مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)
NUR13869J1.jpg
پدیدآوران

کربن، هانری(نويسنده) صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم(نويسنده) عمادالدوله، بديع‌الملک بن امامقلي (مترجم و شارح)

مجتهدي، کريم (مترجم)
عنوان‌های دیگر

المشاعر. شرح

عماد الحکمه: ترجمه و شرح فارسی کتاب مشاعر صدرالدين شيرازي
ناشر بنياد حکمت اسلامی صدرا
مکان نشر ايران - تهران
چاپ 1
شابک964-7472-11-0
موضوع

صدرالدين شيرازي، محمد بن ابراهيم، ??? - ????ق. المشاعر - نقد و تفسير فلسفه‌اسلامی

هستي شناسي
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BBR‎‏ ‎‏1109‎‏ ‎‏/‎‏ک‎‏9‎‏م‎‏7‎‏

مقدمه بر المشاعر صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا) ترجمه فارسی کتابی است که هانری کربن آن را نوشته است. کتاب کربن، مقدمه‎ای است بر «المشاعر» صدرالدین شیرازی، ترجمه به فارسی و نوشتن پیشگفتار این اثر را دکتر کریم مجتهدی انجام داده است. متن فارسی کتاب المشاعر هم به شرح بدیع الملک میرزا عمادالدوله به کتاب ضمیمه شده است.

در مقدمه‎ای که کریم مجتهدی بر این اثر نوشته، ابتدا به اهمیت فلسفه صدرایی و نقش هانری کربن در شناخت و تفسیر حکمت و عرفان اسلامی اشاره شده و سپس ویژگی‎های این شرح چنین توضیح داده شده است؛ «متنى که از هانرى کربن در اینجا ترجمه مى‎گردد، همانطوری که اشاره شد در واقع فقط مقدمه‎اى است که براى ترجمه‎اى که از متن عربى «المشاعر»- با توجه به متن فارسى بدیع الملک میرزا- به زبان فرانسه کرده برشته تحریر درآورده است. همانطوری که خوانندگان ملاحظه خواهند فرمود این مقدمه از چندین قسمت تشکیل شده که در هر یک به‎تناسب مسائل خاص، درباره زندگانى و آثار و افکار ملاصدرا تحقیق و بحث شده است و هر قسمت شامل پانویس‎ها و توضیحات مفیدى است که احاطه محقق و مترجم فرانسوى را بر موضوعات و همچنین موضع شخصى او را در پاره‎اى از مسائل نشان‎ مى‎دهد. کربن در این گروه از پانویس‎ها اشاره به مشکلاتى مى‎کند که در برگرداندن اصطلاحات دقیق فنى عربى و گاهى فارسى به زبان فرانسه وجود دارد، خاصه اگر به نظر مفسران بعدى ملاصدرا توجه بشود و همچنین اگر بتوان کل آن اصطلاحات را احتمالاً مفتاحى دانست که براى ورود غربیان به فضاى فکرى فیلسوف شیعى ایرانى و فهم درست آن لازم است. در این صورت اخیر مى‎بایستى به‎ناچار زمینه مناسب موردنیاز در ذهن خوانندگان غربى فراهم آورده شود تا بار معناى الفاظ و کلمات حتّى المقدور افزایش یابد؛ زیرا کوشش، عملاً فقط در نشان دادن اوصاف اصیل تفکر شرقى نیست بلکه مهم‎تر از آن سعى در پیدا کردن ریشه‎هاى مشترک احتمالى میان دو سنّت شرقى و غربى است که بر اساس آن بتوان نوعى محاوره میان آن گروه از متفکرانى که با وجود بعد وسیع مکانى و زمانى، به خانواده روحى و معنوى واحدى تعلق دارند و نوعى هم‎زبانی که نتیجه همدلى است برقرار ساخت.»[۱]

وی همچنین درباره ترجمه فارسی این اثر چنین می‎نگارد: «طبیعى است که چنین برنامه عظیمى بر مشکلات ترجمه متن فرانسه به زبان فارسى بیش‎ازپیش مى‎افزاید و از این لحاظ نگارنده این سطور علاوه بر اشتباهات احتمالى خود، به عدم توانایى علمى و ذوقى خود نیز معترف است و تصور نمى‎کند که متن فارسى او تمام ظرایف و ریزه‎کاری‎های متن فرانسه را منعکس کرده باشد. بااین‎حال اگر در این ترجمه گاهى یک کلمه افزایش و یا کاهش یافته و یا کلمه‎اى به معنای بسیار خاص، غیرمتداول لحاظ شده، در عوض، کوشش اصلى بر این بوده است که روح فلسفى متن حفظ شود و نظر کربن نسبت به فلسفه ملاصدرا به نحو کلى و بالأخص در مورد متن «المشاعر» تحریف و یا به فراخور سلیقه‎هاى رایج در جامعه کنونى ما تغییر داده نشود بدون اینکه الزاماً نظر به جانب‎داری از آن‎ها باشد. نگارنده با کوشش صادقانه‎اى که براى ترجمه این متن کرده است، امید دارد که در بزرگداشت فیلسوف متألّه ایرانى که بدون شک اصلی‎ترین و مؤثرترین متفکر دوره‎هاى متأخر کشور ماست، سهمى- هرچند بسیار جزئى و ناچیز- از آن خود کرده باشد. تا چه مقبول افتد و نظرها چه باشد»[۲]

پانویس

  1. مقدمه مترجم، ص10-11
  2. همان، ص11

منابع مقاله

مقدمه کتاب.

وابسته‌ها

المشاعر

شرح رسالة المشاعر ملا صدرا

شرح المشاعر