دروس في التوحيد: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - '}} '''' به '}} '''')
    جز (جایگزینی متن - 'أسرار الآيات (ترجمه بانو علویه همدانی)' به 'أسرار الآيات (ترجمه بانو علویه همایونی)')
     
    (۲۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۳: خط ۳:
    | عنوان =دروس في التوحيد
    | عنوان =دروس في التوحيد
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    [[حیدری، کمال]] (نويسنده)
    [[حیدری، کمال]] (نویسنده)
    [[عبادي، علي حمود]] (مقرر)
     
    [[افتخاري، عبد الرضا]] (مصحح)
    [[عبادی، علی حمود]] (مقرر)
     
    [[افتخاری، عبدالرضا]] (مصحح)
    |-
    |-
    | data-type="language" |عربي
    | data-type="language" |عربي
    خط ۱۲: خط ۱۴:
    | موضوع =
    | موضوع =
    توحيد  
    توحيد  
    خدا شناسي
    خدا شناسی
    |ناشر  
    |ناشر  
    | ناشر =  
    | ناشر =  
    خط ۲۲: خط ۲۴:
    | چاپ =1
    | چاپ =1
    | شابک =978-964-2902-73-6
    | شابک =978-964-2902-73-6
    | تعداد جلد =1
    | تعداد جلد =1
    | کد پدیدآور =
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =23843
    | کتابخوان همراه نور =23843
    | کد پدیدآور =04471
    | پس از =
    | پس از =
    | پیش از =
    | پیش از =
    }}
    }}


    '''دروس في التوحيد'''، تقریرات درس‎های [[حیدری، کمال|سید کمال حیدری]]، پیرامون مباحث توحید می‎باشد که توسط علی حمود عبادی، ثبت و به قلم عبدالرضا افتخاری تصحیح شده است.
    '''دروس في التوحيد'''، تقریرات درس‎های [[حیدری، کمال|سید کمال حیدری]]، پیرامون مباحث توحید می‌باشد که توسط [[عبادی، علی حمود|علی حمود عبادی]]، ثبت و به قلم [[افتخاری، عبدالرضا|عبدالرضا افتخاری]] تصحیح شده است.


    ===انگیزه نگارش===
    کتاب در اجابت به درخواست گروهی از فضلا مبنی بر نگارش کتابی مخصوص مباحث توحیدی، به رشته تحریر درآمده است.<ref>ر.ک: مقدمه، ص8</ref>.
    کتاب در اجابت به درخواست گروهی از فضلا مبنی بر نگارش کتابی مخصوص مباحث توحیدی، به رشته تحریر درآمده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص8</ref>.


    ==ساختار==
    ==ساختار==
    کتاب با مقدمه مقرر آغاز و مطالب در قالب سی درس، ارائه گردیده است.
    کتاب با مقدمه مقرر آغاز و مطالب در قالب سی درس، ارائه گردیده است.


    در پایان هر درس، خلاصه‎ای از مطالب همان درس، ذکر گردیده است.
    در پایان هر درس، خلاصه‌ای از مطالب همان درس، ذکر گردیده است.


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    در مقدمه، ضمن تبیین جایگاه معرفت توحیدی و اهمیت آن در منظومه اعتقادی به دلیل آثار و ثمرات آن، به انگیزه تألیف کتاب، اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص5-‎8</ref>.
    در مقدمه، ضمن تبیین جایگاه معرفت توحیدی و اهمیت آن در منظومه اعتقادی به دلیل آثار و ثمرات آن، به انگیزه تألیف کتاب، اشاره شده است.<ref>ر.ک: همان، ص5-‎8</ref>.


    درس اول، مباحث مقدماتی را در خود جای داده و نویسنده ابتدا، مراد از «الوحدة» در بحث توحید را توضیح داده و سپس به بیان فرق میان وحدت عددی و وحدت حقیقی پرداخته و توحید واحدی و توحید احدی، اقسام توحید ذاتی در قرآن و رابطه میان توحید ذاتی و صفاتی و افعالی را تبیین نموده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9-‎16</ref>.
    درس اول، مباحث مقدماتی را در خود جای داده و نویسنده ابتدا، مراد از «الوحدة» در بحث توحید را توضیح داده و سپس به بیان فرق میان وحدت عددی و وحدت حقیقی پرداخته و توحید واحدی و توحید احدی، اقسام توحید ذاتی در قرآن و رابطه میان توحید ذاتی و صفاتی و افعالی را تبیین نموده است.<ref>ر.ک: متن کتاب، ص9-‎16</ref>.


    در درس دوم، با استفاده از استدلال‎های قرآنی و روایی، به بحث پیرامون توحید واحدی پرداخته شده و به سه نتیجه زیر، رسیده شده است: عدم تناهی باری تعالی، اثبات ازلیت و ابدیت او و نفی تثلیث<ref>ر.ک: همان، 17-‎30</ref>.
    در درس دوم، با استفاده از استدلال‎های قرآنی و روایی، به بحث پیرامون توحید واحدی پرداخته شده و به سه نتیجه زیر، رسیده شده است: عدم تناهی باری تعالی، اثبات ازلیت و ابدیت او و نفی تثلیث<ref>ر.ک: همان، 17-‎30</ref>.
    خط ۵۸: خط ۶۱:
    # صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و مانند ذات، قدیم هستند.
    # صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و مانند ذات، قدیم هستند.
    # صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و حادث هستند.
    # صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و حادث هستند.
    # ذات متعالیه، مانند متلبس به صفات عمل می‎کند.
    # ذات متعالیه، مانند متلبس به صفات عمل می‌کند.
    # صفات ذاتیه، همان سلب نقیض آنها از ذات متعال است.
    # صفات ذاتیه، همان سلب نقیض آنها از ذات متعال است.
    # صفات ذاتیه، از لحاظ مفهومی و مصداقی، واحد بوده و عین ذاتند.
    # صفات ذاتیه، از لحاظ مفهومی و مصداقی، واحد بوده و عین ذاتند.
    # عینیت صفات ذاتی با ذات الهی<ref>ر.ک: همان، ص49-63</ref>.
    # عینیت صفات ذاتی با ذات الهی<ref>ر.ک: همان، ص49-63</ref>.


    درس پنجم، دربردارنده دو مسئله پیرامون استدلال بر عینیت صفات با ذات و نیز توحید صفاتی بوده<ref>ر.ک: همان، ص67-‎76</ref> و در درس ششم، نگاهی اجمالی به نظریات شناخت صفات، افکنده شده است<ref>ر.ک: همان77-‎87</ref>.
    درس پنجم، دربردارنده دو مسئله پیرامون استدلال بر عینیت صفات با ذات و نیز توحید صفاتی بوده<ref>ر.ک: همان، ص67-‎76</ref> و در درس ششم، نگاهی اجمالی به نظریات شناخت صفات، افکنده شده است.<ref>ر.ک: همان77-‎87</ref>.


    در درس هفتم، از زائد و اضافی بودن صفات فعلیه، سخن به میان آمده و در درس هشتم، ابتدا حقیقت و ماهیت حیات تبیین گردیده و به این نکته اشاره شده است که حیات، ملازم علم و قدرت بوده، ولی عین آنها نیست و سپس، ادله حیات برای واجب تعالی، بررسی گردیده<ref>ر.ک: همان، ص89-‎105</ref> و در درس نهم تا سیزدهم، ضمن مقدمات شش‎گانه زیر، به مباحث مربوط به علم خداوند، پرداخته شده است:
    در درس هفتم، از زائد و اضافی بودن صفات فعلیه، سخن به میان آمده و در درس هشتم، ابتدا حقیقت و ماهیت حیات تبیین گردیده و به این نکته اشاره شده است که حیات، ملازم علم و قدرت بوده، ولی عین آنها نیست و سپس، ادله حیات برای واجب تعالی، بررسی گردیده<ref>ر.ک: همان، ص89-‎105</ref> و در درس نهم تا سیزدهم، ضمن مقدمات شش‎گانه زیر، به مباحث مربوط به علم خداوند، پرداخته شده است:
    خط ۷۳: خط ۷۶:
    # اتحاد عالم و معلوم<ref>ر.ک: همان، ص107-‎173</ref>.
    # اتحاد عالم و معلوم<ref>ر.ک: همان، ص107-‎173</ref>.
       
       
    درس چهاردهم تا بیست‎ویکم، به‎ترتیب، پیرامون موضوعات زیر می‎باشد:
    درس چهاردهم تا بیست‌ویکم، به‌ترتیب، پیرامون موضوعات زیر می‌باشد:
    # بداء در قرآن و سنت<ref>ر.ک: همان، ص175-‎187</ref>؛
    # بداء در قرآن و سنت<ref>ر.ک: همان، ص175-‎187</ref>؛
    # قدرت<ref>ر.ک: همان، ص189-‎210</ref>؛
    # قدرت<ref>ر.ک: همان، ص189-‎210</ref>؛
    خط ۸۲: خط ۸۵:
    # قضا و قدر و جبر<ref>ر.ک: همان، ص289-‎300</ref>.
    # قضا و قدر و جبر<ref>ر.ک: همان، ص289-‎300</ref>.


    در درس بیست‎ودوم، به موضوع نظام احسن و وجود شرور در عالم هستی پرداخته شده<ref>ر.ک: همان، ص301-‎317</ref> و در دروس بعدی، به‎ترتیب، موضوعات زیر، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است: توحید ربوبی؛ اسماء الحسنی؛ مظهر اسم اعظم بودن پیامبر(ص) و ائمه(ع)؛ ارتباط توحید با امامت؛ صفات سلبیه و رؤیت خداوند<ref>ر.ک: همان، ص319-‎431</ref>.
    در درس بیست‌ودوم، به موضوع نظام احسن و وجود شرور در عالم هستی پرداخته شده<ref>ر.ک: همان، ص301-‎317</ref> و در دروس بعدی، به‌ترتیب، موضوعات زیر، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است: توحید ربوبی؛ اسماء الحسنی؛ مظهر اسم اعظم بودن پیامبر(ص) و ائمه(ع)؛ ارتباط توحید با امامت؛ صفات سلبیه و رؤیت خداوند<ref>ر.ک: همان، ص319-‎431</ref>.


    ==وضعیت کتاب==
    ==وضعیت کتاب==
    فهرست مطالب و مصادر، در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‎ها به ذکر منابع پرداخته شده است.
    فهرست مطالب و مصادر، در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‌ها به ذکر منابع پرداخته شده است.


    ==پانویس ==
    ==پانویس==
    <references />
    <references />


    خط ۹۴: خط ۹۷:




    == وابسته‌ها ==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
     
    [[عجائب القرآن]]
     
    [[تهليليه (شرح لا إله إلّا الله)]]
     
    [[التوحيد، بحوث في مراتبه و معطياته]]
     
    [[رساله فارسی إنه الحق]]
     
    [[التوحيد(ماتريدي)]]
     
    [[حکمت الهی عام و خاص]]
     
    [[دلائل التوحيد]]
     
    [[أسرار الآيات (ترجمه بانو علویه همایونی)]]
     
    [[جامع الافكار و ناقد الانظار]]
     
    [[التمهيد لقواعد التوحيد]]
     
    [[الأربعين في دلائل التوحيد]]
     
    [[رسالة التوحيد]]
     
    [[المسامرة شرح المسایرة]]
     
    [[كتاب التوحيد]]
     
    [[التوحيد، بحوث في مراتبه و معطياته]]
     
    [[شرح القصيدة النونية]]
     
    [[رسالة الطبيب البهبهاني]]
     
    [[تنبیهات حول المبدأ و المعاد]]
     
