ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (A-esmaili@noornet.net صفحهٔ ابو الصلاح حلبی، تقی بن نجم را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم منتقل کرد)
    جز (جایگزینی متن - ' به'''' به ' به '''')
    برچسب‌ها: واگردانی دستی ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
     
    (۶۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    <div class="wikiInfo">
    [[پرونده:NUR00173.jpg|بندانگشتی|ابو الصلاح حلبی، تقی بن نجم]]
    [[پرونده:NUR00173.jpg|بندانگشتی|ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم]]
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    |-
    |-
    ! نام!! data-type='authorName'|ابو الصلاح حلبی، تقی بن نجم
    ! نام!! data-type="authorName" |ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم
    |-
    |-
    |نام های دیگر  
    |نام‌های دیگر  
    |data-type='authorOtherNames'| اب‍ا ال‍ص‍لاح‌
    | data-type="authorOtherNames" | اب‍ا ال‍ص‍لاح‌


    ت‍ق‍ی‌ ال‍دی‍ن‌ ب‍ن‌ ن‍ج‍م‌ ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌
    ت‍ق‍ی‌ال‍دی‍ن ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌


    ت‍ق‍ی‌ ب‍ن‌ ن‍ج‍م‌ ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌
    ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌


    ح‍ل‍ب‍ی‌، ت‍ق‍ی‌ ب‍ن‌ ن‍ج‍م‌
    ح‍ل‍ب‍ی‌، ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م‌
    |-
    |-
    |نام پدر  
    |نام پدر  
    |data-type='authorfatherName'|
    | data-type="authorfatherName" |نجم
    |-
    |-
    |متولد  
    |متولد  
    |data-type='authorbirthDate'|
    | data-type="authorbirthDate" |ح347ق
    |-
    |-
    |محل تولد
    |محل تولد
    |data-type='authorBirthPlace'|
    | data-type="authorBirthPlace" |حلب
    |-
    |-
    |رحلت  
    |رحلت  
    |data-type='authorDeathDate'|447 هـ.ق
    | data-type="authorDeathDate" |447 ق
    |-
    |-
    |اساتید
    |اساتید
    |data-type='authorTeachers'|
    | data-type="authorTeachers" |[[علم‌الهدی، علی بن حسین|علم الهدى]]
     
    [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]]
     
    [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|عبدالعزيز ديلمى]]
    |-
    |-
    |برخی آثار
    |برخی آثار
    |data-type='authorWritings'|
    | data-type="authorWritings" |[[الکافی فی الفقه]]
    |-class='articleCode'
     
    |کد مولف
    [[تقريب المعارف في الكلام]]
    |data-type='authorCode'|AUTHORCODE173AUTHORCODE
     
    [[تقریب المعارف]]
     
    [[الكافي في الفقه (بوستان کتاب)]]
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE00173AUTHORCODE
    |}
    |}
    </div>
    </div>


    '''شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبيدالله بن عبدالله بن محمد''' (ح347-447ق)، معروف به '''ابوالصلاح حلبى،''' فقیه و متکلم، محدث، مفسر، ثقه و مورد اعتماد و یکى از بزرگان و مشايخ امامیه در قرن چهارم و پنجم قمری، اهل شامات است. کتاب معروف او در فقه [[الکافی فی الفقه]] است.


    ==ولادت==
    ==ولادت==
    شيخ تقى الدين بن نجم الدين بن عبيد الله بن عبد الله بن محمد، معروف به ابو الصلاح حلبى اهل شامات است.
    در برخى تعبيرات نيز از او به تقى بن نجم بن عبد الله حلبى ياد كرده‌اند.


    تاريخ ولادت او همانند بسيارى از ديگر بزرگان فقه و ادب و علم، درست مشخص نيست و با مسلم گرفتن تاريخ وفات او، احتمالاً ولادت او حدود سال 347 هجرى در اواسط سدۀ چهارم هجرى مى‌باشد.
    تاريخ ولادت او همانند بسيارى از ديگر بزرگان فقه و ادب و علم، درست مشخص نيست و با مسلم گرفتن تاريخ وفات او، احتمالاً ولادت او حدود سال 347 هجرى در اواسط سدۀ چهارم هجرى مى‌باشد.
    نام او تقى بن نجم الدين بن عبيد الله حلبى و شهرتش «تقى الدين» فقيه بزرگوار و شيخ جليل القدر، فاضل، محدث، مفسر، ثقه و مورد اعتماد و يكى از بزرگان و مشايخ اماميه درسدۀ پنجم مى‌باشد. او به مقام علمى و منزلتى بس شامخ نائل آمد.
    او شاگرد سيد مرتضى و پس از درگذشت او، شاگرد شيخ طوسى بوده است.
    در«ريحانة الأدب» مى‌نويسد كه او شاگرد سلار بن عبدالعزيز نيز بوده است. اگر اين نسبت درست باشد، مى‌بايست ابوالصلاح سه طبقه را شاگردى كرده باشد.
    كتاب معروف او در فقه، «الكافي» است.
    ==عصر زندگى==


    «حلب» شهرى بسيار بزرگ و معمور و پر نعمت و پر جمعيت از ديار شام بوده و هم اكنون نيز از شهرهاى پر جمعيت و آباد سوريه مى‌باشد.
    «حلب» شهرى بسيار بزرگ و معمور و پر نعمت و پر جمعيت از ديار شام بوده و هم اكنون نيز از شهرهاى پر جمعيت و آباد سوريه مى‌باشد.


    آب و هواى خوش و نعمت فراوان دارد. حلب سابقۀ ديرينى در پرورش رجال علم و دين دارد و شخصيت‌هاى علمى و تاريخى بسيارى منسوب به آن نقطه مى‌باشند كه شيخ ابوالصلاح، تقى بن نجم الدين بن عبيد الله حلبى يكى از آنان است.
    آب و هواى خوش و نعمت فراوان دارد. حلب سابقۀ ديرينى در پرورش رجال علم و دين دارد و شخصيت‌هاى علمى و تاريخى بسيارى منسوب به آن نقطه مى‌باشند كه شيخ ابوالصلاح، تقى بن نجم‌الدين بن عبيدالله حلبى یکى از آنان است.


    ==اساتيد==
    ==اساتيد==


    او تحصيلات عاليۀ خویش را نزد فقيه بزرگوار، [[علم‌الهدی، علی بن حسین|علم الهدى]] و شيخ طائفه، [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] انجام داد و اندكى نيز در محضر عالم بزرگوار، [[سلار دیلمی، حمزة بن عبدالعزیز|عبدالعزيز ديلمى]] معروف به سلار تلمّذ كرده است. او از طرف [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى برای تدريس و تبليغ و...به شام و حلب اعزام گرديد و به همین جهت او را خليفة المرتضى (نمايندۀ [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]) مى‌گفتند.


    او تحصيلات عاليۀ خويش را نزد فقيه بزرگوار، علم الهدى و شيخ طائفه، شيخ طوسى انجام داد و اندكى نيز در محضر عالم بزرگوار، عبدالعزيز ديلمى معروف به سلار تلمّذ كرده است. او از طرف سيد مرتضى علم الهدى براى تدريس و تبليغ و...به شام و حلب اعزام گرديد و به همين جهت او را خليفة المرتضى (نمايندۀ سيد مرتضى) مى‌گفتند.
    وى پس از درگذشت [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]]، از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] در آن مقام ابقا شد و به خليفة الشيخ هم معروف گشت.
     
    وى پس از درگذشت سيد مرتضى، از سوى شيخ طوسى در آن مقام ابقا شد و به خليفة الشيخ هم معروف گشت.


    موضوع نيابت و نمايندگى نشان دهندۀ نفوذ علما و فقها در آن زمان است كه مراجع تقليد نمايندگانى به اطراف و اكناف مى‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه نموده و مشكلات دينى خود را حل نمايند.
    موضوع نيابت و نمايندگى نشان دهندۀ نفوذ علما و فقها در آن زمان است كه مراجع تقليد نمايندگانى به اطراف و اكناف مى‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه نموده و مشكلات دينى خود را حل نمايند.
    خط ۷۴: خط ۶۸:




