التربیة الإسلامیة و الطبیعة الإنسانیة

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
التربية الإسلامية و الطبيعة الإنسانية
NUR25059J1.jpg
پدیدآوران يالجن، مقداد (نويسنده)
ناشر دار عالم الکتب
مکان نشر عربستان - رياض
سال نشر 1423ق
چاپ 2
شابک9960-775--79-8
زبان عربی
تعداد جلد 1

التربیة الإسلامیة و الطبیعة الإنسانیة، اثر مقداد یالجن، کتابی است پیرامون نقش تربیت اسلامی در طبیعت و ماهیت انسانی که به زبان عربی و در دوران معاصر نوشته شده است.

ساختار

کتاب با مقدمه نویسنده آغاز و مطالب در دوازده فصل و یک خاتمه، تنظیم شده است.

نویسنده، مطالب را تحت عناوین مختلفی، به صورت علمی و پژوهشی، دسته بندی کرده و مباحث تحت هر عنوان را با شماره گذاری، از یکدیگر تفکیک نموده است؛ به گونه ای که یادگیری، بررسی، تحقیق و حفظ کردن آن‌ها برای خواننده، آسان می‌باشد.

گزارش محتوا

در مقدمه، ضمن بیان موضوع کتاب، به عناوین فصول، اشاره گردیده است.[۱]

در فصل نخست، به اهمیت دانستن و شناخت ماهیت بشری و انسانی در زمینه موفقیت آموزش و پرورش پرداخته شده است. از جمله موضوعات مطرح شده در این فصل، عبارتند از: اسباب تأخر معرفت در میدان مطالعات طبیعت و ماهیت انسانی و اهمیت شناخت مصادر و منابع شناخت و دانش ماهیت انسانی در زمینه تربیت.[۲]

در فصل دوم، طبیعت و ماهیت انسانی، از دیدگاه مادی و روحی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.[۳]و در فصل سوم، به مطالعه طبیعت انسانی، از لحاظ مقوله خیر و شر، پرداخته شده است.[۴]

طبیعت انسانی از لحاظ جبر و اختیار در فصل چهارم.[۵]و از لحاظ جنبه ظاهری و باطنی در فصل پنجم، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.[۶]

فصل ششم، ابعاد کلی و اساسی طبیعت انسانی، بررسی شده است. این ابعاد عبارتند از بعد جسمی، روحی و عقلی.[۷]

فصل هفتم، به بحث پیرامون طبیعت انسان، از لحاظ غرایز و انگیزه‌های فطری، اختصاص یافته است. نویسنده در این فصل، ضروریات و نیازهای انسان به لحاظ منطق اسلامی را چنین برشمرده است: نیاز به امنیت؛ مقبولیت و پذیرفته شدن؛ جایگاه اجتماعی؛ تحصیل و موفقیت؛ استانداردهای رفتاری؛ کنترل و هدایت؛ گروه همسالان؛ غذا؛ خواب؛ بازی؛ انگیزه عاطفی مشارکت؛ تقلید و مقیاس پذیری.[۸]

در فصل هشتم، به بحث پیرامون طبیعت انسانی از حیث ثبات و تغییر پرداخته شده.[۹]و فصل نهم، به بحث از طبیعت انسانی، از لحاظ مخلوق مکرم و مفضل بودن آن اختصاص یافته است.[۱۰]

در فصل دهم، به مطالعه انسان، از دیدگاه خلیفة الله بودن او بر روی زمین، پرداخته شده است. نویسنده با بررسی آیات، سه معنای اساسی برای خلیفه یافته و بحث را پیرامون آن، مطرح کرده است. این سه معنا عبارتند از: سلطان، نایب و استخلاف.[۱۱]

در فصل یازدهم، به مطالعه انسان و تأثیر عوامل ژنتیکی و وراثتی و نیز محیط زیست بر آن، پرداخته شده است. در این زمینه، سه نظریه مطرح شده است:

  1. انسان متأثر از عوامل محیط زیستی است فقط؛
  2. انسان متأثر از عوامل محیط زیستی و ژنتیکی است؛
  3. انسان متأثر از استعدادهای کلی و اساسی فطری خویش است.[۱۲]

در آخرین فصل، به انسان از دیدگاه فردی و اجتماعی نگریسته شده است و در پایان، به عملکرد و وظیفه آموزش و پرورش اسلامی با توجه به نظریه‌های فردی و اجتماعی اسلامی اشاره شده است که برخی از آن‌ها عبارتند از:

  1. بالا بردن احساس مسئولیت فردی در تصرفات شخصی.
  2. آموزش بر اساس تربیت اجتماعی.
  3. تربیت بر اساس تعاون اجتماعی و تناصح در بر و نیکی و عدم تعاون در گناه و معصیت و...[۱۳]

خاتمه، به بیان مهم ترین نتایج بحث و توصیه‌های نویسنده، اختصاص یافته است.[۱۴]

وضعیت کتاب

فهرست مطالب و مصادر و منابع مورد استفاده نویسنده، در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‌ها علاوه بر ذکر منابع، به توضیح برخی از کلمات و عبارات متن پرداخته شده است.

پانویس

  1. مقدمه، ص5-6
  2. ر.ک: متن کتاب، ص7-17
  3. ر.ک: همان، ص19-32
  4. ر.ک: همان، ص33-39
  5. ر.ک: همان، ص41-45
  6. ر.ک: همان، ص47-53
  7. ر.ک: همان، ص55-69
  8. ر.ک: همان، ص73-74
  9. ر.ک: همان، ص109-117
  10. ر.ک: همان، ص119-125
  11. ر.ک: همان، ص127-138
  12. ر.ک: همان، ص139
  13. ر.ک: همان، ص158-159
  14. ر.ک: همان، ص161-164

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها