الحج في السنة

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الحج في السنة
NUR00894J1.jpg
پدیدآوران بعثه مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت. معاونت آموزش و تحقیقات (نویسنده)
ناشر مشعر
مکان نشر تهران - ایران
سال نشر 1417 ‌‎ق
چاپ 1
موضوع حج - احادیث
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏188‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏ح‎‏3‎‏ ‎‏1375
نورلایب مشاهده

الحج في السنة، تحقيقى است گروهى درباره مسائل مربوط به حج، از جهت شرعى و تاريخى كه توسط نهاد ولى فقيه در امور حج و زيارت با استناد به روايات فريقين و منابع تاريخى نگاشته شده است.

انگيزه تأليف

از آنجا كه حج از جمله مهم‌ترين شعاير مسلمانان مى‌باشد و در منطقه‌اى واقع شده كه جاى‌جاى آن يادآور خاطرات و حوادث صدر اسلام است و هر مكانى داراى اعمال و حوادث خاص خود مى‌باشد، مؤلفان در صدد تهيه و تنظيم كتابى هرچند مختصر، اما جامع راجع به برخى مسائل حج و حوادث گوناگون مناطق آن برآمده‌اند.

ساختار

كتاب، داراى بيست و پنج فصل مى‌باشد. در بيان مطالب، علاوه بر كتب شيعه، از منابع اهل سنت نيز استفاده شده است. چينش مطالب بدين گونه است كه از ابتداى خروج فرد از خانه شروع شده و به كيفيت بازگشت حاجى، مصافحه كردن و وليمه دادن ختم مى‌شود.

گزارش محتوا

كتاب، در بيان مناسك و فتاواى مراجع نمى‌باشد؛ لذا به‌جاى بيان احكام، متن روايت را آورده و هر مسئله اگر داراى سير تاريخى باشد، ابتدا سير تاريخى آن را بيان مى‌كند، سپس به اصل موضوع مى‌پردازد.

در ضمن هر عمل يا مكان و زمان اگر دعاى مخصوص دارد، آن را ذكر كرده و مستحبات هر مكان و زمان را نيز با ذكر روايت بيان مى‌نمايد. در فصل اول به بيان كيفيت طلب حج و ذكر سوره‌ها و دعاهاى وارده در اين زمينه پرداخته است. در ادامه ضمن بيان مستحبات ابتداى سفر و هنگام خروج از منزل، به بيان انجام دادن حج پياده و سواره و ثواب آن و نيز مستحبات واردشده مى‌پردازد.

در فصول بعدى به بيان نفقه در حج، خدمت به حجاج و فضيلت عمره و تمتع پرداخته است.

در فصل ششم، ضمن تبيين فلسفه نام‌گذارى اين اعمال به حج، به بيان حج از ديدگاه نهج‌البلاغه، خطبه حضرت زهرا و حج گذاردن در شريعت حنيفيه پرداخته و علت وجوب حج و عمره را ذكر كرده است.

بعد از آن راجع به حج تمتع و حج نيابتى، مطالب و نكات جالبى را بيان نموده است. در فصل يازدهم غسل‌هاى مستحبى در حج بيان شده و بعد از آن به كيفيت احرام بستن و تلبيه گفتن پرداخته است.

در قسمت بعدى مطالبى راجع به حرمت حرم، فضل مكه، اسماء مكه و ديگر مسائل و مستحبات مربوط به مكه ارائه مى‌كند. او پس از بيان فضليت ايام دهه ذى‌الحجه و اعمال مخصوص اين ايام، فصلى را اختصاص به ذكر علت حج و طواف كردن داده و در ضمن آن مستحبات و اعمال مسجد الحرام را بيان مى‌كند.

در فصل شانزدهم راجع به صفا و مروه و رواياتى كه راجع به عرفات وارد شده و احكام مشعر و حدود آن و علت وقوف در مشعر نكاتى بيان گرديده است.

فصل بعدى به بيان احاديث و مسائل و مستحبات در مورد منى اختصاص دارد.

در فصل بيستم به كيفيت وداع با بيت‌الله الحرام پرداخته شده و در ضمن آن اسماء چاه زمزم و فضل آب چاه زمزم بيان شده است.

مؤلف در فصول بعدى راجع به فردى كه در راه حج يا در يكى از حرمين يا بين آنها از دنيا مى‌رود، رواياتى را بيان كرده است.

بعد از اتمام مسائل مربوط به حج، در فصل بيست و دوم، راجع به مدينه منوره و كيفيت و فضل دخول در آن مطالبى را بيان كرده و در فصل بعدى راجع به زيارت پيامبر و ائمه و قبر حضرت زهرا نكاتى را ارائه نموده است.

قسمت بعدى به بيان فضليت مسجد الحرام و مسجد النبى اختصاص دارد و فضيلت برخى از مساجد اين دو شهر زيارتى نيز ذكر شده است.

مؤلف در فصل پایانى، نكاتى را در مورد كيفيت بازگشت حاجى و استحباب وليمه دادن وى بعد از به‌جاى آوردن حج و زيارت مدينه بيان كرده است.

در پایان كتاب، فهرست آيات، اعلام، مكان‌ها، زمان‌ها و منابع مورد استفاده آمده است.