شرح اشارات و تنبیهات

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
شرح اشارات و تنبیهات
NUR18029J1.jpg
پدیدآوران سعادت مصطفوي، حسن (نويسنده)
عنوان‌های دیگر

الاشارات و التنبيهات. شرح

نمط سوم، در باب نفس
ناشر دانشگاه امام صادق(ع)
مکان نشر ايران - تهران
چاپ 1
شابک978-964-774-588
موضوع

ابن سينا، حسين بن عبد الله، 370 - 428ق. الاشارات و التنبيهات - نقد و تفسير

عرفان - متون قديمي تا قرن 14

فلسفه اسلامي - متون قديمي تا قرن 14

ما بعد الطبيعه - متون قديمي تا قرن 14

منطق - متون قديمي تا قرن 14
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BBR‎‏ ‎‏415‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏6‎‏ش‎‏4

شرح اشارات و تنبیهات، شرح فارسی آیت‎الله سیدحسن مصطفوی، بر نمط سوم «الإشارات و التنبيهات» ابن سیناست.

اصل این کتاب، حاصل درس‎هایی است که آیت‎الله سیدحسن مصطفوی، در دانشگاه امام صادق(ع) تدریس کرده است. در همان زمان، قسمتی از مباحث آن توسط یکی از شاگردان ایشان تحریر شده و توسط مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق(ع) برای استفاده دانشجویان این دانشگاه منتشر شده است. وی در سال‎های اخیر تصمیم گرفت که مجموعه کامل شرح نمط سوم کتاب اشارات و تنبیهات را برای استفاده علاقه‎مندان و دوستداران مباحث فلسفی به چاپ رساند. کتاب حاضر، مباحث پیاده‎شده از نوار درس‎های ایشان است که پس از نگارش کامل متن، توسط شارح، بازبینی و اصلاحات مختصری در آن اعمال شده است[۱].

به‎مناسبت انتشار این کتاب، استاد ارجمند، رساله مختصری نیز درباره برخی مسائل مهم علم النفس به نگارش درآورده که در این کتاب با عنوان «پیشگفتار» ملاحظه می‎شود. کسانی که برای اولین بار به مطالعه مباحث نفس می‎پردازند و از این کتاب به‎عنوان خودآموز استفاده می‎کنند، اگر ابتدا اصل کتاب را بخوانند و سپس به مطالعه پیشگفتار روی آورند، بهره بیشتری نصیبشان خواهد شد[۲].

نکاتی درباره کتاب

  1. با توجه به اینکه این کتاب، یک کتاب حکمی و فلسفی است، سعی شده تا از مطالب غیر فلسفی، اعم از مضامین دینی (قرآنی و روایی) و ذوقیات عرفانی در آن استفاده نشود و برای تأیید و تثبیت مطالب، صرفاً از مباحث فلسفی کمک گرفته شده است. این مطلب بدین‎ معنا نیست که مسائل و قواعد فلسفی، با مضامین دینی و عرفانی تطابق ندارند، بلکه بدین‎ دلیل است که آمیزش مطالب علوم به یکدیگر امری پسندیده نیست؛ زیرا در هر علمی، باید طبق مبادی تصوری و تصدیقی همان علم، به اثبات یا نفی مسائل پرداخت.
  2. چون متن کتاب اشارات و تنبیهات، از افادات شیخ‎الرئیس است، در شرح این متن و حتی در پیشگفتار، سعی شده است تا فقط از سخنان و افادات ابن سینا استفاده شود؛ لذا اگر برخی از مطالب، چه در متن یا شرح و یا پیشگفتار، با توجه به سایر مکاتب فلسفی مورد اشکال است یا از قوت کامل برخوردار نیست، نباید بر نویسنده ایراد گرفت. به همین دلیل، نباید گمان شود که همه آنچه نوشته شده است، برای خود نویسنده مبرهن می‎باشد و نقدپذیر نیست، بلکه همان‎ گونه که گفته شد، سعی بر این بوده است تا نظرات ابن سینا، بدون هیچ‎گونه نقد و جرحی نسبت به آنها، بر طبق مبانی خودش تقریر شود.
  3. چون اثبات جوهریت نفس و ابطال عرضیت آن از مهم‎ترین مباحث و مبنای اثبات تجرد و بقای نفس است، لذا شارح در ابتدا بحثی کوتاه را درباره جوهر، عرض و اقسام آن بیان کرده است، سپس به‎اختصار اقسام اعراض و جواهر را معرفی کرده و در ادامه موضوع چیستی نفس ناطقه را مطرح کرده و به دلیل هماهنگی میان مطالب پیشگفتار و شرح متن و نیز به دلیل اینکه سخنان دیگران در این باب چیزی بیش از سخنان ابن سینا نیست، بر دیدگاه ابن سینا متمرکز شده است. درباره حقیقت نفس نیز به دو نظریه مطرح اشاره شده و دیدگاه ابن سینا مبنی بر اینکه نفس جوهری است مجرد از ماده و عوارض، توضیح داده شده است[۳].

شیوه نگارش شرح بدین ‎صورت است که بخشی از متن کتاب اشارات و تنبیهات بر اساس نسخه تصحیح‎شده آقای زارعی نقل و سپس در ذیل آن شرح عبارات ابن سینا ذکر شده است. گاه توضیحات برخی الفاظ یا عبارات در قالب پاورقی ارائه شده است.

فهرست مطالب اجمالی در ابتدا و فهرست تفصیلی در انتهای کتاب ذکر شده است. واژگان کلیدی مبحث نفس و عناوین کتب و اسامی اشخاص نیز در انتهای اثر آمده است.

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه ویراستار، ص9
  2. ر.ک: همان
  3. ر.ک: پیشگفتار، ص16-13

منابع مقاله

مقدمه ویراستار و پیشگفتار.


وابسته‌ها

الإشارات و التنبيهات