أطباء مصر عبر العصور الإسلامية: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - '}} '''' به '}} '''')
    جز (جایگزینی متن - '= ' به '= ')
     
    (۲۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۲: خط ۲:
    | تصویر =NUR15839J1.jpg
    | تصویر =NUR15839J1.jpg
    | عنوان =أطباء مصر عبر العصور الإسلامیة
    | عنوان =أطباء مصر عبر العصور الإسلامیة
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =
    [[بتاتونی، کمال الدین حسن]] (نويسنده)
    [[بتاتونی، کمال‌الدین حسن]] (نویسنده)
    | زبان =عربی
    | زبان =عربی
    | کد کنگره =
    | کد کنگره =
    | موضوع =
    | موضوع =
    طب اسلامی
    طب اسلامی
    | ناشر =  
    | ناشر =
    دار المعارف
    دار المعارف
    | مکان نشر =قاهره - مصر
    | مکان نشر =قاهره - مصر
    | سال نشر = 2009 م
    | سال نشر = 2009 م
     
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15839AUTOMATIONCODE
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE15839AUTOMATIONCODE
    | چاپ =1
    | چاپ =1
    | شابک =978-977-02-7263-0
    | شابک =978-977-02-7263-0
    | تعداد جلد =1
    | تعداد جلد =1
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =15839
    | کتابخوان همراه نور =15839
    | کد پدیدآور =
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پس از =
    خط ۲۲: خط ۲۳:
    }}
    }}


    '''أطباء مصر عبر العصور الإسلامية''' تألیف دكتر [[كمال‌الدين حسن بتانونى]] (استاد دانشگاه قاهره) و دكتر احمد كمال‌الدين بتانونى (دكتر جراح دانشگاه قاهره) است. پيرامون بررسى زندگى اطباى كشور مصر از قرن اول هجرى تا سال 1318ق (اوايل قرن چهاردهم هجرى) است.
    '''أطباء مصر عبر العصور الإسلامیة''' تألیف دكتر [[كمال‌الدين حسن بتانونى]] (استاد دانشگاه قاهره) و دكتر احمد كمال‌الدين بتانونى (دكتر جراح دانشگاه قاهره) است. پيرامون بررسى زندگى اطباى كشور مصر از قرن اول هجرى تا سال 1318ق (اوايل قرن چهاردهم هجرى) است.


    تاريخ پايان تحرير اين اثر 1429ق (2008م) است.
    تاريخ پایان تحرير این اثر 1429ق (2008م) است.


    ==ساختار==
    ==ساختار==
     
    كتاب در یک مقدمه، یک تمهيد<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=7&viewType=pdf ر.ک: مقدمه، ص7]</ref> و نه باب به رشته تحرير درآمده است. مقدمه پيرامون انگیزه نگارش و شيوه نگارش این اثر و معرفى اجمالى ساختار كتاب است.تمهيد نيز به موضوع پزشكى و پزشكان در نظر مسلمانان پرداخته است.
     
    كتاب در يك مقدمه، يك تمهيد و نه باب به رشته تحرير درآمده است. مقدمه پيرامون انگيزه نگارش و شيوه نگارش اين اثر و معرفى اجمالى ساختار كتاب است.تمهيد نيز به موضوع پزشكى و پزشكان در نظر مسلمانان پرداخته است.


    در هر باب از كتاب نيز پزشكان براساس تاريخ فوتشان مرتب شده‌اند.
    در هر باب از كتاب نيز پزشكان براساس تاريخ فوتشان مرتب شده‌اند.


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    تاريخ علوم از جمله امورى است كه به عنوان مقدمه هر علمى به آن نگاه مى‌شود.در این حوزه از بزرگان هر علم و ابتكارات و اكتشافات و سير تاريخ آنها سخن به میان مى‌آيد. از جمله علومى كه پيرامون تاريخ آن نگاشته‌هاى فراوانى به رشته تحرير درآمده است دانش پزشكى است.


    بعضى از نگاشته‌هاى تاريخ طب گاه به رشته خاصى از طب -مثل چشم پزشكى و يا داروسازى- اختصاص دارد و برخى ديگر پيرامون بررسى زندگى اطباى مشهور در بازه زمانى خاص يا منطقه جغرافيايى محدودى است. كتاب حاضر از جمله نگاشته‌هایى كه به بررسى زندگى اطباى منطقه‌اى خاص (مصر) اختصاص دارد.


