الطب الإسلامي

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الطب الإسلامي
NUR12589J1.jpg
پدیدآوران طه، احمد (نويسنده)
ناشر الاعتصام
مکان نشر [بی جا] - [بی جا]
چاپ 1
موضوع پزشکی اسلامی
زبان عربی
تعداد جلد 1

الطب الاسلامى تأليف دكتر احمد طه از جمله آثارى است كه به معرفى مكتب طبى اسلام پرداخته است. مؤلف انگيزه‌اش را از نگارش اين اثر تبيين مفاهيم طب اسلامى و امتيازات آن نسبت به ديگر مكاتب طبى دانسته است.

ساختار

كتاب در شش فصل و يك خاتمه تدوين شده است. هر يك از فصول مشتمل بر عناوين متعددى است. نويسنده علاوه بر مباحث و كليات طب اسلامى به موضوعات جديد پزشکى نيز پرداخته است.

گزارش محتوا

كتاب‌هاى بسيارى به عنوان طب اسلامى به رشته تحرير در آمده است و مدعاى همه نويسندگان آنها اين بوده است كه مبانى طب اسلامى را به رشته تحرير در آورده‌اند، در حالى كه بسيارى از آنها واگويه مطالب طب سنتى همراه با اضافه نمودن چند آيه و يا چند روايت است. اما كتاب طب حاضر به راستى به مسأله و مبحث طب اسلامى پرداخته است و ويژگى‌ها و امتيازات طب اسلامى از ديگر مكاتب طبى را استخراج و تدوين نموده است.

مباحثى كه در اين كتاب آمده مباحثى از قبيل مفهوم صحت و مرض در اسلام، توجه به بيمارى قلب در كنار بيمارى جسم، اعتقاد به شافى بودن خداوند است كه در بسيارى از كتاب‌ها به آنها بها داده نشده است، در حالى كه مائزه و ويژگى طب اسلامى و روايات طبى توجه به اين مفاهيم اساسى و كليدى است.

از سوى ديگر مباحثى از اخلاق پزشکى در اين اثر مطرح شده كه جاى خالى آن در بسيارى از تأليفات پيشين حس مى‌شود، هر چند كم و بيش به اين مباحث در كتاب‌هاى ديگر پرداخته شده است.

در فصول مختلف كتاب به ترتيب مطالب زير ذكر شده است:

  1. در اين بخش تاريخ طب به صورت گذرا بيان شده است و اهم مكاتب طب (بابليان، مصريان و يونانيان) به اختصار مورد بررسى قرار گرفته است.
  2. در اين فصل طب اسلامى در دو بخش مورد بررسى و تحليل قرار مى‌گيرد. در بخش اول طب اسلامى در صدر اسلام كه در اين بخش نگاهى نيز به طب جاهلى شده است. در بخش دوم نيز طب اسلامى بعد از عصر نبوت مورد توجه قرار گرفته و به افراد سرشناس طبى نيز اشاره شده است. اين فصل مفصل‌ترين بخش كتاب است.
  3. در اين قسمت از كتاب به تأثير مكاتب طب اسلامى و اطباى مسلمانان بر طب اروپايى اشاره شده است.
  4. مطالب مطرح شده در اين بخش بيشتر حول مباحث اخلاق پزشکى است.
  5. در اين بخش مفاهيم اصلى طب اسلامى از جمله بيمارى، تندرستى، شفا دهنده حقيقى، برترى پيش‌گيرى نسبت به درمان مورد بررسى و تحليل قرار گرفته است.
  6. در آخرين فصل كتاب مباحث طب اخلاقى معاصر مورد بررسى قرار گرفته و موضوعاتى مانند حرمت عقيم كردن و يا تلقيح مصنوعى مورد مطالعه قرار گرفته است.

در خاتمه نيز طب اسلامى در دنياى امروز مورد بررسى قرار گرفته است.

وضعيت كتاب

در پاورقى‌هاى كتاب آدرس منابع و توضيحاتى اندكى ذكر شده است. در انتهاى اثر فهرست منابع عربى و فرنگى به تفكيك، و فهرست مطالب ذكر شده است.

منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب