إقرار المريض، دراسة منهجیة في الإدلة و الآراء

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
‏ إقرار المريض، دراسة منهجیة في الإدلة و الآراء
NUR22557J1.jpg
پدیدآوران

مکارم شیرازی، ناصر (نويسنده)

مردانی پور، آرش (محرر)
ناشر دار النشر الإمام علي بن أبي طالب (عليه السلام)
مکان نشر ايران - قم
سال نشر 1431ق
چاپ 1
شابک978-964-533-114-4
موضوع فقه جعفری - قرن 14، منجزات مریض، اقرار (فقه)
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏ ‏‎‏BP‎‏ ‎‏192‎‏/‎‏7‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏7‎‏الف‎‏7*
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده

إقرار المريض: دراسة منهجية في الأدلة و الآراء، کتابی است فقهی با تقریر و تعلیق آرش مردانی‌پور (نعمانی) که زیر نظر آیت‌الله مکارم شیرازی، به زبان عربی نوشته شده است. همان طور که از نام کتاب پیداست، موضوع این اثر مباحث اقرار و منجزات مریض در فقه جعفری است.

ساختار

کتاب دارای مقدمه آرش مردانی‌پور (نعمانی) و مطالب اصلی در ذیل عناوین متعدد و متنوع است.

گزارش محتوا

اقرار از ابواب فقهی مبتلی‌به است و فروعات بسیاری از آن منشعب می‌شود؛ از جمله این فروعات بحث «اقرار مریض» است. صاحب جواهر این بحث را به‌صورت کامل و دقیق در کتاب حجر، قبل از مباحث اقرار بیان کرده است. همچنین در باب وصیت نیز اشارتی به این مباحث کرده و سایر فقهای پیش و پس از او نیز بر همین طریقت رفته‌اند[۱].

نویسنده در ابتدای کتاب از باب مقدمه بحث، به بیان معنی لغوی و اصطلاحی و مشروعیت اقرار پرداخته است. او سپس معنی و حکم اقرار مریض را بیان کرده، اقوال در این مسئله را مطرح نموده و ملاحظاتی بر این مبحث انجام داده است. وی سپس نظر مشهور علما درباره این مسئله را بیان کرده است و پس از آن خودش وارد بحث شده؛ در این راستا او ابتدا به بیان مقتضای اصل در مسئله پرداخته است. او آنگاه ادله بحث را در دو مقام مطرح کرده؛ در مقام اول، سه طایفه از روایات در این مسئله ذکر شده و جمع میان این سه طایفه بیان شده است. در مقام دوم، روایات اقرار برای اجنبی و جمع میان طوایف سه‌گانه از روایات بیان شده و جمع دلالی نیز صورت گرفته است. مردانی‌پور سپس به بیان معالجه با مرجحات در این بحث پرداخته است. وی جمع دلالی میان طایفه‌های دوم و سوم از روایات را بیان و مشخص کرده و به آرای دیگران نیز مراجعه کرده است. او سپس نتیجه نهایی بحث را ارائه داده و پس از آن سه نکته را ملاحظه و بیان کرده است.

نویسنده در جمع‌بندی نهایی محتوای مطالب کتاب، می‌نویسد: نتیجه بحث و نظر درست در مسئله «اقرار مریض برای وارث و اجنبی»، این است که اگر مُقِرّ، ثقه و مأمون و صادق بود، اقرارش در اصل مالش نافذ است؛ پس به مُقرّلَه آنچه از اصل مستحق است، پرداخت می‌شود، ولی اگر مُقِرّ فاقد اوصاف فوق بود، اقرارش، تنها در ثلث مال نافذ است. در اینجا فرقی میان این نیست که مُقرّلَه اجنبی باشد یا وارث. البته محقق حلی در بحث اقرار برای وارث، تفصیلی را که ما ذکر کردیم بیان نکرده؛ یعنی میان امین بودن یا غیر امین بودن مُقِرّ، تفاوتی نگذاشته است و در هر دو صورت فتوا به این داده که مُقرّبه (چیزی که به آن اقرار شده)، از ثلث مال خارج می‌شود. البته نظر وی برخلاف نظر شیخ طوسی است؛ زیرا شیخ در اقرار وارث، میان امین بودن و غیر امین بودن مُقِرّ، تفاوت گذاشته است و ما در این کتاب، از نظر شیخ در نهایه تبعیت کرده‌ایم[۲].

وضعیت کتاب

شروع نگارش این کتاب، از هنگام شرکت نویسنده در مباحث محرمات حج آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی بوده است. او برای این کار از استادش اجازه گرفته و قبل از این اثر از تقریرات مباحث منجزات مریض آیت‌الله مکارم فارغ شده بوده است. این اثر حاصل آن تلاش بوده که زمان قابل توجهی را هم برده است[۳].

آرش مردانی‌پور، ثواب این اثر را به دایی خود، ابراهیم داودی تقدیم کرده است که در کودکی نماز را به وی آموخته[۴].

فهارس فنی، شامل فهرست‌های آیات، احادیث، معصومان(ع)، اعلام و کتاب‌ها در انتهای اثر، پیش از فهرست مطالب آن آمده است. پاورقی‌های کتاب، علاوه بر ذکر منابع، در برخی موارد حاوی مطالب مفیدی در شرح محتوای متن است.

پانویس

  1. ر.ک: متن کتاب، ص7
  2. ر.ک: همان، ص37
  3. ر.ک: مقدمه، ص6
  4. ر.ک: اهدائیه کتاب، ص4

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها

إطلالة علی فكرة منجزات المريض