الحاشية الثانية علی الألفية

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الحاشیة الثانیة علی الألفیة
NUR00492J1.jpg
پدیدآوران شهید ثانی، زین‌‎الدین بن علی (نويسنده)
ناشر دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم، مرکز انتشارات
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1420 ‌‎ق
چاپ 1
زبان عربی
تعداد جلد 1

الحاشية الثانية علی الألفية تألیف زين‌الدين على بن احمد عاملى، مشهور به شهيد ثانى، از علماى بزرگ شيعه در جبل عامل لبنان در قرن دهم هجرى و متوفاى سال 966 هجرى قمرى.

شيوه نگارش

شهيد ثانى در اين كتاب به صورت حاشيه با عبارت قوله به شرح و توضيح كتاب الفيه و بيان فتاواى فقهى خود پرداخته است.

اين كتاب حاشيه دوم شهيد ثانى بر الفيه مى‌باشد.

ارزش و اعتبار كتاب

اين كتاب از منابع مهم علمى و فقهى شيعه به شمار مى‌آيد. علما و فقهاى شيعه بعد از شهيد ثانى به اين كتاب مراجعه و از آن بهره مى‌برند.

انگيزه نگارش

شهيد اول حديثى مى‌بينند دال بر آنكه نماز هزار واجب دارد. لذا تصميم مى‌گيرند كتابى شامل هزار واجب از واجبات نماز را به رشته تحرير در آورند. و نام آنرا «الفيه» مى‌گذارند. شهيد ثانى نيز بر اين كتاب يك شرح و دو حاشيه مى‌نويسند. نام شرح را «المقاصد العلية في شرح الألفية» مى‌گذارند و آن دو حاشيه نيز يكى متوسط و ديگرى مختصر بود. اين كتاب همان حاشيه دوم كه مختصر بوده مى‌باشد. اين حاشيه شامل فتاوا و نظرات شهيد ثانى مى‌باشد.


آقا بزرگ تهرانى صاحب كتاب ارزشمند الذريعة إلى تصانيف الشيعة ج 6 ص23 درباره اين كتاب مى‌فرمايد: «الحاشية عليها أيضا للشيخ زين‌الدين الشهيد، اقتصر فيها على مجرد الفتوى لعمل المقلدين و قد عبر الشيخ الحرّ عن هاتين الحاشيتين و المقاصد العلية بالشرح و عدّها من مصادر الكتاب في الفائدة الثانية في أول شرح وسائله الموسوم بتحرير وسائل الشيعة فقال: (الشرح الكبير و الوسيط و الصغير على الألفية كلها للشهيد الثاني) و يظهر منه وجود جميعها عند الشيخ الحرّ».

حاشيه بر كتاب الفيه نوشته شيخ زين‌الدين شهيد. وى در اين حاشيه به نقل فتاواى خود براى عمل مقلدين خود اكتفا كرده. شيخ حر عاملى در كتاب شرح وسائل الشيعه به نام تحرير وسائل الشيعه، در بخش مصادر كتاب در فائده دوم، مى‌فرمايد: شرح بزرگ، متوسط و كوچك بر الفيه نگاشته شهيد ثانى «كه ظاهر اين عبارت اينست كه هر سه كتاب در نزد ايشان موجود بوده است.

نسخه حاضر

نسخه‌اى كه در اين برنامه استفاده شده، ناشر آن دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم، در يك جلد، در قطع وزيرى و تاريخ نشر آن سال 1420 هجرى قمرى مى‌باشد. اين نسخه تحقيق گروه پژوهش مركز تحقيقات و پژوهشهاى اسلامى مى‌باشد. و به همراه كتاب المقاصد العلية في شرح الرسالة الألفية و الحاشية الأولى على الألفية تأليف شهيد ثانى به چاپ رسيده است.