أكذوبتان ... حول الشريف الرضي التقي الزاهد

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أکذوبتان... حول الشریف الرضي التقي الزاهد
NUR03403J1.jpg
پدیدآوران عاملی، جعفر مرتضی (نویسنده)
عنوان‌های دیگر استدلال و دراسه
ناشر [بی نا]
مکان نشر [بی جا] - [بی جا]
سال نشر 1406 ق
چاپ 1
موضوع

شریف الرضی، محمد بن حسین، 359 - 406ق. - دفاعیه‌‏ها و ردیه‌‏ها

شریف الرضی، محمد بن حسین، 359 - 406ق. - سرگذشت‌نامه

شیعه - سرگذشت‌نامه
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏55‎‏/‎‏3‎‏ ‎‏/‎‏ش‎‏4‎‏ع‎‏2
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده


اكذوبتان حول الشريف الرضى التقى الزاهد، تأليف علامه جعفر مرتضى عاملى به زبان عربى است. این کتاب به بررسى و ردّ دو اتهام كه به سيد‌ ‎رضى(ره) از سوى اهل‌سنت وارد شده، پرداخته است.

ساختار

کتاب با یک مقدمه و تمهيد آغاز شده است. مطالب کتاب در دو فصل كلى تنظيم شده است كه فصل اول در ضمن یک بخش و فصل دوم در ضمن دو بخش به بررسى اتهامات مذكور پرداخته است. در آخر نيز مطلب مختصرى به عنوان خاتمه آمده است.

گزارش محتوا

شريف رضى شخصيت بزرگى است كه تمامى بزرگانى تاريخ كه پس از او آمده‌اند با عظمت از او ياد كرده و همواره از او متأثر بوده‌اند. با مطالعه زندگى این مرد بزرگ به شرافت، علم، فضل و والايى نفسانى و مكارم اخلاق او يقين خواهى كرد.

در واقع آنچه سبب نگارش کتاب شده است، دست‌يابى نویسنده به دو نص است كه با مطالب فوق متمايز است و لذا نویسنده بررسى و پاسخ به این اثر را ضرورى دانسته و اقدام به تأليف این اثر كرده است.

در ادامه به ترتيب خلاصه‌اى از مطالب کتاب ارائه مى‌شود:

1-اولین دروغى كه به سيد‌ ‎رضى نسبت داده شده، كلامى از ابن‌عتبه است: «و در بعضى از كتب يافتم كه رضى زيدى مذهب بوده است و...».

نویسنده ابتدا در استدلال به شيعه بودن سيد‌ ‎رضى(ره)، بخشى‌هایى از قصيده مشهور او را كه نام ائمه اطهار(ع) را در ضمن آن آورده ذكر مى‌كند.

در ادامه مطلب نویسنده به زمینه‌هاى اتهام مذكور اشاره كرده و به نقل از شيخ عبدالحسين حلى مى‌نویسد: «آن تهمت زيديه قبلاً به حسن اطروش جد مادريش و فرزندان او هم نسبت داده شده بود، لكن نزد علماى رجال امامیه ثابت است و شريف مرتضى هم در کتابش، «شرح المسائل الناصريه» پاکى عقيده وى و جمیع فرزندانش را متذكر شده است. نویسنده در انتها به این نتيجه مى‌رسد كه اتهام مذكور از یک اشتباه ناشى شده است. در حقيقت نام ناصر امام زيديه كه ملقب به الداعى‌للحق بوده است، با نام حسن بن على اطروش كه ملقب به الناصرللحق بوده است، مشتبه شده است.

2-اتهام ديگرى كه به سيد‌ ‎رضى(ره) وارد شده است، مطلبى به نقل از «حصرى» است كه سيد‌ ‎رضى در مجلسى كه كوران مغنى شراب مى‌نوشيده است، متهم به سرقت ردا مى‌شود و...

نویسنده در نقد این سخن به دو طريق مناقشه مى‌كند:

الف: مناقشات قابل رد؛ از جمله عبارتند از: 1- حصرى سند این روايت را ذكر نكرده و مشخص نمى‌كند كه این قصه را از چه كسى شنيده است. 2- شريف رضى از طائفه امامیه است كه تمامى انواع خمر را حرام مى‌دانند. 3- نص از مشاركت شريف رضى(ره) در شرب خمر حكايت نمى‌كند و.... نویسنده در آخر موارد مذكور را منافى با حضور سيد‌ ‎در آن مجلس و عيب و مخلّ به مروّت نمى‌داند. وى تشكيل چنين مجالسى را در حضور خلفا و اعيان و اشراف امرى عادى تلقّى مى‌كند؛ بنابراین در ردّ این اتهام به مناقشه ديگرى مبادرت مى‌نمايد.

ب: مناقشه معقوله: علامه در ادامه پس از استناد به منابع مختلف و متعددى كه همگى به ورع و تدين سيد‌ ‎رضى(ره) اعتراف دارند، صدور این گونه اعمال را در شأن عالم پرهيزگار و باتقوايى؛ مانند شريف رضى(ره) نمى‌داند. وى سپس به مراجعه به اشعار سيد‌ ‎رضى(ره)، دلائل مختلفى را ذكر مى‌كند كه با توجه به آن‌ها قبول روايت حصرى امرى دشوار به نظر مى‌رسد. این شخصيت بزرگ عالم اسلام حتى از ايراد كلمات زشت و اشعار هجو و وصف خمر و مجالس لهو و غنا پرهيز مى‌كرده است. در ادامه این بحث به كلام قال دكتر عبدالفتاح محمد الحلو بر ديوان اشعار سيد‌ ‎رضى(ره) و همچنين سخن معتزلى حنفى در شرح نهج‌البلاغه در نقل داستان چگونگى پذيرش سرپرستى و آموزش آن‌ها توسط شيخ مفيد(ره) اشاره كرده است.

نویسنده در پایان چنين نتيجه‌گيرى مى‌كند كه روايت كوران مغنى بى‌اساس بوده و آن را ناشى از حسد و بغى مى‌داند.

وضعيت کتاب

پاورقى‌هاى مختصر کتاب كه بيشتر آدرس منابع است، به قلم نویسنده آمده است.

منابع مقاله

1- مقدمه و متن کتاب

2- مقاله اكذوبتان حول الشريف الرضى، سيد‌ ‎جعفر مرتضى، مجله تراثنا، تابستان 1365، شماره 5، ص268-278

وابسته‌ها


الدرجات الرفيعة في طبقات الشيعة

كاخ دلاویز یا تاریخ شریف رضی

دایرةالمعارف شیعه

یادنامه مفسر کبیر استاد علامه طباطبایی

الشريف الرضي

در آستان اهل‌بیت، امام حسن و امام حسین(ع)

استدراك علی الفصل الثالث من تشريح الأفلاك

پیشگامان تشیع در ایران، همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان

شیعه و پایه‌گذاری علوم اسلامی

اختران فضیلت

حياة الشيخ محمد بن يعقوب الكليني

مصفی المقال في مصنفي علم الرجال

التدوين في أخبار قزوين

سید رضی مؤلف نهج‌البلاغه

زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی علامه میرزا ابوالحسن شعرانی

مع علماء النجف الأشرف

معجم أعلام الشيعة

تأسيس الشيعة لعلوم الإسلام

أهل‌البيت من أعيان الشيعة

تراجم الرجال: مجموعه تراجم لأعلام اکثرهم مغمورون تنشر موادها التاریخیة لاول مرة

همرهی خضر: بیست‌و‌پنج سال همراه علامه امینی، گوشه‌هایی از زندگی علامه امینی

طبقات أعلام الشيعة و هو نقباء البشر في القرن الرابع عشر (دار المرتضی)

الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية

یادنامه علامه طباطبایی

تكملة أمل الآمل

میرحامد حسین (حکیمی)

فهرست آل بابويه و علماء البحرين

النصرة لشيعة البصرة

مهر تابان: یادنامه و مصاحبات تلمیذ و علامه عالم ربانی علامه سید محمدحسین طباطبائی تبریزی (طبع جدید)

مهر تابان: یادنامه و مصاحبات تلمیذ و علامه، عالم ربانی علامه سید محمدحسین طباطبائی تبریزی (طبع قدیم)

میر محمدمؤمن استرآبادی مروج تشیع در جنوب هند

مؤلفو الشيعة في صدر الإسلام

مطلع انوار: احوال دانشوران شیعه پاکستان و هند

رياض العلماء و حياض الفضلاء (مطبعة الخيام)

موسوعة طبقات الفقهاء

آینه دانشوران

محسن الأمين العاملي و منهجه في كتابة التاريخ أعيان الشيعة أنموذجاً

الشمس الساطعة؛ رسالة في ذكری العالم الرباني العلامة السيد محمدحسين الطباطبائي التبريزي