الأعمال المانعة من دخول الجنة

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الأعمال المانعة من دخول الجنة
NUR15535J1.jpg
پدیدآوران عقیل، محسن (نویسنده)
ناشر [بی نا]
مکان نشر [بی جا] -
چاپ 1
زبان عربی
تعداد جلد 1

الأعمال المانعة من دخول الجنة، اثر محسن عقيل از نويسندگان معاصر است كه به زبان عربى، پيرامون گناهانى است كه مانع دخول به بهشت مى‌شود.

ساختار

كتاب، شامل سه بخش اصلى است كه مطابق دعاى كميل اميرالمؤمنين، دسته‌بندى شده است. قسمت اول، گناهانى است كه عصمت انسان را مى‌درد (اللهم اغفر لى الذنوب التى تهتك العصم).

قسمت دوم، گناهانى است كه نقمت و پشيمانى به همراه دارد (اللهم اغفر لى الذنوب التى تنزل النقم) و دسته سوم، شامل هر گناهى است كه بنده انجام مى‌دهد (اللهم اغفر لى كل ذنب اذنبته و كل خطيئة اخطأتها).

در ادامه با عنوانى به نام «تنبيه الغافلين» و «موعظة للغافلين» به ذكر پاره‌اى از گناهان و توضيح پيرامون آنها پرداخته است.

روش مؤلف در اين كتاب چنين بوده است كه برای بسط و گسترش مطالب خود، از آيات و روايات و حكايات تاريخى و روايى استفاده نموده است.

گزارش محتوا

مؤلف در قسمت اول كتاب، گناهان را دو قسم مى‌كند و اين تقسيم‌بندى را مستند به آيات كريمه و روايات وارده از اهل‌بيت(ع) مى‌داند: اول، گناهان كبيره و دوم، گناهان صغيره.

گناهان كبيره را گناهانى برمى‌شمرد كه مغفرت الهى شامل آنها نمى‌شود و از كتاب «[[عيون أخبار الرضا عليه‌السلام (تصحیح لاجوردی‌) |عيون اخبار الرضا]]»، 29 گناه را به‌عنوان گناهان كبيره مى‌شمرد.

از آثار گناه، گفته و اينكه گناه، اعمال صالح انسان را از بين مى‌برد و مانع استجابت دعا شده و انسان را از شفاعت شافعين محروم مى‌سازد.

از امام صادق(ع) حديث زيبايى را نقل مى‌كند كه ايشان فرمودند: «هيچ بلا و مصيبتى و مرضى نيست مگر اينكه به‌واسطه گناهى برای انسان رخ مى‌دهد». اين مطلب، همان فرمايش خداوند متعال است كه مى‌فرمايد: «و ما اصابكم من مصيبة فبما كسبت ايدیکم و يعفوا عن كثير»؛ «هر مصيبتى كه به شما مى‌رسد، به خاطر آن چيزى است كه با دستان خودتان كسب كرده‌ايد؛ درحالى‌كه خداوند از بسيارى از خطاهاى شما مى‌گذرد».

در عنوانى از كتاب، از شيخ صدوق در كتاب «معانى الاخبار»، گناهانى را ذكر مى‌كند كه باعث ايجاد حجاب مى‌شوند:

1. شرب خمر؛

2. قماربازى؛

3. لهو؛

4. افشاى عيوب مردم و مفتضح كردن آنها؛

5. نشست و برخاست با اهل معاصى.

درباره شرب خمر حديثى از اميرالمؤمنين(ع) نقل مى‌كند كه از ايشان درباره شدت حرمت شرب خمر نسبت به دزدى و زنا سؤال شد، حضرت فرمودند كه از دزدى و زنا بدتر است، زيرا گاهى زناكار گناهى ديگر مرتكب نمى‌شود، اما شارب الخمر، هنگامى كه مست مى‌شود، زنا مى‌كند، قتل نفس انجام مى‌دهد و نماز را ترك مى‌كند.

در بخش گناهانى كه عقوبت را نازل مى‌كند، متذكر مى‌شود كه در روايات فراوانى از اهل‌بيت وارد شده است كه 9 گناه سبب عقوبت مى‌شوند: ظلم، تجاوز در حق الناس، تمسخر عباد الله، نقض عهد، ارتكاب علنى گناه، شيوع كذب، حكم به غير ما انزل الله، امتناع از دادن زكات و كم‌فروشى.

سپس به تك‌تك اين گناهان پرداخته و اخبار و احاديثى را درباره آنها ذكر كرده است.

در بخش بعدى كتاب، گناهانى را كه مانع استجابت دعا مى‌شوند ذكر مى‌كند و حديثى را از امام سجاد(ع) ذكر مى‌نمايد كه هفت گناه، مانع استجابت دعا مى‌شود: سوء نيت، نفاق، سوء ظن و عدم يقين به اجابت دعا، تأخير در اداى نماز واجب، ترك صدقه و احسان، فحش در گفتار و بدزبانى و آلوده بودن به صفات قبيحه.

مؤلف در ادامه حديث، به تك‌تك اين گناهان تحت عناوينى مجزا اشاره نموده و هریک را توضيح مى‌دهد.

در ذيل عبارت «اللهم اغفر لى الذنوب التى تنزل البلاء»، به گناهانى كه بلاء و مصيبت را نازل مى‌كنند اشاره مى‌كند؛ گناهانى همچون عدم فريادرسى به نداى غمديده و مكروب، عدم يارى مظلوم، ترك امر به معروف و نهى از منكر.

در فصلى از كتاب، به وجوب اجتناب از كبائر اشاره نموده و گناهان كبيره را مورد بررسى قرار مى‌دهد.

ايشان همين روش را تا پایان كتاب ادامه داده و با سرفصل‌هایى به نام «تنبيه الغافلين» يا «موعظة للغافلين»، به نكاتى موعظه‌اى در اجتناب از معاصى و معرفى آنها و امتثال واجبات و دعوت به آنها پرداخته است.

وضعيت كتاب

فهرست مطالب كتاب در پایان آن ذكر شده است.

پاورقى‌هاى كتاب مربوط به ذكر اسانيد مى‌باشد.

منابع مقاله

متن و مقدمه كتاب.