بلغة الطالب في التعليق علی بيع المكاسب

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
بلغة الطالب في التعلیق علی بیع المکاسب
NUR00768J1.jpg
پدیدآوران

انصاری، مرتضی بن محمدامین (نويسنده)

حسینی میلانی، علی (مقرر)

گلپایگانی، محمدرضا (نويسنده)
عنوان‌های دیگر

المکاسب. برگزیده. شرح

تقریر ابحاث... السید محمدرضا الموسوی الگلپایگانی...
ناشر مطبعة الخيام
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1399 ق
چاپ 1
موضوع

انصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214 - 1281ق. المکاسب - نقد و تفسیر

خرید و فروش (فقه)

فقه جعفری - قرن 13ق.

معاملات (فقه)

کسب و کار حرام
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏190‎‏/‎‏1‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏9‎‏ ‎‏م‎‏70238
نورلایب مشاهده

بلغة الطالب في التعليق على بيع المكاسب اثر آيت‌الله سيد على حسينى ميلانى، از كتب تعليقه‌اى معاصر و از تقريرات دروس خارج فقه حضرت آیت‌الله سيد محمدرضا موسوى گلپايگانى است كه در باب احكام و مسائل و موضوعات بيع و معاملات نگارش يافته است.

ساختار

نويسنده، مى‌گويد كه چون عنوان مباحث بيع المكاسب بوده و شبيه منهج و عنوان كتاب شيخ انصارى است آن را به اين نام، نام‌گذارى كرده است.

در هر مبحث گزيده‌اى از آرا و عبارات شيخ انصارى از بخش بيع مكاسب نقل شده سپس مبانى، ادله فقهى و اشكالات آن توسط مقرر طرح شده است.

گزارش محتوا

بعد از نقل تعريف متن از بيع كه آن هم از عبارت المصباح گرفته شده و بيع را مبادله مال به مال تعريف كرده اين نكته طرح شده كه تعريف لازم و ضرورى است زيرا ما بايد معنا و حقيقت آن را در لغت و نزد عرف بدانيم و از اين بحث كنيم كه آيا حقيقت شرعيه دارد يا نه، آن‌گاه مى‌توانيم در صحت و فساد معاملات به عمومات بيع تمسك كنيم بنا بر اين مادامى كه معناى بيع نا مشخص است تمسك و استدلال به عمومات خطاست. ضمن تحليل اين تعريف برخى از ديگر تعاريف و اقوال فقها درباره مفهوم مبادله و مالكيت، از تعريف مذكور در متن دفاع شده است. مبحث بعدى راجع به معانى بيع و اين كه بيع شامل كنش خريدار و مشترى، هر دو مى‌باشد بحث شده است.

بنا بر اين، اين كلمه از اضداد است. در تحليل مفهوم بيع در كتب فقهى به اختلافات فقها اشاره شده و اين نتيجه به دست آمده كه بيع همان معاملات متداول ميان مردم است.سپس از حقيقت مال و رابطه آن با ملكيت و اختصاص به بيع كلى با نقل عبارات فقهاى مختلف بحث شده است.

درباره رابطه عوض و معوض هم شرح داده شده و اقوال و آراى فقهاى شيعه با محوريت نظريه شيخ انصارى بررسى شده است. در مبحث لزوم معاطات به اصل، استصحاب فرد، عمومیت قاعده سلطنت، تمسك به«لا يحل مال امرء»، آيه تجارت، ادله خيار مجلس و «المؤمنون عند شروطهم» تمسك شده است.

شيخ در عدم لزوم معاطات به اجماع اشاره كرده و مقرر آن را رد كرده است.

در ادامه 6 مورد از تنبيهات معاطات كه مسائل و جزييات خاصى از اين نوع معاملات را تشريح مى‌كند، ارائه شده و اين تنبيهات راجع به شرايط، جريان خيار، كيفيت تميز بايع از مشترى، اباحه جميع تصرفات، معاطات در غير بيع و معاطات در وقف و ملزومات معاطات مقرر مى‌باشد متن شيخ انصارى معتقد است اين رابطه بر اساس اعتبار شكل مى‌گيرد؛ بنا بر اين آنچه با ايجاب مالكيت آن حاصل مى‌شود معوض و آنچه با ايجاب تمليك مى‌شود عوض است در تبيين اين فرع كه آيا عمل الحر مى‌تواند عوض واقع شود اقوال مختلف فقها بررسى شده است. سپس جمله‌اى كوتاه از شيخ در مبحث حقوق و اقسام آن و اينكه حقوق عوض واقع مى‌شوند نقل شده و به تفصيل تعليقاتى در تفسير و شرح آن بيان گرديده است كه عمدتاً مبتنى است بر تفاوت ميان مفهوم حق و حكم.

از ديگر مباحث نظرى و فروعات مهم بيع بحث از بيع دين، حقيقت شرعيه نداشتن لفظ بيع، تعريف مبيع، نقد تعريف شيخ انصارى از مبيع و نقل كلام محقق اصفهانى، تعريف مختار مقرر، معانى بيع نزد کاشف‎الغطاء، وضع الفاظ معاملات و تمسك به اطلاق در معاملات مى‌باشد. به دنبال اتمام تعاريف بيع، از مسائل، فروعات و تعاريف معاطات و اينكه آيا بيع محسوب مى‌شود يا نه و ادله و مبانى و پشتوانه نظريه بيع بودن معاطات، بحث گرديده است.