تمثیلات قرآن

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
تمثیلات قرآن
NUR03009J1.jpg
پدیدآوران محمدقاسمی، حمید (نويسنده)
عنوان‌های دیگر ویژگیها، اهداف و آثار تربیتی آن
ناشر اسوه
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1382 ش
چاپ 1
شابک964-8073-34-1
موضوع قرآن - امثال
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏84‎‏/‎‏4‎‏ ‎‏/‎‏ق‎‏2‎‏ت‎‏8‎‏
نورلایب مشاهده

تمثیلات قرآن به قلم «حميد محمد قاسمى» نگارش يافته به بررسى تمثيلات قرآن كريم از جنبۀ تربيتى آن پرداخته است و حال آنكه در گذشته مطالعات صورت گرفته بر روى مثالهاى قرآنى غالبا ناظر به جنبۀ ادبى و بلاغى اين تمثيلات بوده و از نقش مؤثر و منحصربه‌فردى كه مثالهاى قرآن در پرورش نفوس و هدايت انسانها بر عهده دارد غفلت شده است در حاليكه در تمثيلات قرآن، شنونده تنها خود را مواجه با يك جلوۀ ادبى و هنرى محض نمى‌يابد كه فقط احساسات او را برانگيزد، بلكه در كنار اين جنبه‌ها، اهداف و آثار تربيتى گوناگون و متعددى تعقيب مى‌شود.در اين نوشتار،ضمن اشاره به اهميت و فوائد تمثيل، به جايگاه و اهميت مثالها در قرآن كريم اشاره شده و با اشاره به برخى ويژگى‌هاى مهم و حائز اهميت مثالهاى قرآنى تلاش شده است تا از منظر تربيتى به اين تمثيلات نگريسته شود.

بررسى معناى مثل و اقسام آن و اهميت تمثيل و نقش شايان و نيز فوائد و آثار باارزش آن، جايگاه و اهميت تمثيل در قرآن و معناى واژه مثل در قرآن و ويژگى‌هاى كه مثالهاى قرآنى دارا هستند، همچنين بررسى اهداف تربيتى تمثيلات قرآنى و برشمردن نمونه‌هايى از فضائل و رذائل اخلاقى و بررسى تمثيلات مقايسه‌اى قرآن كريم براى ترسيم ارزشها و ضد ارزشها، نيز ترسيم و تصوير حقايق غيبى، مفاهيم اعتقادى و حالات نفسانى و روحانى در قالب امور محسوس و ملموس و...محتواى كتاب را شكل مى‌دهند.

ساختار

كتاب مشتمل بر يك مقدمه و سه بخش و يك خاتمه و فهرستى از منابع و آيات و أعلام مى‌باشد.بخش اول تحت عنوان: تمثيل و جايگاه آن سه فصل ذيل را دربر مى‌گيرد:

فصل 1: معناى مثل و اقسام آن.فصل 2: اهميت تمثيل و نقش شايان آن.فصل 3: فوايد مثل.بخش دوم با عنوان: تمثيل در قرآن كريم، شامل دو فصل مى‌باشد كه عبارتند از: فصل 1:جايگاه و اهميت تمثيل در قرآن كريم.فصل 2:ويژگى‌هاى تمثيلات قرآنى و بخش سوم تحت عنوان: تمثيل در نظام تربيتى قرآن كريم، دو فصل ذيل را در خود جاى داده است: فصل 1:اهداف تربيتى تمثيلات قرآن، كه مباحثى چون: توجه دادن به ارزشها و مكارم اخلاقى و برحذر داشتن از زشتى‌ها و پلشتى‌ها، ترسيم و تصوير حقايق غيبى، مفاهيم اعتقادى و حالات نفسانى و روحى در قالب امور محسوس و ملموس، ارائه الگوها و نمونه‌هاى عينى، برانگيختن نيروى فكر و انديشۀ بشر (تشحيذ ذهنى)، عبرت‌آموزى از وقايع و حوادث تاريخى و تبيين سنتهاى الهى، آشكار نمودن اصالت حق و ناپايدارى باطل، تبيين حقيقت دنيا و ناپايدارى آن، تحقير آرمانها و مبانى فكرى و اعتقادى مشركين و كفار، خاموش ساختن افراد لجوج و عنود و در آخر، ابتلاء و امتحان براى آشكار نمودن گوهر حقيقت آدمى، پرداخته است.فصل 2: آثار تربيتى تمثيلات قرآن.

ويژگى

نگاه از زاويۀ مسائل تربيتى به تمثيلات قرآنى را مى‌توان ويژگى اين اثر برشمرد و حال آنكه غالب پژوهشها در زمينه مثالهاى قرآنى از جنبۀ ادبى و بلاغى صورت پذيرفته است.

نسخه‌شناسى

اين كتاب به قلم حميد محمد قاسمى نگارش يافته و در قطع وزيرى با جلد گالينگور در 306 صفحه براى اولين‌بار در سال 1382 شمسى از سوى انتشارات اسوه (وابسته به سازمان اوقاف و امور خيريه) به چاپ رسيده است.

منابع مقاله

متن كتاب