الأسفار عن رسالة الأنوار فيما يتجلي لأهل الذکر من الأنوار

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الأسفار عن رسالة الأنوار فيما يتجلي لأهل الذکر من الأنوار
NUR10998J1.jpg
پدیدآوران

جیلانی، عبدالکریم بن ابراهیم (نویسنده)

ابن عربی، محمد بن علی (نویسنده)

کیالی، عاصم ابراهیم (مصحح)
عنوان‌های دیگر رساله الانوار. شرح
ناشر دار الکتب العلمية
مکان نشر لبنان - بيروت
سال نشر 1425ق.
چاپ چاپ يکم
شابک2-7451-4213-5
موضوع

ابن عربي، محمد بن علي، 560 - 638ق. رساله الانوار - نقد و تفسير

آداب طريقت - متون قديمي تا قرن 14

عرفان - متون قديمي تا قرن 14

تصوف - متون قديمي تا قرن 14
زبان عربي
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏ ‎‏ر‎‏5023 / 289/2 BP


الأسفار عن رسالة الأنوار فيما يتجلي لأهل الذکر من الأنوار، شرحی است مزجی، اثر شیخ عبدالکریم بن ابراهیم جیلی (متوفی 832ق) بر «رسالة الأنوار» شیخ محیی‌الدین ابن‌عربی (متوفی 638ق) که به همراه متن رساله، با تحقیق عاصم ابراهیم کیالی حسینی شازلی درقاوی، به چاپ رسیده است.

متن

متن اثر، رساله‌ای است از ابن‌ عربی که نام کامل آن، «رسالة الأنوار فيما يمنح صاحبة الخلوة من الأسرار» بوده و از نگاشته‌های بسیار مشهور، ارزنده و سفته ابن‌عربی است که به سال 607ق آن را نوشته و پس از صدسال و اندی توسط قطب‌الدین عبدالکریم بن ابراهیم بن عبدالکریم جیلی قادری، آن را با نام «الأسفار»، شرح کرده است. این رساله، در چگونگی خلوت‌نشینی، شرایط خلوت‌نشین و نتایج خلوت، نوشته شده است، ازاین‌رو، میان این رساله و رساله معروف دیگر ابن‌عربی، با نام «رسالة الخلوة»، همگونی و شباهات فراوانی وجود دارد و به علت همین همگونی و تشابه است که برخی از فهرست‌نگاران، نسخه‌های ترجمه «الأنوار» را به نام «اسرار الخلوة» خوانده و شناسانیده‌اند[۱].

این رساله، توسط مترجمی ناشناس، به فارسی ترجمه شده که هیچ‌گونه اشاره‌ای به نام و نشان و روزگار خود نکرده و صرفاً گفته است: «این رساله‌ای است که نوشته شده از کلمات سلطان الاولیاء شیخ محیی‌الدین العربی قدس سره که از سر خلوت گفته است». نکته قابل‌تأمل پیرامون این ترجمه، این است که مترجم ترجمه‌اش را برگزیده کلمات ابن‌عربی نام برده، درحالی‌که با قیاس متن عربی رساله، می‌توان دریافت که وی تمامی رساله را فارسی کرده و فقط در یک مورد- فصل ماقبل آخر- که در نبوت و ولایت است، به‌اندازه دو صفحه، از متن عربی را انداخته است[۲].

این رساله، در ضمن نه رساله دیگر از ابن‌عربی، با مقدمه، تصحیح و تعلیقات نجیب مایل هروی، توسط انتشارات مولی، یک‌بار در سال 1367ش، تحت عنوان «ده رساله مترجم شیخ اکبر محیی‌الدین ابی‌عبدالله حاتمی طائی اندلسی مشهور به ابن‌عربی» و بار دیگر در سال 1375، با نام «رسائل ابن‌عربی شیخ اکبر محیی‌الدین ابن‌عربی؛ ده رساله فارسی شده»، به چاپ رسیده است[۳].

شرح

کتاب با مقدمه مصحح آغاز شده است. در این مقدمه، ابتدا به موضوع و اهمیت کتاب اشاره گردیده[۴] و سپس، به شرح‌حال صاحب متن[۵] و سپس، شارح[۶]، پرداخته شده است.

روش شرح

روش شرح بدین‌صورت است که ابتدا قسمتی از متن کامل «رسالة الأنوار» در بالای صفحه ذکر شده و سپس در ادامه، در پایین صفحه، به شرح مزجی همان قسمت از رساله، پرداخته شده است؛ بدین شکل که کلمات همان قسمت از متن اصلی، داخل پرانتز قرار گرفته و به دنبال آن، آن قسمت شرح و توضیح داده شده است، به‌گونه‌ای که با کنار هم قرار دادن مطالب داخل پرانتز و حذف توضیحات، مجدداً همان متن اصلی، به دست می‌آید. به‌عنوان نمونه:

«الحمد لله واهب العقل و مبدعه و ناصب النقل و متشرعه. (الحمد) اعلم أن الحمد الذي هو إظهار الکمال في مرتبي الجمع و الفرق خالص (لله) المطلق عن جميع القيود، و حمد الحمد أحق محامد الحق، فإن قیام الصفة بالموصوف ما فیها دعوی ولا یتطرق إلیها احتمال، و الواصف نفسه أو غیره بصفة ما یفتقر إلی دلیل علی دعواه (واهب العقل)...»[۷].

وضعیت کتاب

فهرست مطالب، در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‌ها، علاوه بر ذکر منابع و تخریج روایات مذکور در متن[۸]، به توضیح برخی از مطالب متن، پرداخته شده است[۹].

پانویس

  1. ر.ک: ابن‌عربی، محیی‌الدین، (1367)، صفحه پنجاه‌وچهار و پنجاه‌وپنج
  2. ر.ک: همان، صفحه پنجاه‌وپنج
  3. ر.ک: ابن‌عربی، محیی‌الدین، (1367) و (1375)
  4. مقدمه، ص3- 5
  5. همان، ص6
  6. همان، ص19
  7. متن کتاب، ص49
  8. ر.ک: پاورقی، ص173
  9. ر.ک: همان، ص215

منابع مقاله

  1. مقدمه و متن کتاب.
  2. ابن‌عربی، محیی‌الدین، «ده رساله مترجم شیخ اکبر محیی‌الدین ابی‌عبدالله حاتمی طائی اندلسی مشهور به ابن‌عربی»، تصحیح نجیب مایل هروی، تهران، انتشارات مولی، 1367.
  3. ابن‌عربی، محیی‌الدین، «رسائل ابن‌عربی شیخ اکبر محیی‌الدین ابن‌عربی؛ ده رساله فارسی شده»، تصحیح نجیب مایل هروی، تهران، انتشارات مولی، چاپ دوم، 1375.

وابسته‌ها