النزهة السنية في أخبار الخلفاء و الملوك المصرية

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
النزهة السنية في أخبار الخلفاء و الملوك المصرية
NUR11360J1.jpg
پدیدآوران

ابن طولوني، حسن بن حسین (نویسنده)

علي، محمد کمال‌الدين (محقق)
عنوان‌های دیگر اخبار الخلفاء
ناشر عالم الکتب
مکان نشر لبنان - بيروت
سال نشر مجلد1: 1408ق ,
چاپ 1
موضوع

شاهان و فرمان روايان

مصر - تاريخ
زبان عربي
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏DT‎‏ ‎‏95‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏2‎‏ن‎‏4
نورلایب مشاهده

النزهة السنية في أخبار الخلفاء و الملوك المصرية (أخبار الخلفاء)، اثر حسن بن حسین بن احمد، معروف به ابن طولونی، با تحقیق محمد کمال‎الدین عزالدین علی، در موضوع گزارش‎های مربوط به دولت خلفای اسلامی (از زمان رحلت پیامبر(ص) تا زمان خلافت المستنجدبالله عباسی) و نیز والیان عباسی که در مصر از زمان فتح تا زمان نویسنده اقامت داشته‎اند، می‎باشد.

کتاب به زبان عربی، در سال 882ق و برای خزانه امیر «یشبک من مهدی» نوشته شده است.[۱].

ساختار

کتاب با دو مقدمه از محقق و نویسنده آغاز و مطالب در سه بخش و یک خاتمه، تنظیم شده است. مطالب بسیار مختصر بوده و در مورد هریک از خلفا و سلاطین، به نام، کنیه، تاریخ بیعت یا به سلطنت رسیدن و مدت خلافت یا سلطنت، اشاره گردیده است.

گزارش محتوا

در مقدمه محقق، در ابتدا زندگی‎نامه تقریبا مختصری از نویسنده و آثار وی ارائه و سپس به موضوع کتاب و عملیات تحقیق، اشاره گردیده است.[۲].

در بخش اول، ابتدا به‎صورت بسیار مختصر، به زمان، مکان و نحوه تولد پیامبر(ص) اشاره گردیده و در ادامه، نام، نام پدر، زمان بیعت و مدت خلافت هریک از خلفای راشدین، ذکر شده است.[۳].

به‎عنوان مثال، نام ابوبکر، عبدالله بن ابی‎قحافه بوده و در ماه ربیع الاول سال یازدهم هجری، برای وی بیعت گرفته شد و مدت دو سال و سه ماه و نه روز، خلافت کرد[۴].

در بخش دوم، خلفای بنی‎امیه ذکر گردیده‎اند. از بنی‎امیه 14 نفر (البته نویسنده، عبدالله بن زبیر را نیز در ضمن آنها ذکر کرده که در این صورت تعداد آنها 15 نفر می‎شود)







،


مدت 92 سال، حکومت کردند که نام آن‎ها به‎ترتیب عبارت است از: معاویة بن ابی‎سفیان، یزید بن معاویه، معاویة بن یزید، عبدالله بن زبیر، مروان بن حکم، عبدالله بن مروان، ولید بن عبدالملک، سلیمان بن عبدالملک بن مروان، عمر بن عبدالعزیز، یزید بن عبدالملک، هشام بن عبدالملک، ولید بن یزید بن عبدالملک، یزید بن ولید بن عبدالملک، ابراهیم بن ولید بن عبدالملک و مروان بن محمد بن مروان[۵].

بخش سوم، به ذکر نام خلفای بنی‎عباس، از ابتدا تا زمان مؤلف (خلافت المستنجدبالله عباسی) اختصاص یافته است. این افراد، سی و هفت نفر بوده که مدت 524 سال، حکومت کردند. برخی از این افراد، عبارتند از: ابوالعباس سفاح، ابوجعفر منصور، المهدی محمد، موسی الهادی بن المهدی، هارون‎الرشید، محمد امین بن رشید، عبدالله مأمون، معتصم، هارون بن معتصم، متوکل بن معتصم، محمد بن منتصر، المستعین احمد بن محمد معتصم، المعتز بن متوکل، مهتدی بن واثق و..[۶].

در خاتمه، نخست گفته شده: مجموع عباسیانی که در مصر اقامت گزیدند، 13 نفر بوده‎اند و اولین آنها، «الحاکم احمد بن الامیر الحسن»، والی خلیفه «المستنجد» می‎باشد. سپس نتیجه گرفته شده که مجموع کسانی که خلیفه بشمار آمده‎اند، تا به امروز (زمان نویسنده) به‎طور پی‎درپی 70 نفر می‎باشند. آنگاه این 70 نفر، به‎حسب شهرهایی که در آنها اقامت داشته‎اند، تقسیم‎بندی شده‎اند[۷].

وضعیت کتاب

فهرست مطالب و فهرست منابع مورد استفاده در یافتن زندگی‎نامه اعلام و فهرست منابع و مصادر مورد استفاده محقق، در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‎ها، به شکل مفصل و مبسوط، به ذکر منابع پرداخته شده است.

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه محقق، ص17
  2. ر.ک: همان، ص11-19
  3. ر.ک: متن کتاب، ص35
  4. ر.ک: همان، ص39
  5. ر.ک: همان، ص49-71
  6. ر.ک: همان، ص73-136
  7. ر.ک: همان، ص137-138

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها