الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل في وجوه التأویل
NUR01960J1.jpg
پدیدآوران

احمد، مصطفی حسین (مصحح)

اسکندری، احمد بن المنیر (نویسنده)

مرزوقی، محمد علیان (حاشيه نويس)

مذکور، محمد علیان (نویسنده)

زمخشری، محمود بن عمر (نویسنده)

ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی (نویسنده)
عنوان‌های دیگر

الکشاف. برگزیده. شرح

الکشاف. حاشیه

الانتصاف

الکافی الشاف فی تخریج احادیث الکشاف

حاشیه الشیخ محمد علیان المرزوقی علی تفسیر الکشاف

مشاهد الانصاف علی شواهد الکشاف
ناشر دار الکتاب العربي
مکان نشر بیروت - لبنان
سال نشر 1407 ق
چاپ 0
موضوع

تفاسیر اهل سنت - قرن 6ق.

زبان عربی - شواهد شعری

زمخشری، محمود بن عمر، ۴۶۷ - ۵۳۸ق. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التاویل - نقد و تفسیر

قرآن - مسایل لغوی
زبان عربی
تعداد جلد 4
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏94‎‏/‎‏5‎‏ ‎‏/‎‏ز‎‏8‎‏ک‎‏5
نورلایب مشاهده

الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل في وجوه التأويل في وجوه التأويل به كشاف زمخشرى شهرت دارد. زمخشرى اين تفسير را به درخواست سيد‌‎ابوالحسن بن حمزة بن دهاس، در شهر مكه، به زبان عربى به نگارش درآورده است.

ذهبى در تفسير و مفسرون (ج1، ص440) مى‌گويد: ارزش اين تفسير با چشم‌پوشى از گرايش اعتزالى آن، چنان است كه تا به حال كسى مانند آن را تأليف نكرده است؛ به‌خاطر وجوه اعجازى كه از قرآن بيان كرده و زيبايى نظم و بلاغت قرآنى كه در آن اظهار كرده است. تا به حال كسى مانند زمخشرى نتوانسته براى ما زيبايى قرآن و سحر بلاغت آن را بازگو كند؛ زيرا وى در بسيارى از علوم مهارت داشته، به‌ويژه در واژه‌شناسى عربى تبحر فوق‌العاده داشته است. اشعار عرب را به‌خوبى مى‌شناخته، به‌علاوه اينكه در احاطه به علوم بلاغى و معانى و بيان و ادبيات عربى ممتاز بوده است.

اين نبوغ علمى و ادبى به بهترين وجه در تفسير كشاف متبلور شده است؛ به‌طورى‌كه از هنگام تأليف تاكنون مورد توجه دانشمندان بوده و دل‌هاى مفسران را ربوده است. در حقيقت زمخشرى تمام ابزار و وسايلى را كه مفسر بدان نياز دارد، در اين تفسير گردآورى كرده و آن را در اختيار مردم نهاده است. تفسير كشاف در موضوع خود يگانه است و در چشم دانشمندان و تفسيرپژوهان همچون كوه استوارى است كه صعود به قله آن بسيار مشكل به نظر مى‌آيد.

ويژگى‌هاى تفسير

  1. زمخشرى در پرده‌بردارى از بلاغت قرآن و بيان وجوه اعجاز آن و تبيين لطايف و دقايق معناى آن گوى سبقت را از همگان ربوده و پس از وى كسى به مقام وى نرسيده است.
  2. تمام كسانى كه وى را به‌خاطر اعتقاد اعتزالى سرزنش كرده‌اند، در مهارت در واژه‌شناسى عربى و فصاحت و بلاغت ستوده‌اند و گفته‌اند وى پيشواى واژه‌شناسى و بلاغت قرآنى است.
  3. هر مفسرى در تفسيرش چيزى را به‌طور غالب بيان مى‌كند كه در آن مهارت دارد، ولى تفسير كشّاف يك ويژگى خاصى دارد كه مجموعه‌اى است كه بعضى از آن بعض ديگر را تكميل مى‌كند.
  4. كشاف در موضوع خود از جايگاه ويژه‌اى برخوردار است و بر ساير تفاسير پيشى گرفته و باعث شده كه يكى از تراث علمى بسيار عالى در تفسير بشمار آيد.
  5. تفسير زمخشرى آينه تمام‌نماى تفكر اعتزالى است؛ هم براى دوستداران مذهب اعتزلى و هم براى منتقدان آن؛ يعنى مذهب معتزله را بسيار واضح و شفاف منعكس مى‌كند تا كسى كه مى‌خواهد بين نزاع قديمى اشاعره و معتزله داورى كند مستندات روشنى داشته باشد.

اين مقاله، ترجمه و تلخيص جزوه الإمام الزمخشري، تأليف محمدعلى قطب است.