أصول الاستنباط

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
اصول الاستنباط
NUR02703J1.jpg
پدیدآوران حیدری، علی نقی (نویسنده)
ناشر لجنة ادارة الحوزة العلمیة بقم المقدسة
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1412 ق
چاپ 1
موضوع

اصول فقه شیعه - تاریخ

اصول فقه شیعه - قرن 14
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏‎‏BP‎‏ ‎‏159‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏ح‎‏9‎‏الف‎‏6‎‏
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده


أصول الاستنباط، به زبان عربى، مشتمل بر یک دوره علم اصول فقه است كه به روشى جديد و با سبکی روان، با ویژگى‌هاى كتب درسى در عصر حاضر، توسط سيد‌ ‎على نقى حيدرى(1325 - 1403ق)، از شاگردان علامه نايينى و سيد‌ ‎ابوالحسن اصفهانى و از دانشمندان قرن اخير عراق و از شخصيت‌ها و علماى شهر بغداد، نگاشته شده است و امروزه، به‌عنوان اولین کتاب اصولى در حوزه علمیّه، قم به جاى معالم الأصول تدريس مى‌گردد.

ساختار

مطالب کتاب در ضمن هشت عنوان كلى به شرح زير تنظيم شده است:

  1. «كلمة المؤلف»[۱]؛
  2. «الماع الى تاريخ الفقه و اصوله»[۲]؛
  3. «الجزء الاول مباحث الالفاظ»، مشتمل بر عناوین «تمهيد ما هو اصول الفقه»، «مباحث اولیة»، پنج باب و یک خاتمه[۳]؛
  4. «الجزء الثانى الادلة العقلية»، مشتمل بر یک تمهيد و سه فصل؛
  5. «التعادل و التراجيح»؛
  6. «الاجتهاد و التقليد»؛
  7. «تحليل و تمحيص لبعض ادلة الاحكام»؛
  8. «توجيه النبى امته في التشريع الاسلامى»[۴].

مؤلف، در این کتاب، علاوه بر طرح مباحث با بيانى ساده و روان، در پایان هر درس، خلاصه‌اى از همان درس را به همراه تمرين‌هایى از مطالب آن آورده است.

گزارش محتوا

عنوان اول، مشتمل بر معرفى مختصر کتاب و بيان شيوه نگارش آن است.

عنوان دوم، بيان‌گر چهار دوره (دوره على(ع)، دوره حسنين و سجاد(ع)، دوره صادقين(ع)، و دوره امام رضا و فرزندان بزرگوارش)، برای علم فقه و اصول و وجه اختصاص شيعه به فقه اهل‌بيت و تأسيس علم اصول فقه است[۵].

عنوان سوم، حاوى تعريف علم اصول، موضوع هر علم، تمايز علوم، موضوع و مسائل و غايت و تبویب علم اصول، مباحث مربوط به حقيقت شرعيه و صحيح و اعم و اشتراك لفظى و مشتق، مباحث مربوط به اوامر و نواهى و مفاهيم و عموم و خصوص و مطلق و مقيد و بيان معناى برخى از الفاظ در اصطلاح، است[۶].

عنوان چهارم، شامل بيان حالات سه‌گانه مكلف در رابطه با حكم شرعى، مباحث مربوط به قطع و ظن و شك است[۷].

عنوان پنجم، مشتمل بر مباحث مربوط به تعادل و تراجيح است[۸].

عنوان ششم، شامل مباحث اجتهاد و تقليد است.[۹]

عنوان هفتم، حاوى توضيح و تحليل برخى از ادله، همچون قياس، استحسان، مصالح مرسله، شرايع پيشين و مذهب صحابى است[۱۰].

عنوان هشتم، مشتمل بر مباحثى در رابطه با چگونگى بيان قوانين اسلامى، توسط پيامبر برای مسلمانان، مى‌باشد[۱۱].

از جمله ویژگى‌هاى مهم این کتاب، طرح مسائل گوناگون، با روشى ساده و بدون استفاده از الفاظ و اصطلاحات پيچيده علمى و خلاصه كردن مباحث هر درس در پایان آن و ذكر مباحث مهم و اساسى هر درس، به‌صورتى مختصر و مفيد و آوردن تمرين‌هایى در پایان هر درس و طرح مباحث اصولى متناسب با سطح علمى و نياز مبتدى و حذف بسيارى از مباحث پيچيده و غير ضرورى و اشتمال بر نظريات نو و جديد مى‌باشد.

پانويس


منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب


وابسته‌ها