    1 - مرحوم ميرزا عبدالله افندى صاحب رياض العلما، مى‌نويسد:
    #مرحوم [[افندی، عبدالله بن عیسی‌بیگ|میرزا عبدالله افندى]] صاحب رياض العلما، مى‌نویسد:
    #:«شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، شاگرد [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] علم الهدى و [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] و استاد قاضى [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] حلبى مى‌باشد. [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] نام او را در کتاب فهرست خویش آورده و گفته: او نزد ما و [[علم‌الهدی، علی بن حسین|سيد‌ ‎مرتضى]] درس خوانده است.
    #:سپس او را توثيق كرده و این امر نشانگر عظمت شأن و اعتبار اوست.
    #علامه متتبع، مرحوم میرزا محمدباقرخوانسارى قدس‌سره مؤلف روضات، در تأليف منيف خود فصلى را در مورد زندگى این فقيه نامدار گشوده و مطلبى را دربارۀ او بازگو مى‌كند كه بخشى از تقريرات او را در ذيل مى‌آوریم. او مى‌گوید:
    #:فقيه نامدار و بزرگوار، ابوالصلاح تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، فقيه و مورد اعتماد اهل رجال از اعيان امامیه و از مشاهير فقهاى حلب و موصوف به خليفة المرتضى است و آن بر اساس نيابتى است كه از سوى استاد بزرگوارش داشته است، آنچنان كه [[ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر|ابن براج]] از سوى [[طوسی، محمد بن حسن|شيخ طوسى]] اعلى الله مقامه داشته است. این گونه نيابت بر اساس قضاوت يا جنبۀ نيابت در تدريس است، چون هر دو نيابت مورد نص و تصريح قرار گرفته‌اند. این امر نشانگر عظمت و شأن این فقيه بزرگوار مى‌تواند باشد.
    #مجمع البحرين هنگامى كه نامى از سلار مى‌برد، در شرح حال او مى نویسد: ابوالصلاح حلبى نيز از او فرا گرفته است، و هنگامى كه از شهر حلب مورد استفتاء و پرسش فقهى قرار مى‌گرفت، در پاسخ مى‌گفت: پيش شما «تقى» وجود دارد؛ يعنى به او مراجعه كنيد.


    «شيخ تقى الدين بن نجم الدين بن عبدالله حلبى، شاگرد سيد مرتضى علم الهدى و شيخ طوسى و استاد قاضى ابن براج حلبى مى‌باشد. شيخ طوسى نام او را در كتاب فهرست خويش آورده و گفته: او نزد ما و سيد مرتضى درس خوانده است.
    ==وفات==
     
    سپس او را توثيق كرده و اين امر نشانگر عظمت شأن و اعتبار اوست.
     
    2 - علامه متتبع، مرحوم ميرزا محمد باقر خوانسارى قدس سره مؤلف روضات، در تأليف منيف خود فصلى را در مورد زندگى اين فقيه نامدار گشوده و مطلبى را دربارۀ او بازگو مى‌كند كه بخشى از تقريرات او را در ذيل مى‌آوريم. او مى‌گويد:
     
    فقيه نامدار و بزرگوار، ابوالصلاح تقى الدين بن نجم الدين بن عبدالله حلبى، فقيه و مورد اعتماد اهل رجال از اعيان اماميه و از مشاهير فقهاى حلب و موصوف به خليفة المرتضى است و آن بر اساس نيابتى است كه از سوى استاد بزرگوارش داشته است، آنچنان كه ابن براج از سوى شيخ طوسى اعلى الله مقامه داشته است. اين گونه نيابت بر اساس قضاوت يا جنبۀ نيابت در تدريس است، چون هر دو نيابت مورد نص و تصريح قرار گرفته‌اند. اين امر نشانگر عظمت و شأن اين فقيه بزرگوار مى‌تواند باشد.
     
    3 - مجمع البحرين هنگامى كه نامى از سلار مى‌برد، در شرح حال او مى نويسد: ابوالصلاح حلبى نيز از او فرا گرفته است، و هنگامى كه از شهر حلب مورد استفتاء و پرسش فقهى قرار مى‌گرفت، در پاسخ مى‌گفت: پيش شما «تقى» وجود دارد؛ يعنى به او مراجعه كنيد.
     
