اعسم، محمدعلی

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
اعسم، محمد علی بن حسین
نام اعسم، محمد علی بن حسین
نام‌های دیگر
نام پدر
متولد
محل تولد
رحلت 1233 ‌‎ق
اساتید
برخی آثار
کد مؤلف AUTHORCODE223AUTHORCODE

محمدعلى بن حسين اعسم نجفى زبيدى، از علما و شعراى شيعى معاصر علامه محمد مهدى بحرالعلوم طباطبايى (متوفى 1212ق) بوده است كه از تاريخ ولادت او اطلاع دقيقى در دست نيست.

طائفه وى، از اهالى حجاز و اطراف مدينه منوره بوده كه جدشان به نجف مهاجرت كرده و در آنجا ساكن شده است. عده‌اى قائل‌اند وى اهل «عسمان» بوده و برخى نيز معتقدند منسوب به قبيله‌اى قحطانى در حجاز مى‌باشد. آل أعسم، خانواده‌اى بزرگ و معروف در علم و ادب در نجف مى‌باشند كه تا به امروز، علما و ادباى بزرگى را به خود ديده‌اند.

دوران تحصيل و شكوفايى علمى و ادبى وى، در نجف بوده است. وى يكى از بزرگ‌ترين شاگردان علامه بحرالعلوم و از نديمان و ملازمان او مى‌باشد كه بعد از وفات ايشان، از محضر شيخ جعفر کاشف‎الغطاء استفاده كرده و با ايشان به سفر حج مشرف شده است. وى شرح اين سفر را در قصيده‌اى ذكر كرده است.

همچنين وى يدى طولايى در به نظم درآوردن تاريخ حوادث، ولادت‌ها و وفات اشخاص معاصر خويش داشته است. مدايح فراوانى نيز در وصف شيخ جعفر کاشف‎الغطاء و پنج منظومه فقهيّه در: رضاع، عده زنان، ارث، ديه قتل و مطاعم و مشارب داشته است.

برخى از مورخين به اشتباه، بعضى از آثار وى از جمله «ارجوزة الادب»، «ارجوزه الديات» و منظومه «آداب الطعام و الشراب» را به نام فرزندش ذكر كرده‌اند.

شيخ درويش على بغدادى در کتاب خود به نام «كنز الاديب»، سيد‌‎هادى شرف‌الدين عاملى كاظمى در «التكمله»، شيخ محمدرضا آل كاشف در «الحصون المنيعة في طبقات الشيعة»، خيرالدين زركلى در «الأعلام»، شيخ عباس قمى در «الكنى و الألقاب» از وى به نيكى ياد كرده و او را از افاضل ادباء و مشاهير شعراء عصر خوش دانسته‌اند.

وى در سال 1233 يا 1234ق، در نجف اشرف، وفات يافت و در صحن شريف مرتضوى، در مقبره‌اى كه به اين خاندان منسوب است، دفن گرديد.

آثار

از وى آثار فراوانى به يادگار مانده كه از آن جمله است:

1- منظومة ابن الاعسم.

2- تخميس ابيات حلاج.

3- الاطعمة و الاشربة، آدابها و فوائدها.

منابع مقاله

1- مدرس، ميرزا محمد على، «ريحانه الادب في تراجم المعروفين بالكنية او اللقب»، ج1، ص152.

2- اعيان الشيعه، ج9، ص834.

ن‍

وابسته‌ها