الإعجاز اللغوي في فواتح السور: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - ' ' به ' ')
    جز (جایگزینی متن - '↵↵| ' به ' | ')
     
    (۲۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class="wikiInfo">
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR12488J1.jpg|بندانگشتی|الإعجاز اللغوي في فواتح السور]]
    | تصویر =NUR12488J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =الإعجاز اللغوي في فواتح السور
    |+
    | پدیدآوران =  
    |-
    [[خضر، سهام]] (نویسنده)
    ! نام کتاب!! data-type="bookName" |الإعجاز اللغوي في فواتح السور
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    | data-type="otherBookNames" |
    |-
    |پدیدآورندگان
    | data-type="authors" |[[خضر، سهام]] (نويسنده)
    |-
    |زبان  
    |زبان  
    | data-type="language" |عربي
    | زبان =عربی
    |-
    | کد کنگره =‏BP‎‏ ‎‏71‎‏/‎‏6‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏6‎‏الف‎‏6  
    |کد کنگره  
    | موضوع =
    | data-type="congeressCode" style="direction:ltr" |‏BP‎‏ ‎‏71‎‏/‎‏6‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏6‎‏الف‎‏6  
    قرآن - اعجاز  
    |-
    |موضوع  
    | data-type="subject" |قرآن - اعجاز  
     
    قرآن - حروف مقطعه  
    قرآن - حروف مقطعه  
    |-
    |-
    |ناشر
    | data-type="publisher" |دار الکتب العلمية، منشورات محمد علي بيضون  
    | data-type="publisher" |دار الکتب العلمية، منشورات محمد علي بيضون  
    |-
    |مکان نشر  
    |مکان نشر  
    | data-type="publishPlace" |لبنان - بيروت  
    | مکان نشر =لبنان - بيروت  
    |-
    | سال نشر = |مجلد1: 2008م ,  
    ||سال نشر  
    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE12488AUTOMATIONCODE
    | ata-type="publishYear" |مجلد1: 2008م ,  
    | چاپ =1
    |- class="articleCode"
    | تعداد جلد =1
     
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =12488
    |کد اتوماسیون
    | کتابخوان همراه نور =12488
    | data-type="automationCode" |AUTOMATIONCODE12488AUTOMATIONCODE
    | کد پدیدآور =
    |}
    | پس از =
    </div>
    | پیش از =
    '''الإعجاز اللغوي في فواتح السور''' اثر سهام خضر، پژوهشی است پیرامون حروف مقطعه قرآن کریم.
    }}
    '''الإعجاز اللغوي في فواتح السور''' اثر [[خضر، سهام|سهام خضر]]، پژوهشی است پیرامون حروف مقطعه قرآن کریم.


    ==ساختار==
    ==ساختار==
    خط ۵۲: خط ۳۸:
    # التزام به تسلسل تاریخی.
    # التزام به تسلسل تاریخی.
    # رعایت اختصار در ذکر مطالب.
    # رعایت اختصار در ذکر مطالب.
    # رعایت ترتیب در ذکر نام علما بر اساس تاریخ وفیات و در ذکر نام محدثین بر تاریخ اولین تألیف<ref>مقدمه، ص9- 10</ref>.
    # رعایت ترتیب در ذکر نام علما بر اساس تاریخ وفیات و در ذکر نام محدثین بر تاریخ اولین تألیف<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/9 مقدمه، ص9- 10]</ref>.


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    خط ۶۱: خط ۴۷:
    # وجود اقوال و آراء متباین حول این حروف و عدم دریافت قول صحیح برای عامه مردم
    # وجود اقوال و آراء متباین حول این حروف و عدم دریافت قول صحیح برای عامه مردم
    # کثرت و تعدد اقوال و آرای علما پیرامون این حروف
    # کثرت و تعدد اقوال و آرای علما پیرامون این حروف
    # افترا بر قرآن و تخریب آن توسط گروهی مغرضین از طریق این حروف<ref>مقدمه، 8- 9</ref>.
    # افترا بر قرآن و تخریب آن توسط گروهی مغرضین از طریق این حروف<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/8 مقدمه، 8- 9]</ref>.