    ==آثار و تاليفات==
     
     
    او داراى آثار و تأليفات متعددى است كه نوعاً در زمينۀ فقه و كلام مى‌باشد و اسامى برخى از آنها به اين ترتيب مى‌باشد:
     
    1 - البداية (فقه)


    2 - تقريب المعارف (كلام)


    3 - دفع شبه الملاحدة (كلام)
    او پس از یک عمر طولانى و پر بركت كه همه را در راه خدا و احياى شريعت او صرف كرد، در صد سالگى به سال 447 هجرى در شهر حلب به رحمت ايزدى پيوست و در همان جا مدفون گرديد.


    4 - شرح ذخيره علم الهدى (كلام)
    با این حساب، اگر عمر او صد سال بوده و در سال 447 وفات كرده باشد، او از هر دو استادش بزرگسال‌تر بوده است.


    5 - الشافية
    ==آثار ==


    6 - العدّة (فقه)
    7 - اللوامع (فقه)
    8 - المرشد في طريق المتعبد (احكام)
    ==وفات==


    او داراى آثار و تأليفات متعددى است كه نوعاً در زمینۀ فقه و كلام مى‌باشد و اسامى برخى از آنها به این ترتيب مى‌باشد:


    او پس از يك عمر طولانى و پر بركت كه همه را در راه خدا و احياى شريعت او صرف كرد، در صد سالگى به سال 447 هجرى در شهر حلب به رحمت ايزدى پيوست و در همان جا مدفون گرديد.
    # البداية (فقه)
    # تقريب المعارف (كلام)
    # دفع شبه الملاحدة (كلام)
    # شرح ذخيره علم الهدى (كلام)
    # الشافية
    # العدّة (فقه)
    # اللوامع (فقه)
    # المرشد في طريق المتعبد(احكام)


    با اين حساب، اگر عمر او صد سال بوده و در سال 447 وفات كرده باشد، او از هر دو استادش بزرگسال‌تر بوده است.
    {{متکلمان شیعه}}
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}




    == وابسته‌ها ==
    [[الکافی فی الفقه]]  
    [[الکافی فی الفقه]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده


    [[تقریب المعارف فی الکلام]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[تقريب المعارف في الكلام]]  


    [[تقریب المعارف]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[تقریب المعارف]]  


    [[الکافی فی الفقه (طبع جدید)]] / نوع اثر: کتاب / نقش: نويسنده
    [[الكافي في الفقه (بوستان کتاب)]]  


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:متکلمان شیعه]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۷ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۰

    ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم
    نام ابوالصلاح حلبی، تقی بن نجم
    نام‌های دیگر اب‍ا ال‍ص‍لاح‌

    ت‍ق‍ی‌ال‍دی‍ن ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌

    ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م ال‍ح‍ل‍ب‍ی‌

    ح‍ل‍ب‍ی‌، ت‍ق‍ی ب‍ن ن‍ج‍م‌

    نام پدر نجم
    متولد ح347ق
    محل تولد حلب
    رحلت 447 ق
    اساتید علم الهدى

    شيخ طوسى

    عبدالعزيز ديلمى

    برخی آثار الکافی فی الفقه

    تقريب المعارف في الكلام

    تقریب المعارف

    الكافي في الفقه (بوستان کتاب)

    کد مؤلف AUTHORCODE00173AUTHORCODE

    شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبيدالله بن عبدالله بن محمد (ح347-447ق)، معروف به ابوالصلاح حلبى، فقیه و متکلم، محدث، مفسر، ثقه و مورد اعتماد و یکى از بزرگان و مشايخ امامیه در قرن چهارم و پنجم قمری، اهل شامات است. کتاب معروف او در فقه الکافی فی الفقه است.

    ولادت

    تاريخ ولادت او همانند بسيارى از ديگر بزرگان فقه و ادب و علم، درست مشخص نيست و با مسلم گرفتن تاريخ وفات او، احتمالاً ولادت او حدود سال 347 هجرى در اواسط سدۀ چهارم هجرى مى‌باشد.

    «حلب» شهرى بسيار بزرگ و معمور و پر نعمت و پر جمعيت از ديار شام بوده و هم اكنون نيز از شهرهاى پر جمعيت و آباد سوريه مى‌باشد.

    آب و هواى خوش و نعمت فراوان دارد. حلب سابقۀ ديرينى در پرورش رجال علم و دين دارد و شخصيت‌هاى علمى و تاريخى بسيارى منسوب به آن نقطه مى‌باشند كه شيخ ابوالصلاح، تقى بن نجم‌الدين بن عبيدالله حلبى یکى از آنان است.

    اساتيد

    او تحصيلات عاليۀ خویش را نزد فقيه بزرگوار، علم الهدى و شيخ طائفه، شيخ طوسى انجام داد و اندكى نيز در محضر عالم بزرگوار، عبدالعزيز ديلمى معروف به سلار تلمّذ كرده است. او از طرف سيد‌ ‎مرتضى علم الهدى برای تدريس و تبليغ و...به شام و حلب اعزام گرديد و به همین جهت او را خليفة المرتضى (نمايندۀ سيد‌ ‎مرتضى) مى‌گفتند.

    وى پس از درگذشت سيد‌ ‎مرتضى، از سوى شيخ طوسى در آن مقام ابقا شد و به خليفة الشيخ هم معروف گشت.

    موضوع نيابت و نمايندگى نشان دهندۀ نفوذ علما و فقها در آن زمان است كه مراجع تقليد نمايندگانى به اطراف و اكناف مى‌فرستادند تا مردم در امور خود به آنها مراجعه نموده و مشكلات دينى خود را حل نمايند.

    گفتار بزرگان

    1. مرحوم میرزا عبدالله افندى صاحب رياض العلما، مى‌نویسد:
      «شيخ تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، شاگرد سيد‌ ‎مرتضى علم الهدى و شيخ طوسى و استاد قاضى ابن براج حلبى مى‌باشد. شيخ طوسى نام او را در کتاب فهرست خویش آورده و گفته: او نزد ما و سيد‌ ‎مرتضى درس خوانده است.
      سپس او را توثيق كرده و این امر نشانگر عظمت شأن و اعتبار اوست.
    2. علامه متتبع، مرحوم میرزا محمدباقرخوانسارى قدس‌سره مؤلف روضات، در تأليف منيف خود فصلى را در مورد زندگى این فقيه نامدار گشوده و مطلبى را دربارۀ او بازگو مى‌كند كه بخشى از تقريرات او را در ذيل مى‌آوریم. او مى‌گوید:
      فقيه نامدار و بزرگوار، ابوالصلاح تقى‌الدين بن نجم‌الدين بن عبدالله حلبى، فقيه و مورد اعتماد اهل رجال از اعيان امامیه و از مشاهير فقهاى حلب و موصوف به خليفة المرتضى است و آن بر اساس نيابتى است كه از سوى استاد بزرگوارش داشته است، آنچنان كه ابن براج از سوى شيخ طوسى اعلى الله مقامه داشته است. این گونه نيابت بر اساس قضاوت يا جنبۀ نيابت در تدريس است، چون هر دو نيابت مورد نص و تصريح قرار گرفته‌اند. این امر نشانگر عظمت و شأن این فقيه بزرگوار مى‌تواند باشد.
    3. مجمع البحرين هنگامى كه نامى از سلار مى‌برد، در شرح حال او مى نویسد: ابوالصلاح حلبى نيز از او فرا گرفته است، و هنگامى كه از شهر حلب مورد استفتاء و پرسش فقهى قرار مى‌گرفت، در پاسخ مى‌گفت: پيش شما «تقى» وجود دارد؛ يعنى به او مراجعه كنيد.

    وفات

    او پس از یک عمر طولانى و پر بركت كه همه را در راه خدا و احياى شريعت او صرف كرد، در صد سالگى به سال 447 هجرى در شهر حلب به رحمت ايزدى پيوست و در همان جا مدفون گرديد.

    با این حساب، اگر عمر او صد سال بوده و در سال 447 وفات كرده باشد، او از هر دو استادش بزرگسال‌تر بوده است.

    آثار

    او داراى آثار و تأليفات متعددى است كه نوعاً در زمینۀ فقه و كلام مى‌باشد و اسامى برخى از آنها به این ترتيب مى‌باشد:

    1. البداية (فقه)
    2. تقريب المعارف (كلام)
    3. دفع شبه الملاحدة (كلام)
    4. شرح ذخيره علم الهدى (كلام)
    5. الشافية
    6. العدّة (فقه)
    7. اللوامع (فقه)
    8. المرشد في طريق المتعبد(احكام)

    وابسته‌ها