التيسير في أصول و اتجاهات التفسير

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
التیسیر فی اصول و اتجاهات التفسیر
NUR03014J1.jpg
پدیدآوران

هریدی، مجاهد محمد (مقدمه‌نويس)

حسین، عماد علی (نويسنده)

علی، علی احمد (مقدمه‌نويس)
عنوان‌های دیگر التیسیر فی اصول التفسیر
ناشر دار الايمان
مکان نشر اسکندریه - مصر
سال نشر 2006 م
چاپ 1
شابک977-331-436-7
موضوع تفسیر - فن
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏91‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ح‎‏5‎‏ت‎‏9
نورلایب مشاهده

التيسير في أصول التفسير نوشتارى است دربارۀ اصول علم تفسير، اصول و قواعدى كه رعايت و مواظبت بر آنها مفسر را از اشتباه در فهم و استنباط معارف قرآنى بازداشته و او را در تفسير قرآن كريم، به بهترين نحو ممكن، يارى مى‌رساند.

در اين اثر به خاستگاه علم تفسير و نيز اهميت ويژۀ آن و جايگاهش در ميان ساير علوم اسلامى، معرفى مهمترين آثارى كه دربارۀ اصول تفسير نگاشته شده همچون: «الرّسالة» محمد بن ادريس شافعى،«الفوز الكبير في اصول التفسير» شاه ولى اللّه دهلوى و...، مصادر علم تفسير همچون:لغت و اشتقاق، صرف و نحو، قرائات و...، انواع تفسير، بهترين روش تفسير (تفسير قرآن به قرآن)، شرائط و آدابى كه مفسر بايد مراعات نمايد، تفاوت تفسير و تأويل، زينهار دادن از تفسير بدون علم و آگاهى، معناى محكم و متشابه در قرآن، ناسخ و منسوخ و حكمت نسخ در قرآن، تفاوت نسخ و بداء، خفى و مشكل و مجمل در قرآن، عام و خاص و مشترك در قرآن، حقيقت و مجاز در قرآن و اقسام مجاز در قرآن، تفسير مأثور و مصادر آن (قرآن، سنت نبوى، تفسير صحابه) و نيز ارزش تفسير أثرى و معرفى نمونه‌هاى از تفاسير مأثور همچون: «الوجيز» ابن عطية غرناطى،«الدر المنثور»سيوطى «التفسير القرآن العظيم»ابن كثير دمشقى، تفسير عقلى (يا تفسير به رأى) و ديدگاه عالمان نسبت به اين نوع از تفسير و معرفى نمونه‌هايى از اين دست تفاسير، موضوعاتى است كه در اين كتاب بدانها پرداخته شده است.

ساختار

نوشتار حاضر حاوى مقدمه‌اى به قلم دكتر على احمد مزاج على و مقدمه‌اى ديگر به قلم دكتر مجاهد محمد هريدى از اساتيد تفسير و علوم قرآنى دانشگاه الأزهر مصر، مقدمه‌اى به قلم نويسنده و مباحث بيست‌گانه ذيل و يك خاتمه مى‌باشد:

المبحث الاول: معنى اصول التفسير.

المبحث الثاني:أهمية و مكانة علم اصول التفسير.

المبحث الثالث:أهمية علم أصول التفسير.

المبحث الرابع:نشأة علم التفسير و أصوله.

المبحث الخامس:أهم المصنفات في أصول التفسير.

المبحث السادس: مصادر علم التفسير.

المبحث السابع:أنواع التفسير.المبحث الثامن:أحسن طريقة للتفسير.

المبحث التاسع:شروط المفسر و آدابه.

المبحث العاشر:التأويل عند السلف و المتكلّمين و الفرق بين التفسير و التأويل،

المبحث الحادى عشر:التحذير من الاجتراء على التفسير بغير علم.

المبحث الثاني عشر:المحكم و المتشابه.

المبحث الثالث عشر:الناسخ و المنسوخ.

المبحث الرابع عشر:الخفى و المشكل و المجمل.

المبحث الخامس عشر:العام و الخاص و المشترك.

المبحث السادسعشر:الحقيقة و المجاز في القرآن الكريم.

المبحث السابع عشر:الغريب و المعرّب في القرآن الكريم.

المبحث الثامن عشر:أسباب النزول كأصل من أصول التفسير.

المبحث التاسع عشر:التفسير بالمأثور (النقلى).

المبحث العشرون:التفسير العقلى (الرأى).

در پايان كتاب هم فهرست منابع و مطالب آن آمده است.

نسخه شناسى

نوشتار حاضر به قلم دكتر عماد على عبدالسميع حسين و به زبان عربى نگارش يافته و در قطع وزيرى با جلد گالينگور در 142 صفحه توسط انتشارات «دار الايمان للطبع و النشر و التوزيع» اسكندريه منتشر شده است.نوبت چاپ و سال انتشار آن نامعلوم است.

منابع مقاله

متن كتاب