربى، لغت‌نامه و مجموعه‌اى از مصطلحات است كه مؤلف از ميان كتاب‌هايى كه در لغت و ادب نگاشته شده، انتخاب نموده و در اين مجموعه قرار داده است. تنها تفاوت آن با ديگر كتب لغت و فرهنگ‌نامه‌ها، نحوه تدوين و تبويب آن است، چرا كه اين كتاب داراى باب‌بندى خاصى است و تنها مانند يك كتاب لغت صرف، واژگان در پهلوى هم چيده نشده‌اند.

ساختار

كتاب، در 7 بخش تدوين شده است.

مؤلف، در نگارش اين اثر، از نثر و نظم در كنار هم استفاده كرده و از منابع بسيارى بهره‌مند شده است؛ كتاب‌هايى همانند شرح بغدادى بر قصيده بانت سعاد، شرح تبريزى بر حماسه، امالى قالى، الحيوان جاحظ، كامل مبرد، اصلاح المنطق دينورى، معالم الكتابة، شوارد اللغة في رسائل الصاغانى، شفاء العليل، همع الهوامع سيوطى، بدائع الفوائد، كنايات جرجانى، عيون الانباء في طبقات الاطباء، شرح صفدى بر لامية العجم و...

گزارش محتوا

عناوين بخش‌هاى هفت‌گانه كتاب، به قرار زير است:

  1. خلق الانسان و صفاته؛
  2. الاطعمة و الاشربة؛
  3. الفاكهة و البقل؛
  4. الزهور و الورود و الرياحين؛
  5. الحلى و الزينة و الطيب؛
  6. الالوان و الاصباغ؛
  7. آلات الطرب و اصوات الغناء.

در بخش اول، تحقيقات لغوى درباره اعضاى بدن انسان و صفات پسنديده و ناپسند از اخلاق و عادات انسانى ذكر شده است.

بخش دوم، درباره خوراكى‌هاست. مؤلف در اين بخش، علاوه بر غذا به انواع نوشيدنى‌ها نيز مى‌پردازد.

در بخش سوم، سخن ازميوه‌ها و سبزيجات، خواص آنها و بلادى كه محل كشت و زرع ميوه‌ها و سبزيجاتند به ميان آمده است.

در بخش چهارم، مؤلف به بحث پيرامون گل‌ها مى‌پردازد.

بخش پنجم، پيرامون آرايش و زينت است و مؤلف در بحث لغوى، بسيارى از زواياى اين امور را روشن مى‌كند.

بخش ششم، پيرامون رنگ و رنگرزى است. در اين بخش، مؤلف به رنگ‌ها، تركيب رنگ‌ها و خصائص آنها مى‌پردازد.

بخش هفتم، به فن موسيقى اختصاص دارد، چرا كه مؤلف به آلات موسيقى و نحوه عمل هريك از آنها و امور متعلق به اين ادوات مى‌پردازد.

كتاب «الموسوعة التيمورية» را تنها نمى‌توان يك لغت‌نامه دانست، بلكه آن را بايد همانند بعضى ديگر از كتب - مثل نفائس الفنون آملى - مجموعه‌اى از علوم و فنون به شمار آورد؛ با اين تفاوت كه نگرش مؤلف در اين اثر به علوم، نگرش يك عالم لغت‌شناس است؛ ازاين‌رو، در اين كتاب به ظرائف لغوى علوم مى‌پردازد و در كنار آن به بسيارى از زواياى علوم نيز نظر مى‌كند.

وضعيت كتاب

كتاب، به همت لجنة نشر المؤلفات التيمورية (مصر)، تصحيح و تحقيق شده است.

اين اثر با مقدمه‌اى مختصر به قلم عباس محمود عقاد، در سال 1961م (1381ق)، در 248 صفحه، توسط لجنه مذكور چاپ و منتشر شده است.