    تاريخ علوم از جمله امورى است كه به عنوان مقدمه هر علمى به آن نگاه مى‌شود.در اين حوزه از بزرگان هر علم و ابتكارات و اكتشافات و سير تاريخ آنها سخن به ميان مى‌آيد. از جمله علومى كه پيرامون تاريخ آن نگاشته‌هاى فراوانى به رشته تحرير درآمده است دانش پزشكى است.
    مؤلفين این اثر بر این باورند كه در یک مجلد نمى‌توان تمامى اطباى سرزمین‌هاى اسلامى را جمع‌آورى نمود، از اين‌رو تصمیم گرفته‌اند كه اطباى كشورهاى اسلامى را بر اساس مناطق جغرافيايى جمع‌آورى كنند كه مجلد اول آن به بررسى اطباى كشور مصر اختصاص دارد.


    بعضى از نگاشته‌هاى تاريخ طب گاه به رشته خاصى از طب -مثل چشم پزشكى و يا داروسازى- اختصاص دارد و برخى ديگر پيرامون بررسى زندگى اطباى مشهور در بازه زمانى خاص يا منطقه جغرافيايى محدودى است. كتاب حاضر از جمله نگاشته‌هايى كه به بررسى زندگى اطباى منطقه‌اى خاص (مصر) اختصاص دارد.
    تاكنون نگاشته‌هاى بسيارى پيرامون زندگى و آثار پزشكان به رشته تحرير درآمده است ولى در بسيارى از آنها مطلب تازه‌اى به چشم نمى‌خورد، بلكه بسيارى از آنها وانویسى سخنان ديگران است. از سوى ديگر در بسيارى از این نگاشته‌ها تنها به بررسى احوالات پزشكان مشهور بسنده شده و مطلبى از پزشكان گمنام به چشم نمى‌خورد. در این میان كتاب حاضر هم از جامعيت بسزايى برخوردار است و هم به نكات تازه‌اى پيرامون پزشكان پرداخته است.


    مؤلفين اين اثر بر اين باورند كه در يك مجلد نمى‌توان تمامى اطباى سرزمين‌هاى اسلامى را جمع‌آورى نمود، از اين‌رو تصميم گرفته‌اند كه اطباى كشورهاى اسلامى را بر اساس مناطق جغرافيايى جمع‌آورى كنند كه مجلد اول آن به بررسى اطباى كشور مصر اختصاص دارد.
    اهمیت این اثر در پرداختن هرچند مختصر به زندگى پزشكانى است كه هيچ نام و نشانى از آنها در كتب ديگر به چشم نمى‌خورد.
     
    تاكنون نگاشته‌هاى بسيارى پيرامون زندگى و آثار پزشكان به رشته تحرير درآمده است ولى در بسيارى از آنها مطلب تازه‌اى به چشم نمى‌خورد، بلكه بسيارى از آنها وانويسى سخنان ديگران است. از سوى ديگر در بسيارى از اين نگاشته‌ها تنها به بررسى احوالات پزشكان مشهور بسنده شده و مطلبى از پزشكان گمنام به چشم نمى‌خورد. در اين ميان كتاب حاضر هم از جامعيت بسزايى برخوردار است و هم به نكات تازه‌اى پيرامون پزشكان پرداخته است.
     
    اهميت اين اثر در پرداختن هرچند مختصر به زندگى پزشكانى است كه هيچ نام و نشانى از آنها در كتب ديگر به چشم نمى‌خورد.


    مطالب ابواب كتاب به اختصار عبارت است از:
    مطالب ابواب كتاب به اختصار عبارت است از:


    باب اول، پيش گفتارى تاريخى درباره تاريخ مصر از ابتداى اسلام تا سال 1318ق است. فتح مصر توسط مسلمانان، عصر عباسى در مصر، عصر حاكمان طولونى، حكومت دوباره عباسيان بر مصر، دوران اخشيزى، عصر فاطمى، عصر زنگيان، عصر ايوبيان، دوران مماليك ترك، مماليك برجى، عصر عثمانى، اشغال مصر توسط فرانسويان، خانواده محمد على پاشا تا انتهاى دوران پادشاهى در مصر مطالبى است كه در باب اول مطرح مى‌شود.
    باب اول<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=9&viewType=pdf ر.ک: همان، ص9]</ref>، پيش گفتارى تاريخى درباره تاريخ مصر از ابتداى اسلام تا سال 1318ق است. فتح مصر توسط مسلمانان، عصر عباسى در مصر، عصر حاكمان طولونى، حكومت دوباره عباسيان بر مصر، دوران اخشيزى، عصر فاطمى، عصر زنگیان، عصر ايوبيان، دوران ممالیک ترك، ممالیک برجى، عصر عثمانى، اشغال مصر توسط فرانسویان، خانواده محمد على پاشا تا انتهاى دوران پادشاهى در مصر مطالبى است كه در باب اول مطرح مى‌شود.


    باب دوم درباره پزشكان در دو قرن اول هجرى است. در اين باب مجموعاً زندگى چهار طبيب بررسى مى‌شود.
    باب دوم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=37&viewType=pdf ر.ک: همان، ص37]</ref> درباره پزشكان در دو قرن اول هجرى است. در این باب مجموعاً زندگى چهار طبيب بررسى مى‌شود.


    باب سوم پيرامون پزشكان در عصر طولونى (254-292ق / 868-905م) است. در اين باب هفت پزشك معرفى شده‌اند.
    باب سوم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=43&viewType=pdf ر.ک: همان، ص43]</ref> پيرامون پزشكان در عصر طولونى (254-292ق / 868-905م) است. در این باب هفت پزشك معرفى شده‌اند.


    باب چهارم كه به بررسى پزشكان دوره اخشيرى (323-359ق / 935-969ق) اختصاص دارد. الباسى (ت حوالى 357ق967/م) تنها پزشكى است كه در اين باب از كتاب از او ياد شده است.
    باب چهارم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=49&viewType=pdf ر.ک: همان، ص 49]</ref> كه به بررسى پزشكان دوره اخشيرى (323-359ق / 935-969ق) اختصاص دارد. الباسى (ت حوالى 357ق967/م) تنها پزشكى است كه در این باب از كتاب از او ياد شده است.


    باب پنجم درباره پزشكان عصر فاطمى (359-567ق / 969-1171م) و دربرگيرنده زندگى 26 پزشك است.
    باب پنجم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=51&viewType=pdf ر.ک: همان، ص51]</ref> درباره پزشكان عصر فاطمى (359-567ق / 969-1171م) و دربرگیرنده زندگى 26 پزشك است.


    باب ششم پيرامون پزشكان عصر ايوبى (570-648ق / 1174-1250م) است. در اين بخش زندگى 37 پزشك بررسى شده است.
    باب ششم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=87&viewType=pdf ر.ک: همان، ص87]</ref> پيرامون پزشكان عصر ايوبى (570-648ق / 1174-1250م) است. در این بخش زندگى 37 پزشك بررسى شده است.


    باب هفتم درباره 52 پزشك عصر مملوكى (648-922ق / 1250-1517م) است.
    باب هفتم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=137&viewType=pdf ر.ک: همان، ص137]</ref> درباره 52 پزشك عصر مملوكى (648-922ق / 1250-1517م) است.


    باب هشتم دربرگيرنده زندگى 11 طبيب دوران عثمانيان (922-1220ق / 1517- 1805م) است.
    باب هشتم<ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=159&viewType=pdf ر.ک: همان، ص159]</ref> دربرگیرنده زندگى 11 طبيب دوران عثمانيان (922-1220ق / 1517- 1805م) است.


    باب نهم گزارشى پيرامون پزشكان عهد خاندان محمد على پاشا تا اواخر قرن نوزدهم ميلادى (1318ق) است. در اين باب زندگى 42 پزشك اين دوران بررسى شده است.
    باب نهم <ref>[https://noorlib.ir/book/view/15839/%D8%A3%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B5%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%A9?pageNumber=169&viewType=pdf ر.ک: همان، ص169]</ref>گزارشى پيرامون پزشكان عهد خاندان محمد على پاشا تا اواخر قرن نوزدهم میلادى (1318ق) است. در این باب زندگى 42 پزشك این دوران بررسى شده است.


    ==وضعيت كتاب==
    ==وضعيت كتاب==
    در انتهاى اثر فهرست منابع و مطالب آمده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز به منابع و مستندات مطالب اختصاص دارد.


    ==پانويس ==
    <references />


    در انتهاى اثر فهرست منابع و مطالب آمده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز به منابع و مستندات مطالب اختصاص دارد.


    ==منابع مقاله==
    ==منابع مقاله==
    مقدمه و متن كتاب
    مقدمه و متن کتاب
     
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
     


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:اسفند(1400)]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۵۷

    أطباء مصر عبر العصور الإسلامیة
    أطباء مصر عبر العصور الإسلامية
    پدیدآورانبتاتونی، کمال‌الدین حسن (نویسنده)
    ناشردار المعارف
    مکان نشرقاهره - مصر
    سال نشر2009 م
    چاپ1
    شابک978-977-02-7263-0
    موضوعطب اسلامی
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    أطباء مصر عبر العصور الإسلامیة تألیف دكتر كمال‌الدين حسن بتانونى (استاد دانشگاه قاهره) و دكتر احمد كمال‌الدين بتانونى (دكتر جراح دانشگاه قاهره) است. پيرامون بررسى زندگى اطباى كشور مصر از قرن اول هجرى تا سال 1318ق (اوايل قرن چهاردهم هجرى) است.

    تاريخ پایان تحرير این اثر 1429ق (2008م) است.

    ساختار

    كتاب در یک مقدمه، یک تمهيد[۱] و نه باب به رشته تحرير درآمده است. مقدمه پيرامون انگیزه نگارش و شيوه نگارش این اثر و معرفى اجمالى ساختار كتاب است.تمهيد نيز به موضوع پزشكى و پزشكان در نظر مسلمانان پرداخته است.

    در هر باب از كتاب نيز پزشكان براساس تاريخ فوتشان مرتب شده‌اند.

    گزارش محتوا

    تاريخ علوم از جمله امورى است كه به عنوان مقدمه هر علمى به آن نگاه مى‌شود.در این حوزه از بزرگان هر علم و ابتكارات و اكتشافات و سير تاريخ آنها سخن به میان مى‌آيد. از جمله علومى كه پيرامون تاريخ آن نگاشته‌هاى فراوانى به رشته تحرير درآمده است دانش پزشكى است.

    بعضى از نگاشته‌هاى تاريخ طب گاه به رشته خاصى از طب -مثل چشم پزشكى و يا داروسازى- اختصاص دارد و برخى ديگر پيرامون بررسى زندگى اطباى مشهور در بازه زمانى خاص يا منطقه جغرافيايى محدودى است. كتاب حاضر از جمله نگاشته‌هایى كه به بررسى زندگى اطباى منطقه‌اى خاص (مصر) اختصاص دارد.

    مؤلفين این اثر بر این باورند كه در یک مجلد نمى‌توان تمامى اطباى سرزمین‌هاى اسلامى را جمع‌آورى نمود، از اين‌رو تصمیم گرفته‌اند كه اطباى كشورهاى اسلامى را بر اساس مناطق جغرافيايى جمع‌آورى كنند كه مجلد اول آن به بررسى اطباى كشور مصر اختصاص دارد.

    تاكنون نگاشته‌هاى بسيارى پيرامون زندگى و آثار پزشكان به رشته تحرير درآمده است ولى در بسيارى از آنها مطلب تازه‌اى به چشم نمى‌خورد، بلكه بسيارى از آنها وانویسى سخنان ديگران است. از سوى ديگر در بسيارى از این نگاشته‌ها تنها به بررسى احوالات پزشكان مشهور بسنده شده و مطلبى از پزشكان گمنام به چشم نمى‌خورد. در این میان كتاب حاضر هم از جامعيت بسزايى برخوردار است و هم به نكات تازه‌اى پيرامون پزشكان پرداخته است.

    اهمیت این اثر در پرداختن هرچند مختصر به زندگى پزشكانى است كه هيچ نام و نشانى از آنها در كتب ديگر به چشم نمى‌خورد.

    مطالب ابواب كتاب به اختصار عبارت است از:

    باب اول[۲]، پيش گفتارى تاريخى درباره تاريخ مصر از ابتداى اسلام تا سال 1318ق است. فتح مصر توسط مسلمانان، عصر عباسى در مصر، عصر حاكمان طولونى، حكومت دوباره عباسيان بر مصر، دوران اخشيزى، عصر فاطمى، عصر زنگیان، عصر ايوبيان، دوران ممالیک ترك، ممالیک برجى، عصر عثمانى، اشغال مصر توسط فرانسویان، خانواده محمد على پاشا تا انتهاى دوران پادشاهى در مصر مطالبى است كه در باب اول مطرح مى‌شود.

    باب دوم[۳] درباره پزشكان در دو قرن اول هجرى است. در این باب مجموعاً زندگى چهار طبيب بررسى مى‌شود.

    باب سوم[۴] پيرامون پزشكان در عصر طولونى (254-292ق / 868-905م) است. در این باب هفت پزشك معرفى شده‌اند.

    باب چهارم[۵] كه به بررسى پزشكان دوره اخشيرى (323-359ق / 935-969ق) اختصاص دارد. الباسى (ت حوالى 357ق967/م) تنها پزشكى است كه در این باب از كتاب از او ياد شده است.

    باب پنجم[۶] درباره پزشكان عصر فاطمى (359-567ق / 969-1171م) و دربرگیرنده زندگى 26 پزشك است.

    باب ششم[۷] پيرامون پزشكان عصر ايوبى (570-648ق / 1174-1250م) است. در این بخش زندگى 37 پزشك بررسى شده است.

    باب هفتم[۸] درباره 52 پزشك عصر مملوكى (648-922ق / 1250-1517م) است.

    باب هشتم[۹] دربرگیرنده زندگى 11 طبيب دوران عثمانيان (922-1220ق / 1517- 1805م) است.

    باب نهم [۱۰]گزارشى پيرامون پزشكان عهد خاندان محمد على پاشا تا اواخر قرن نوزدهم میلادى (1318ق) است. در این باب زندگى 42 پزشك این دوران بررسى شده است.

    وضعيت كتاب

    در انتهاى اثر فهرست منابع و مطالب آمده است. پاورقى‌هاى كتاب نيز به منابع و مستندات مطالب اختصاص دارد.

    پانويس


    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب

    وابسته‌ها