أعلام مالقة

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أعلام مالقة
NUR11715J1.jpg
پدیدآوران

ابن عسکر، محمد بن علی (نویسنده)

ترغي، عبدالله بن مرابط (مقدمه نویس)

ابن خمیس، محمد بن محمد (نویسنده)
ناشر دار الأمان-دار الغرب الإسلامی
مکان نشر مغرب - رباط؛ لبنان - بيروت
سال نشر 1999م , 1420ق
چاپ 1
موضوع

1.مالاگا - تاريخ

2.مالاگا - سرگذشت نامه
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏DP‎‏ ‎‏302‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏الف‎‏6‎‏
نورلایب مشاهده

أعلام مالقة، اثر ابوعبدالله محمد بن علی بن عبیدالله بن خضر بن ‌هارون غسانی، معروف به ابن عسکر و ابوبکر محمد بن محمد بن علی بن خمیس دربردارنده زندگی نامه برخی از علما، فقها، ادبا و شعرای مالقه - یا مالاگا، شهری است در بخش خودمختار‌اندلس در کشور اسپانیا مرکز شهرستانی به همین نام (لغت نامه دهخدا، مدخل مالقه) - یا کسانی که به آن وارد شده یا مدتی در آن، ساکن بوده‌اند.

نام دیگر کتاب، «مطلع الأنوار و نزهة البصائر و الأبصار فی ما احتوت علیه مالقة من الأعلام و الرؤساء و الأخیار و تقیید ما لهم من المناقب و الآثار» می‌باشد.[۱]

کتاب در ابتدا توسط ابن عسکر نوشته شده، اما به دلیل فرارسیدن مرگش، کار او ناتمام مانده، ولذا خواهرزاده اش ابن خمیس، کتاب را به سرانجام رسانده است.[۲]

تحقیق، تخریج و پاورقی‌های کتاب، توسط عبدالله بن مرابط ترغی صورت گرفته است.

ساختار

کتاب با دو مقدمه از محقق و نویسنده آغاز و اسامی افراد، به ترتیب حروف الفبا، از حرف میم تا یاء، تنظیم شده است.

روش نویسنده بدین گونه است که ابتدا نام کامل شخص را آورده و سپس، به ذکر کنیه او پرداخته و پس از آن، اگر شخص از اهالی مالقه بوده، به این امر اشاره کرده و در غیر این صورت، نام شهری که از آن آمده است را ذکر نموده و در صورت مجهول بودن شهر او، با عبارت «ورد علینا» یا عباراتی دیگر نظیر آن، به این امر تصریح نموده که از اهالی مالقه نبوده و بدانجا نقل مکان کرده است. پس از آن، اسامی شیوخ، شاگردان، سفرها، تألیفات و مهم ترین مشاغلی که به عهده داشته ذکر گردیده و سپس، به عنوان نمونه، به شعر و نثر وی اشاره ای شده و در پایان، با ذکر تاریخ وفات، ترجمه شخص، به اتمام رسیده است.[۳]

گزارش محتوا

در مقدمه محقق، پس از بیان موضوع و اهمیت کتاب، به تعریف ترجمه و شرح حال نویسی و توضیح اقسام آن پرداخته شده و سپس، زندگی نامه مفصلی از نویسندگان کتاب، ارائه گردیده و در نهایت، توضیحاتی پیرامون اقدامات تحقیقی صورت گرفته در کتاب و نسخ خطی آن، داده شده است.[۴]

در مقدمه کوتاه نویسنده که از چند خط تجاوز نمی‌کند، به موضوع کتاب اشاره شده است.[۵]

علما و نویسندگان بزرگی در نگارش آثار خویش، به این کتاب ارجاع داده و از آن، به عنوان منبعی معتبر، یاد کرده‌اند که این امر، نشان دهنده اهمیت ویژه کتاب می‌باشد. از جمله این نویسندگان، عبارتند از: ابن عبدالملک مراکشی در «الذیل و التکملة»، ابن زبیر عاصمی در «صلة الصلة»، ابن خطیب سلمانی در «الإحاطة» و ابوالحسن نباهی در «المرتبة العلیا».[۶]

کتاب، مشتمل بر 174 ترجمه از اعلام و بزرگان مالقه است که غالبا در قرن ششم و هفتم زندگی می‌کردند. تعدادی از مترجمین نیز مربوط به قرن پنجم و چهارم و پیش از آن می‌باشند.[۷]

اولین فرد معرفی شده در کتاب، محمد بن عمثیل عاملی، از اهالی مالقه.[۸]و آخرین فرد، یوسف بن محمد بن عبدالله بن یحیی بلوی (متوفی 604) می‌باشد.[۹]

از دیگر افراد مذکور در کتاب، می‌توان به افراد زیر اشاره کرد: محمد بن عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن عبدالله بن عیاش تجیبی.[۱۰]، محمد بن حسن بن محمد بن حسن جذام.[۱۱]، مسلم بن احمد بن محمد بن قزمان.[۱۲]، مسعود بن عبدالله.[۱۳]، مغاور بن عبدالملک بن مغاور.[۱۴]، المنذر بن رضی رعینی.[۱۵]، موسی بن محمد مشعلانی.[۱۶]، صالح بن جابر بن صالح بن حضرم غسانی.[۱۷]، عبدالله بن ریه مالقی.[۱۸]و...

وضعیت کتاب

فهرست تراجم، اعلام، اماکن، قوافی و کتاب‌ها و رسائل مذکور در متن، به همراه فهرست منابع و مصادر مورد استفاده محقق، در انتهای کتاب آمده است.

پاورقی‌ها توسط محقق نوشته شده و در آن‌ها، علاوه بر اشاره به اختلاف نسخ.[۱۹]، به ذکر منابع.[۲۰]و توضیح برخی از مطالب متن پرداخته شده است.[۲۱]

پانویس

منابع مقاله

  1. مقدمه و متن کتاب.
  2. القاضی، محمد، «کتاب: أعلام مالقة (تقدیم و تخریج و تعلیق: الدکتور عبدالله المرابط الترغبی)»، پایگاه مجلات تخصصی نور، مجله: الذخائر، العدد 6 و 7، ربیع 1422 (8 صفحه، از 359 تا 366).
  3. الیعلاوی، محمد، «أعلام مالقة تألیف: ابن عسکر و ابن خمیس، نشر: الدکتور عبدالله المرابط الترغی دارالغرب الإسلامی بیروت (مع دارالأمان بالرباط) 1999»، پایگاه مجلات تخصصی، مجله: دراسات ‌اندلسیه، الجزء 22، ربیع الأول 1420 (8 صفحه، از 103 تا 110).

وابسته‌ها