التفسير العرفاني للقرآن الكريم

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
التفسير العرفاني للقرآن الكريم
NUR21343J1.jpg
پدیدآوران

ذوالنون مصری، ثوبان بن ابراهیم (نویسنده)

هندی، محمود (محقق)
ناشر مکتبة مدبولی
مکان نشر مصر - قاهره
سال نشر 2007م
چاپ یکم
شابک977-17-4281-7
موضوع تفاسير عرفاني - قرن 3ق.
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏ ‎‏/‎‏ذ‎‏9‎‏ت‎‏7 / 100 BP


التفسير العرفاني للقرآن الكريم، مجموعه‌ای از کلمات عرفانی ذوالنون مصری در تفسیر قرآن است که در آثار صوفیانه سده‌های میانه موجود است و محمود هندی این کلمات را بر اساس سوره‌های قرآن، مرتب کرده است.

مهم‌ترین ویژگی کتاب تفسیر صوفی و عرفانی ذوالنون مصری، آمیختگی تجربیات شخصی وی با داشته‌های معرفتی و ذوقی او می‌باشد. وی هرگاه که به تفسیر و تأویل آیات می‌پردازد، به ظاهر زبان و معانی عام آن بسنده نکرده، بلکه بدون فراط و تفریط، از آن فراتر رفته و به الهامات اشاره نموده و در این کار، از وسعت اطلاعات، دانش گسترده و ذوق و خلاقیت خود و ساحت خود در مناطق مختلف تمدن‌های باستان و شناخت زبان، فرهنگ و تاریخ آنها، بهره برده است و چون مصر در آن روزگار، مهد تمدن‌ها و اصل اکثر ادیان بود، مردمانش ایمان و عقاید مذهبی داشته و به زیاده‌گویی و تفاسیر سخت‌گیرانه تمایلی نداشتند؛ ازاین‌رو، ویژگی کلی نوشته‌های ذوالنون، خصلت روشنگرانه‌ای بود که در نوشته‌های تفسیری عرفانی صوفیانه وی، به‌وضوح دیده می‌شود[۱].

به‌منظور آشنایی بیشتر با این کتاب، به تفسیر چند آیه از آن اشاره می‌شود. به‌عنوان مثال، وی در تفسیر آیه شریفه 4 سوره بقره: «وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ» می‌گوید: یقین چیزی است که خداوند در قلب انسان قرار می‌دهد تا به‌واسطه آن، به‌خاطر دیدن آخرت و آنچه در آن است، شک از بین برود[۲] و یا در تفسیر آیه شریفه 93 سوره بقره: «...سَمِعْنَا وَ عَصَیْنَا...»، گفته است: شادمانی بر معصیت در صورت دستیابی به آن، از خود معصیت شدیدتر است[۳]. درباره آیه شریفه 114 سوره بقره: «لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ»، از وی سوال شده است که دنیا و آخرت از آن کیست؟ و او در پاسخ گفته است: دنیا برای کسی که آن را ترک کند و آخرت از آن کسی است که در طلب آن باشد[۴].

پانویس

  1. مقدمه، ص28- 29
  2. متن کتاب، ص40
  3. همان، ص42
  4. همان، ص43

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها