ابن حوقل، محمد بن حوقل

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
ابن‌حوقل، محمد بن حوقل
نام ابن‌حوقل، محمد بن حوقل
نام‌های دیگر ابن‌حوقل، ابوالقاسم محمد

ابن‌حوقل بغدادی

نام پدر
متولد
محل تولد
رحلت 367 ق
اساتید
برخی آثار صورة الأرض
کد مؤلف AUTHORCODE1066AUTHORCODE

ابوالقاسم محمد بن حوقل يا محمد بن على نصيبى يا نصيبينى متوفاى پس از 367 هجرى قمرى، بازرگان، سيّاح معروف و جغرافى‌دان عرب در قرن چهارم قمرى.وى از 331 تا 359 ق943/ تا 970به سياحت در بلاد اسلامى پرداخت و کتاب «صورة الارض» یا «المسالك‌و الممالك» را تأليف كرد.از زندگى وى اطلاع چندانى در دست نيست.وى‌در نصيبين واقع در بين النهرين عليا زاده شد ولى تاريخ ولادتش معلوم نيست.اما با توجه به قرائن مى‌توان حدس زد كه ولادت وى بايد سال‌ها پيش از 320ق بوده‌باشد.تاريخ مرگ او نيز در مآخذ موجود نيامده اما احتمالا پس از 367ق بوده است.

وى به عزم مطالعه دربارۀ سرزمين‌هاى اسلامى و ملت‌هاى مختلف و نيز به منظور تجارت سفر تاريخى خود را از بغداد(دار السلام)آغاز كرد.

سفر ابن حوقل چنانكه اشاره شد، براى تجارت بود، اما شايد وى در حقيقت مبلغ مذهبى‌و داعى سياسى فاطميان بوده است زيرا برنامۀ سفر او رفتن به آفريقاى شمالى (قلمروحكومت فاطميان) و اندلس(قلمرو حكومت امويان اسپانيا) بود و در ضمن به نابلى (ناپولى-ناپل) و پالرمونيز سفر كرده است بدين سان معلوم مى‌شود كه ابن حوقل تمايلات‌سياسى هم داشته چنانكه به گفته كراچكوفسكى دوزی «yzoD» او را جاسوس فاطميان دانسته است.

آثار او

ابن حوقل دو اثر معروف داشته است:يكى کتابى دربارۀ سيسيل كه در دست نيست و ديگرى کتاب «المسالك و الممالك» یا «صورة الارض».

ابن حوقل را مى‌توان در بين جغرافى‌دانان از نوادر روزگار به‌شمار آورد.وى ثلث قرن در سفر بود و در خلال آن از سرزمين‌هاى اسلامى-هند تا اسپانيا-ديدن‌كرد و به سرزمين‌هاى ديگر هم رهسپار شد تا به بلغار و رود ولگا رسيد.بسيار خواند و بسيار ديد تا «صورة الارض» را كه جامع همه تجربه‌هاى او بود نوشت.


وابسته‌ها