أوراد الشيخ الأکبر المسمی جواهر الدور الأعلی الشريف

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
أوراد الشيخ الأکبر المسمی جواهر الدور الأعلی الشريف
NUR11048J1.jpg
پدیدآوران

ابن عربی، محمد بن علی (نویسنده)

جلاد، محمد سعید (شارح)
ناشر

دار الإيمان

صلاة
مکان نشر سوريه - دمشق
سال نشر 1427ق. = 2006م.
چاپ چاپ يکم
موضوع ابن عربي، محمد بن علي، 560 - 638ق.
زبان عربي
تعداد جلد 1
کد کنگره


أوراد الشيخ الأکبر المسمی جواهر الدور الأعلی الشريف، اثر محمد شریف جلاد، شرحی است بر «الدور الأعلی الشریف» که از آثار منسوب به ابن‌عربی (560- 638ق)، می‌باشد.

متن الدور الأعلی الشریف

کتاب دربردارنده مجموعاً سی‌وسه دعای منسوب به ابن‌عربی می‌باشد که با تعبیر «جوهره الدعوه ...» مطرح می‌شود. اولین دعا با اسم شریف «اللهم» آغاز و دعاهای بعدی، با واو عطف، به آن مرتبط شده است. در هر دعا، دو اسم از اسماءالحسنی الهی ذکر گردیده که به‌خاطر مناسبت میان آنها، کنار هم قرار گرفته است و در ادامه، شیخ میان آنها، به واسطه ترکیب لفظی و معنوی، با کلماتی که میان آنها موافق دارند، ارتباط برقرار کرده و به دنبال آنها، آیه یا جزیی از یک آیه قرآن، آورده شده و دعا با اسم اعظم «الله» جل‌جلاله، ختم گردیده است. بدین ترتیب، مشاهده می‌شود که شیخ با این شیوه بدیع، از آیه شریفه 180 سوره اعراف: «و لله الأسماء الحسنی فادعوه بها» (و برای خدا، نام‌های نیک است، خدا را با آنها بخوانید) تبعیت نموده و با امتثال از این آیه شریف، ابتدا و انتهای دعای خویش را به اسماءالحسنی الهی، مزین نموده است[۱].

اسامی دیگر کتاب

محمود محمود غراب در کتاب «الطريق إلي الله»، چنین آورده است که کتاب «الدور الأعلی» در برخی از نسخ، «حزب الوقاية» و در برخی دیگر، «حزب الشیخ الأکبر» نامیده شده است. اما در هیچ‌یک از نسخ كتاب، تاریخی برای آن ذکر نگردیده و همچنین، شیخ به این مطلب که این حزب، در کدام یک از کتب وی بوده و یا در کجا به آن اجازه داده شده، اشاره‌ای نفرموده است، اما تقریباً بر این‌که این کتاب، از آثار شیخ اکبر بوده و روحانیت او در آن متجلی گردیده است، در میان اهل طریقت، اجماع وجود دارد و شیخ الشیوخ دمشق، شیخ احمد حارون، در زمان حیات خویش، به آن اجازه داده و آن را از ابن‌عربی دانسته است[۲].

شرح

کتاب با دو مقدمه از شیخ محمد خیر شاهین حسنی حسینی و ناشر آغاز شده است. در مقدمه نخست، به موضوع کتاب و نام آن اشاره شده[۳] و در مقدمه ناشر، ابتدا نام کتاب (واژگان «الدور» و «الأعلی»)، از لحاظ لغوی و اصطلاحی مورد بررسی قرار گرفته[۴] و در ادامه، به شرح‌حال ابن‌عربی، پرداخته شده است[۵].

پس از مقدمه، متن کتاب «الدور الأعلی الشريف» آورده شده و به دنبال آن، شرح ذکر شده است.

روش شرح

شیوه شرح، بدین‌صورت است که ابتدا، نص دعا به‌صورت کامل ذکر شده و سپس در دو قسمت: ابتدا به واژگان و الفاظ دعا، از لحاظ لغوی و اصطلاحی، تشریح و توضیح شده و به ادله شرعی و مناسبات بین آنها، اشاره گردیده است و سپس در قسمت دوم، فواید ظاهری و باطنی آن دعا، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. به‌عنوان‌مثال، اولین دعای کتاب: «اللهم يا حي يا قيوم تحصنت فاحمني بحماية وقاية حقيقة برهان حرز أمان بسم الله» می‌باشد که پس از ذکر دعا، در قسمت اول به شرح الفاظ: «اللهم»، «یا حی» پرداخته شده و به آیه «و توکلت علی الحي الذي لايموت» به دلیل مناسبت با «یا حي» اشاره گردیده و سپس، «یا قیوم» شرح شده و ضمن اشاره به آیه «الله لا إله إلا الله هو الحي القيوم...» و سه بار آمدن این کلمه در قرآن، روایتی از پیامبر(ص) ذکر گردیده که این نام در آن وجود دارد[۶]. در قسمت دوم، به فواید ظاهری و باطنی این دعا اشاره شده است که عبارتند از: آمرزش گناهان؛ کشف رؤیت صادقه؛ عدم غفلت و دوام شکر؛ زنده شدن قلب در روز مرگ قلوب و...[۷].

وضعیت کتاب

فهرست مطالب، به همراه فهرست منابع مورد استفاده محقق، در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع[۸]، به ذکر نام سوره و شماره آیاتی که نص آن در متن آمده، پرداخته شده است[۹].

پانویس

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها