أصول العقائد في الإسلام

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أصول العقائد في الإسلام
NUR18990J1.jpg
پدیدآوران

موسوی لاری، مجتبی (نویسنده)

یوسفی غروی، محمدهادی (مترجم)
عنوان‌های دیگر

مباني اعتقادات در اسلام

مباني اعتقادات در اسلام. عربی
ناشر مرکز نشر الثقافة الإسلامیة في العالم
مکان نشر ایران - قم
چاپ 8
شابک978-964-5817-54-9
موضوع

اصول دين

شيعه امامیه - عقايد
زبان عربي
تعداد جلد 4
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏211‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏8‎‏ ‎‏م‎‏2043
نورلایب مشاهده

أصول العقائد في الإسلام، ترجمه عربی کتاب «مبانی اعتقادات در اسلام»، اثر سید مجتبی موسوی لاری است که توسط محمدهادی یوسفی غروی، صورت گرفته است.

ازآنجاکه اصل کتاب، در نرم‎افزار موجود نمی‎باشد، در نوشتار حاضر، به معرفی اصل کتاب، پرداخته شده است.

کتاب، متن فشرده‎ای است از یک دوره «اصول عقاید اسلامی» که در طرح آن، کوشش شده است تا مباحث گوناگون به‎طور زنده مورد ارزیابی قرار گیرد؛ به‎گونه‎ای که هم جنبه استدلالی آن مراعات گردد و هم سادگی و روانی عبارات از نظر دور نماند[۱].

ساختار

اصل کتاب در دو جلد سامان یافته، اما تعریب آن، در چهار جلد تنظیم شده و هر جلدی، با مقدمه‎ای از مؤلف، آغاز گردیده است.

گزارش محتوا

نویسنده در مقدمات خویش، به تببین موضوع مورد بحث در کتاب، پرداخته است.

جلد اول، دربردانده اصل اول و دوم می‎باشد. «بحثی درباره شناخت خداوند»، عنوان نخستین اصل کتاب است که نویسنده در آن، مباحثی مانند «سیر اعتقادات در بستر زمان»، «ندای خداجویی از عمق وجود»، «خدا و منطق تجربی» و «بی‎نیازی مبدأ هستی از علت» را مطرح کرده است.[۲].

نویسنده در این اصل، به «ویژگی‎های آفریدگار» اشاره کرده و ابتدا خداوند متعال را از نگاه قرآن معرفی می‎کند و می‎نویسد: «قرآن که اساسی‎ترین مأخذ شناخت جهان‎بینی اسلام است، با شیوه نفی و اثبات مسئله را پیگیری می‎کند؛ یعنی با راهنمایی‎ها و براهین جالب، ابتدا خدایان غیر حقیقی و دروغین را نفی می‎کند؛ زیرا به‎منظور نزدیک شدن به ارزش متعالی توحید، قبل از هر چیز باید همه صور شرک و عبودیت غیر خدا را نفی کرد»[۳].

مؤلف در اصل دوم، عدل گسترده خداوند را مورد بررسی قرار داده و دیدگاه‎های موجود درباره عدل، تحلیل از ضایعات و نارسایی‎ها را نیز به‎تفصیل بیان کرده است. وجود شرور در عالم، ارزیابی مسئله جبر و اختیار، قضا و قدر، کیفیت تحقق اراده الهی و تفسیر ناقص قضا و قدر، دیگر عناوین مطرح‎شده در این اصل می‎باشد[۴].

جلد دوم، اصل سوم (نبوت) را در خود جای داده و به موضوع رسالت انبیا و مسئله خاتمیت اختصاص یافته و از جمله موضوعات مطرح‎شده در آن، عبارتند از: معرفت وحی و توضیح آن؛ ابعاد عصمت انبیا؛ ارتباط قرآن با علم حدیث؛ ابعاد قرآن؛ استمرار جاذبیت قرآن و عمق نفوذ آن؛ بشارت مسیح(ع) به رسالت نبی اسلام(ص) و سر خاتمیت[۵].

جلد سوم، اصل پنجم (معاد) را در خود جای داده است. برخی از درس‎های معاد عبارتند از: تصویر مرگ در دو چهره مختلف؛ هراس از مرگ؛ مکافات عمل؛ دو بینش در قلمرو لذت این جهان؛ رستاخیز، یک بعد از حکمت جامع خداوند است؛ رستاخیز بعد دیگری از تجلی عدل الهی است؛ در ضرورت رستاخیز، فطرت هم الهام بخش ماست؛ علم برای درک معاد افق جدیدی را گشود و... [۶].

نویسنده در بخشی از این جلد می‎نویسد: «قرآن می‎خواهد به انسان‎ها توجه دهد که تجدید زندگی هرچند در مقایسه با توانایی بشر امری ناممکن است، اما در مقایسه با توانایی بی‎پایان خداوند که برای نخستین بار در پیکر بی‎جان مرده حیات دمیده، مسئله‎ای لاینحل و پیچیده نیست»[۷].

نویسنده در آخرین جلد، به بررسی مسائل مربوط به امامت و ولایت پرداخته که از جمله مباحث آن، می‎توان موضوعات زیر را برشمرد: جایگاه رهبری در اسلام؛ موضع رسول خدا(ص) در قبال آینده اسلام؛ اعلام زعامت حضرت علی(ع) از سوی پیامبر(ص)؛ اعتراض حضرت علی(ع) به تصمیم صحابه؛ ارزیابی موقعیت علی(ع) در دیگر سخنان پیامبر(ص)؛ تبیین رابطه قرآن و عترت(ع)؛ تشیع در بستر تاریخ؛ عصمت امام و ضرورت باور به آن و... [۸].

در بخشی از موضوع تبیین رابطه قرآن و عترت آمده است: «آیات قرآن ‎کریم مجموعه دستاوردها و قوانین آسمانی اسلام است و تعلیمات آن ضامن بهروزی و نجات انسان‎هاست، اما تفسیر و تأویل قرآن را باید کسانی برعهده گیرند که به زبان وحی آشنا باشند و صلاحیت علمی و عملی آن‎ها از هر لحاظ محرز گردد... پس قرار گرفتن عترت در کنار قرآن به‎لحاظ نیاز کتاب آسمانی به تفسیر و تشریح اهداف و مقررات آن است».

«امامت یک ضرورت عقلی»، «امامت و هدایت باطنی انسان‎ها»، «اشاره به آیه تطهیر»، «جامعیت امام در ارکان معارف اسلامی»، از موارد دیگری است که در این جلد به آن‎ها اشاره شده است.[۹].

وضعیت کتاب

پروفسور حامد الگار، محقق و استاد شهیر دانشگاه‎های آمریکا، این دوره کتاب را در غرب به زبان انگلیسی ترجمه و منتشر کرده است. وی در پاسخ به چرایی ترجمه کتاب مزبور می‎گوید: «این کتاب دارای بیانی منطقی و کلامی مستدل است که در جوامع غربی برای ارائه اعتقادات غنی اسلام بسیار مفید و پرجاذبه است؛ ازاین‎رو در بین دیگر آثار تألیفی در زمینه اعتقادات اسلامی برای من جایگاه ویژه‎ای دارد»[۱۰].

این کتاب تاکنون به زبان‎های انگلیسی، فرانسه، عربی، اسپانیولی، آلمانی، آلبانی، روسی، سواحلی، پرتغالی، اردو، هندی، مالایو، تایلندی و سینهالی ترجمه شده است.[۱۱].

فهرست مطالب هر جلد، در انتهای همان جلد آمده و در پاورقی‎ها، به ذکر منابع پرداخته شده است.

پانویس

منابع مقاله

  1. مقدمه و متن کتاب.
  2. پایگاه اطلاع‎رسانی «پاتوق کتاب فردا»
  3. «خبرگزاری بین المللی قرآن»

وابسته‌ها

بحوث عقائدیة

محاضرات في الاعتقادات

أصول العقائد

في ظلال العقيدة و الأخلاق