    [[رسالة في الذب عن أبي‌الحسن الأشعري]]
     
    [[توحید المفضل]]
     
    [[المسامرة شرح المسایرة]]
     
    [[راه نجات در دعای سمات]]
     
    [[شرح القصيدة النونية]]
     
    [[توحيد مفضل]]
     
    [[دلائل التوحيد]]
     
    [[هداية الأمة إلی معارف الأئمة]]
     
    [[توحید مفضل و اخلاق]]
     
    [[در آمدی بر سیر و سلوک]]
     
    [[أسرار الآيات به انضمام تعليقات حكيم مولی علی نوری]]
     
    [[أسرار الآيات (تحقیق خواجوی)]]
     
    [[شرح العقيدة الكبری]]


       
       
    خط ۱۰۷: خط ۱۷۲:
       
       
    [[رده:الهیات (توحید)]]
    [[رده:الهیات (توحید)]]
    [[رده:25آذر الی 24 دی]]
    [[رده:قربانی-دی96]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۲۱:۴۰

    دروس في التوحيد
    دروس في التوحيد
    پدیدآورانحیدری، کمال (نویسنده)

    عبادی، علی حمود (مقرر)

    افتخاری، عبدالرضا (مصحح)
    ناشردار فراقد
    مکان نشرايران - قم
    چاپ1
    شابک978-964-2902-73-6
    موضوعتوحيد خدا شناسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏‎‏BP‎‏ ‎‏217‎‏ ‎‏/‎‏ح‎‏9‎‏ر‎‏4*
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    دروس في التوحيد، تقریرات درس‎های سید کمال حیدری، پیرامون مباحث توحید می‌باشد که توسط علی حمود عبادی، ثبت و به قلم عبدالرضا افتخاری تصحیح شده است.

    کتاب در اجابت به درخواست گروهی از فضلا مبنی بر نگارش کتابی مخصوص مباحث توحیدی، به رشته تحریر درآمده است.[۱].

    ساختار

    کتاب با مقدمه مقرر آغاز و مطالب در قالب سی درس، ارائه گردیده است.

    در پایان هر درس، خلاصه‌ای از مطالب همان درس، ذکر گردیده است.

    گزارش محتوا

    در مقدمه، ضمن تبیین جایگاه معرفت توحیدی و اهمیت آن در منظومه اعتقادی به دلیل آثار و ثمرات آن، به انگیزه تألیف کتاب، اشاره شده است.[۲].

    درس اول، مباحث مقدماتی را در خود جای داده و نویسنده ابتدا، مراد از «الوحدة» در بحث توحید را توضیح داده و سپس به بیان فرق میان وحدت عددی و وحدت حقیقی پرداخته و توحید واحدی و توحید احدی، اقسام توحید ذاتی در قرآن و رابطه میان توحید ذاتی و صفاتی و افعالی را تبیین نموده است.[۳].

    در درس دوم، با استفاده از استدلال‎های قرآنی و روایی، به بحث پیرامون توحید واحدی پرداخته شده و به سه نتیجه زیر، رسیده شده است: عدم تناهی باری تعالی، اثبات ازلیت و ابدیت او و نفی تثلیث[۴].

    درس سوم، به توحید احدی اختصاص یافته است. نویسنده در این درس، به اقامه دو دلیل زیر، پرداخته و هریک را مفصلا، توضیح داده است:

    الف)- برهان عقلی بر توحید احدی: بدین منظور، سه برهان بر عدم ترکب واجب از وجود و ماهیت، نفی اجزای فعلی از واجب و نفی ترکیب از وجود و عدم.

    ب)- برهان نقلی بر عدم ترکب واجب: شامل برهان قرآنی و روایی[۵].

    در درس چهارم، در ضمن دو مسئله زیر، به بحث از صفات واجب و توحید صفاتی پرداخته شده است:

    در مسئله اول، اقسام صفات الهی که عبارتند از ثبوتیه و سلبیه و ذاتیه و فعلیه تشریح شده و صفات ثبوتیه نیز به حقیقه و اضافیه، تقسیم شده و وجه تسمیه ثبوتیه اضافیه، توضیح داده شده است.

    در مسئله دوم، به بررسی معنای اتصاف واجب به صفات پرداخته شده و در این زمینه، شش قول، مطرح گردیده است که عبارتند از:

    1. صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و مانند ذات، قدیم هستند.
    2. صفات ذاتیه، زائد بر ذات بوده و حادث هستند.
    3. ذات متعالیه، مانند متلبس به صفات عمل می‌کند.
    4. صفات ذاتیه، همان سلب نقیض آنها از ذات متعال است.
    5. صفات ذاتیه، از لحاظ مفهومی و مصداقی، واحد بوده و عین ذاتند.
    6. عینیت صفات ذاتی با ذات الهی[۶].

    درس پنجم، دربردارنده دو مسئله پیرامون استدلال بر عینیت صفات با ذات و نیز توحید صفاتی بوده[۷] و در درس ششم، نگاهی اجمالی به نظریات شناخت صفات، افکنده شده است.[۸].

    در درس هفتم، از زائد و اضافی بودن صفات فعلیه، سخن به میان آمده و در درس هشتم، ابتدا حقیقت و ماهیت حیات تبیین گردیده و به این نکته اشاره شده است که حیات، ملازم علم و قدرت بوده، ولی عین آنها نیست و سپس، ادله حیات برای واجب تعالی، بررسی گردیده[۹] و در درس نهم تا سیزدهم، ضمن مقدمات شش‎گانه زیر، به مباحث مربوط به علم خداوند، پرداخته شده است:

    1. انقسام وجود به خارجی و ذهنی؛
    2. تعریف علم؛
    3. از سنخ وجود بودن علم؛
    4. انقسام معلوم به بالذات و بالعرض؛
    5. انقسام علم به حصولی و حضوری؛
    6. اتحاد عالم و معلوم[۱۰].

    درس چهاردهم تا بیست‌ویکم، به‌ترتیب، پیرامون موضوعات زیر می‌باشد:

    1. بداء در قرآن و سنت[۱۱]؛
    2. قدرت[۱۲]؛
    3. اراده[۱۳]؛
    4. سمع و بصر[۱۴]؛
    5. توحید افعالی و اقسام آن[۱۵]؛
    6. جبر و اختیار و افعال اختیاری[۱۶]؛
    7. قضا و قدر و جبر[۱۷].

    در درس بیست‌ودوم، به موضوع نظام احسن و وجود شرور در عالم هستی پرداخته شده[۱۸] و در دروس بعدی، به‌ترتیب، موضوعات زیر، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است: توحید ربوبی؛ اسماء الحسنی؛ مظهر اسم اعظم بودن پیامبر(ص) و ائمه(ع)؛ ارتباط توحید با امامت؛ صفات سلبیه و رؤیت خداوند[۱۹].

    وضعیت کتاب

    فهرست مطالب و مصادر، در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‌ها به ذکر منابع پرداخته شده است.

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه، ص8
    2. ر.ک: همان، ص5-‎8
    3. ر.ک: متن کتاب، ص9-‎16
    4. ر.ک: همان، 17-‎30
    5. ر.ک: همان، ص31-‎46
    6. ر.ک: همان، ص49-63
    7. ر.ک: همان، ص67-‎76
    8. ر.ک: همان77-‎87
    9. ر.ک: همان، ص89-‎105
    10. ر.ک: همان، ص107-‎173
    11. ر.ک: همان، ص175-‎187
    12. ر.ک: همان، ص189-‎210
    13. ر.ک: همان، ص215-‎229
    14. ر.ک: همان، ص231-‎243
    15. ر.ک: همان، ص245-‎256
    16. ر.ک: همان، ص257-‎289
    17. ر.ک: همان، ص289-‎300
    18. ر.ک: همان، ص301-‎317
    19. ر.ک: همان، ص319-‎431

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.


    وابسته‌ها