    در فصل نخست، ابتدا به بیان معنای اعجاز پرداخته شده و سپس این سؤال مطرح گردیده که آیا عجز، همان افحام (با دلیل و برهان خاموش کردن) است یا خیر. سپس در ادامه، ضمن اشاره به لزوم توجه به وجوه اعجاز قرآن کریم، به مباحث زیر، پرداخته شده است: دواعی بیان اعجاز؛ اساس استنباط وجوه اعجاز قرآن کریم و قواعد آن؛ مباحث تاریخی مربوط به اعجاز و اقوال مطرح شده در آن و بیان و تمییز وجوه اعجاز<ref>متن کتاب، ص11- 103</ref>.
    در فصل نخست، ابتدا به بیان معنای اعجاز پرداخته شده و سپس این سؤال مطرح گردیده که آیا عجز، همان افحام (با دلیل و برهان خاموش کردن) است یا خیر. سپس در ادامه، ضمن اشاره به لزوم توجه به وجوه اعجاز قرآن کریم، به مباحث زیر، پرداخته شده است: دواعی بیان اعجاز؛ اساس استنباط وجوه اعجاز قرآن کریم و قواعد آن؛ مباحث تاریخی مربوط به اعجاز و اقوال مطرح شده در آن و بیان و تمییز وجوه اعجاز<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/11 متن کتاب، ص11- 103]</ref>.


    فصل دوم، به حروف مقطعه قرآن کریم، اختصاص یافته است. نویسنده در این فصل، ابتدا به بررسی انواع و معانی فواتح سور پرداخته و سپس، تحقیقی پیرامون اسمیت حروف مقطعه، انجام داده است. وی فواتح سور را به ده دسته زیر تقسیم کرده و با اشاره به آیات مربوطه، به توضیح هریک پرداخته است: استفتاح با ثنای خداوند؛ ندا؛ جمله خبریه؛ قسم؛ شرط؛ امر؛ استفهام؛ دعا؛ تعلیل و حروف تهجی<ref>همان، ص105- 126</ref>.
    فصل دوم، به حروف مقطعه قرآن کریم، اختصاص یافته است. نویسنده در این فصل، ابتدا به بررسی انواع و معانی فواتح سور پرداخته و سپس، تحقیقی پیرامون اسمیت حروف مقطعه، انجام داده است. وی فواتح سور را به ده دسته زیر تقسیم کرده و با اشاره به آیات مربوطه، به توضیح هریک پرداخته است: استفتاح با ثنای خداوند؛ ندا؛ جمله خبریه؛ قسم؛ شرط؛ امر؛ استفهام؛ دعا؛ تعلیل و حروف تهجی<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/105 همان، ص105- 126]</ref>.


    دیگر مباحث مطرح شده در این فصل عبارتند از: کیفیت رسم و خواندن حروف مقطعه؛ حکمت تفریق و تکریر حروف مقطعه در قرآن؛ حکمت تنوع آن‌ها از لحاظ ساختار (دو حرفی تا پنج حرفی بودن آن‌ها)؛ اینکه آیا حروف مقطعه، خود آیه‌ای خاص و جداگانه محسوب می‌شود و کیفیت وقف و اعراب آن‌ها<ref>همان، ص126- </ref>.
    دیگر مباحث مطرح شده در این فصل عبارتند از: کیفیت رسم و خواندن حروف مقطعه؛ حکمت تفریق و تکریر حروف مقطعه در قرآن؛ حکمت تنوع آن‌ها از لحاظ ساختار (دو حرفی تا پنج حرفی بودن آن‌ها)؛ اینکه آیا حروف مقطعه، خود آیه‌ای خاص و جداگانه محسوب می‌شود و کیفیت وقف و اعراب آن‌ها<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/126 همان، ص126-] </ref>.


    بحث درباره حروف مقطعه قرآن، جایگاه خاصی را در میان مباحث علمی علما، به خود اختصاص داده است، ازاین‌رو در فصل سوم، به بررسی دیدگاه‌های مختلف علما، پیرامون پرداختن و خوض در معنای حروف مقطعه، اختصاص یافته است. در این زمینه، دو دیدگاه مطرح شده است:
    بحث درباره حروف مقطعه قرآن، جایگاه خاصی را در میان مباحث علمی علما، به خود اختصاص داده است، ازاین‌رو در فصل سوم، به بررسی دیدگاه‌های مختلف علما، پیرامون پرداختن و خوض در معنای حروف مقطعه، اختصاص یافته است. در این زمینه، دو دیدگاه مطرح شده است:
    خط ۷۳: خط ۵۹:
    در دیدگاه اول: این حروف، از متشابهات قرآن دانسته شده که علم آن محجوب و مستور بوده و از خوض در معنای آن، نهی شده است؛ برای این قول، احتجاجاتی از قرآن، روایات و دلیل عقلی ذکر و در آن‌ها، مناقشه شده است.
    در دیدگاه اول: این حروف، از متشابهات قرآن دانسته شده که علم آن محجوب و مستور بوده و از خوض در معنای آن، نهی شده است؛ برای این قول، احتجاجاتی از قرآن، روایات و دلیل عقلی ذکر و در آن‌ها، مناقشه شده است.


    دیدگاه دوم: قائل به امکان تأویل و بیان تفسیر حروف مقطعه و معرفت مدلولات آن شده است. برای این دیدگاه نیز ادله‌ای از آیات، روایات و دلایل عقلی، اقامه شده است<ref>همان، ص144- 168</ref>.
    دیدگاه دوم: قائل به امکان تأویل و بیان تفسیر حروف مقطعه و معرفت مدلولات آن شده است. برای این دیدگاه نیز ادله‌ای از آیات، روایات و دلایل عقلی، اقامه شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/144 همان، ص144- 168]</ref>.


    در فصل چهارم، به بررسی معانی حروف مقطعه و ذکر اقوال علما در این زمینه، پرداخته شده است. در این زمینه، نه قول زیر مطرح شده است و ضمن اشاره به قائلین آن‌ها، به بررسی هریک، پرداخته شده است: این حروف، اسامی سوره‌هایی هستند که در ابتدای آن‌ها آمده‌اند؛ اسامی قرآن کریم هستند؛ اسماء الله تعالی هستند که در ابتدای برخی از سور آمده است؛ این حروف، فواصلی هستند برای فاصله بین سوره‌ها و تنبیه بر این امر؛ ادوات تنبیه؛ این حروف، از اسامی خداوند بوده که به آن‌ها، قسم خورده شده است؛ به‌منظور تحدی و اعجاز؛ این حروف رموزی هستند برای نشان دادن دوام امت؛ این حروف معانی مختلفی داشته و اشاره به مطالب گوناگونی دارد<ref>همان، ص169- 262</ref>.
    در فصل چهارم، به بررسی معانی حروف مقطعه و ذکر اقوال علما در این زمینه، پرداخته شده است. در این زمینه، نه قول زیر مطرح شده است و ضمن اشاره به قائلین آن‌ها، به بررسی هریک، پرداخته شده است: این حروف، اسامی سوره‌هایی هستند که در ابتدای آن‌ها آمده‌اند؛ اسامی قرآن کریم هستند؛ اسماء الله تعالی هستند که در ابتدای برخی از سور آمده است؛ این حروف، فواصلی هستند برای فاصله بین سوره‌ها و تنبیه بر این امر؛ ادوات تنبیه؛ این حروف، از اسامی خداوند بوده که به آن‌ها، قسم خورده شده است؛ به‌منظور تحدی و اعجاز؛ این حروف رموزی هستند برای نشان دادن دوام امت؛ این حروف معانی مختلفی داشته و اشاره به مطالب گوناگونی دارد<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/169 همان، ص169- 262]</ref>.


    در فصل پنجم، وجوه اعجاز قرآن در حروف مقطعه، از لحاظ اعجاز عددی، صوتی، ترکیبی و دلالی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته<ref>همان، ص263- 324</ref> و در آخرین فصل، به بررسی وجوه اعجاز قرآنی، در زمینه‌های اعجاز بیانی؛ دعوی؛ تربیتی؛ تشریعی و علمی، پرداخته شده است<ref>همان، ص325- 501</ref>.
    در فصل پنجم، وجوه اعجاز قرآن در حروف مقطعه، از لحاظ اعجاز عددی، صوتی، ترکیبی و دلالی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/263 همان، ص263- 324]</ref> و در آخرین فصل، به بررسی وجوه اعجاز قرآنی، در زمینه‌های اعجاز بیانی؛ دعوی؛ تربیتی؛ تشریعی و علمی، پرداخته شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/325 همان، ص325- 501]</ref>.


    در خاتمه، به بیان خلاصه‌ای از مطالب و نتیجه‌گیری، اختصاص یافته است<ref>همان، ص502- 505</ref>.
    در خاتمه، به بیان خلاصه‌ای از مطالب و نتیجیری، اختصاص یافته است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/502 همان، ص502- 505]</ref>.


    ==وضعیت کتاب==
    ==وضعیت کتاب==
    فهرست مطالب، به همراه فهرست منابع مورد استفاده نویسنده، در انتهای کتاب آمده است.
    فهرست مطالب، به همراه فهرست منابع مورد استفاده نویسنده، در انتهای کتاب آمده است.


    در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع<ref>ر.ک: پاورقی، ص133</ref>، به توضیح برخی از مطالب از جمله ترجمه اعلام متن، پرداخته شده است<ref>ر.ک: همان، ص139</ref>.
    در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/133 ر.ک: پاورقی، ص133]</ref>، به توضیح برخی از مطالب از جمله ترجمه اعلام متن، پرداخته شده است.<ref>[https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/19455/1/139 ر.ک: همان، ص139]</ref>.


    ==پانویس ==
    ==پانویس==
    <references />
    <references/>


    ==منابع==
    ==منابع مقاله==
    مقدمه و متن کتاب.
    مقدمه و متن کتاب.


    == وابسته‌ها ==
    {{الگو:علوم قرآنی}}
     
    ==پیوندها==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    [http://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/19455 مطالعه کتاب الإعجاز اللغوي في فواتح السور در پایگاه کتابخانه دیجیتال نور]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
       
       
    خط ۱۰۵: خط ۹۰:
       
       
    [[رده:علوم قرآنی]]
    [[رده:علوم قرآنی]]
    [[رده:جدید 25 مرداد الی 24 شهریور]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۱

    الإعجاز اللغوي في فواتح السور
    الإعجاز اللغوي في فواتح السور
    پدیدآورانخضر، سهام (نویسنده)
    مکان نشرلبنان - بيروت
    چاپ1
    موضوعقرآن - اعجاز قرآن - حروف مقطعه
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏BP‎‏ ‎‏71‎‏/‎‏6‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏6‎‏الف‎‏6
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    الإعجاز اللغوي في فواتح السور اثر سهام خضر، پژوهشی است پیرامون حروف مقطعه قرآن کریم.

    ساختار

    کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در شش فصل و خاتمه، تنظیم شده است.

    نکات مهم موجود در روش نویسنده را می‌توان در امور زیر، خلاصه نمود:

    1. ذکر آیات قرآنی مرتبط با بحث و توضیح برخی از معانی آن‌ها.
    2. تخریج احادیث نبوی از صحیح بخاری و مسلم.
    3. استفاده از کتب و منابع معتبر و مرتبط با بحث در موضوعات مختلفی همچون لغت، اصول فقه، حدیث.
    4. مستندسازی نقل‌قول‌ها و نسبت دادن آن‌ها به قائلین هریک.
    5. اقامه دلیل بر مطالب گفته شده و رعایت امانت و در نقل‌قول‌ها.
    6. درصورتی‌که قولی در کتاب نقل گردیده، کسانی که با آن نظریه موافق بوده‌اند، نام برده شده است.
    7. التزام به تسلسل تاریخی.
    8. رعایت اختصار در ذکر مطالب.
    9. رعایت ترتیب در ذکر نام علما بر اساس تاریخ وفیات و در ذکر نام محدثین بر تاریخ اولین تألیف[۱].

    گزارش محتوا

    در مقدمه، ضمن بیان فرق میان قرآن و سایر کتب، به اهمیت موضوع کتاب و سبب پرداختن به آن اشاره شده و سپس، روش کار نویسنده، توضیح داده شده است. از جمله اسباب مذکور برای انتخاب این موضوع برای تحقیق و پژوهش در کتاب حاضر، عبارتند از:

    1. ارتباط موضوع مورد بحث با کتاب خدا و تفسیر آن.
    2. وجوب بیان کلام خدا و ضرورت فهم معنای آن برای مسلمانان.
    3. کثرت فواتح سور در قرآن کریم و آمدن آن‌ها در 29 سوره از قرآن کریم که بیش از یک چهارم سوره‌های قرآن را شامل شده و طولانی‌ترین سوره‌ها قرآن نیز (مانند بقره، آل‌عمران، اعراف و...) جز آن‌ها است.
    4. وجود اقوال و آراء متباین حول این حروف و عدم دریافت قول صحیح برای عامه مردم
    5. کثرت و تعدد اقوال و آرای علما پیرامون این حروف
    6. افترا بر قرآن و تخریب آن توسط گروهی مغرضین از طریق این حروف[۲].

    در فصل نخست، ابتدا به بیان معنای اعجاز پرداخته شده و سپس این سؤال مطرح گردیده که آیا عجز، همان افحام (با دلیل و برهان خاموش کردن) است یا خیر. سپس در ادامه، ضمن اشاره به لزوم توجه به وجوه اعجاز قرآن کریم، به مباحث زیر، پرداخته شده است: دواعی بیان اعجاز؛ اساس استنباط وجوه اعجاز قرآن کریم و قواعد آن؛ مباحث تاریخی مربوط به اعجاز و اقوال مطرح شده در آن و بیان و تمییز وجوه اعجاز[۳].

    فصل دوم، به حروف مقطعه قرآن کریم، اختصاص یافته است. نویسنده در این فصل، ابتدا به بررسی انواع و معانی فواتح سور پرداخته و سپس، تحقیقی پیرامون اسمیت حروف مقطعه، انجام داده است. وی فواتح سور را به ده دسته زیر تقسیم کرده و با اشاره به آیات مربوطه، به توضیح هریک پرداخته است: استفتاح با ثنای خداوند؛ ندا؛ جمله خبریه؛ قسم؛ شرط؛ امر؛ استفهام؛ دعا؛ تعلیل و حروف تهجی[۴].

    دیگر مباحث مطرح شده در این فصل عبارتند از: کیفیت رسم و خواندن حروف مقطعه؛ حکمت تفریق و تکریر حروف مقطعه در قرآن؛ حکمت تنوع آن‌ها از لحاظ ساختار (دو حرفی تا پنج حرفی بودن آن‌ها)؛ اینکه آیا حروف مقطعه، خود آیه‌ای خاص و جداگانه محسوب می‌شود و کیفیت وقف و اعراب آن‌ها[۵].

    بحث درباره حروف مقطعه قرآن، جایگاه خاصی را در میان مباحث علمی علما، به خود اختصاص داده است، ازاین‌رو در فصل سوم، به بررسی دیدگاه‌های مختلف علما، پیرامون پرداختن و خوض در معنای حروف مقطعه، اختصاص یافته است. در این زمینه، دو دیدگاه مطرح شده است:

    در دیدگاه اول: این حروف، از متشابهات قرآن دانسته شده که علم آن محجوب و مستور بوده و از خوض در معنای آن، نهی شده است؛ برای این قول، احتجاجاتی از قرآن، روایات و دلیل عقلی ذکر و در آن‌ها، مناقشه شده است.

    دیدگاه دوم: قائل به امکان تأویل و بیان تفسیر حروف مقطعه و معرفت مدلولات آن شده است. برای این دیدگاه نیز ادله‌ای از آیات، روایات و دلایل عقلی، اقامه شده است.[۶].

    در فصل چهارم، به بررسی معانی حروف مقطعه و ذکر اقوال علما در این زمینه، پرداخته شده است. در این زمینه، نه قول زیر مطرح شده است و ضمن اشاره به قائلین آن‌ها، به بررسی هریک، پرداخته شده است: این حروف، اسامی سوره‌هایی هستند که در ابتدای آن‌ها آمده‌اند؛ اسامی قرآن کریم هستند؛ اسماء الله تعالی هستند که در ابتدای برخی از سور آمده است؛ این حروف، فواصلی هستند برای فاصله بین سوره‌ها و تنبیه بر این امر؛ ادوات تنبیه؛ این حروف، از اسامی خداوند بوده که به آن‌ها، قسم خورده شده است؛ به‌منظور تحدی و اعجاز؛ این حروف رموزی هستند برای نشان دادن دوام امت؛ این حروف معانی مختلفی داشته و اشاره به مطالب گوناگونی دارد[۷].

    در فصل پنجم، وجوه اعجاز قرآن در حروف مقطعه، از لحاظ اعجاز عددی، صوتی، ترکیبی و دلالی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته[۸] و در آخرین فصل، به بررسی وجوه اعجاز قرآنی، در زمینه‌های اعجاز بیانی؛ دعوی؛ تربیتی؛ تشریعی و علمی، پرداخته شده است.[۹].

    در خاتمه، به بیان خلاصه‌ای از مطالب و نتیجیری، اختصاص یافته است.[۱۰].

    وضعیت کتاب

    فهرست مطالب، به همراه فهرست منابع مورد استفاده نویسنده، در انتهای کتاب آمده است.

    در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع[۱۱]، به توضیح برخی از مطالب از جمله ترجمه اعلام متن، پرداخته شده است.[۱۲].

    پانویس

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.

    وابسته‌ها