انصاری شیرازی، علی بن حسین

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
انصاری شیرازی، علی بن حسین
نام انصاری شیرازی، علی بن حسین
نام‎های دیگر انصاری، زین‌الدین علی

حاج زین العطار

حاج زین‌الدین عطار

Zayn-e-Attar

نام پدر جمال‌الدین حسین
متولد 729ق
محل تولد شیراز
رحلت 806 ق
اساتید
برخی آثار اختیارات بدیعی
کد مؤلف AUTHORCODE03147AUTHORCODE

حاجى زين‌الدين على بن حسین انصارى (729-806ق)، مشهور به حاج زین‌العطار یا حاج زین‌الدین عطار، از دانشمندان، پزشکان و داروشناسان معروف سدهٔ هشتم هجری قمری

ولادت

در سال 729ق در شيراز به دنيا آمد. پدر او، جمال‌الدین حسین، از اطبای اصفهان بود که در سال ۷۱۵ به شیراز رفت و در آن جا ساکن شد و فرزندش على در اين شهر متولد شده است.

از زندگانى اوليه حاجى زين العطار اطلاعى در دست نيست. مسلماً تحت نظر و توجه پدر دانشمندش تربيت يافته و از مكتب دانشمندان شيراز كسب علوم كرده است.

در متن تنها اثر باقيمانده و معروف وى «اختيارات بديعى»، اطلاعات وسيع او در زبان عربى و همچنين از خود تأليف خاصه و مقدمه فاضلانه كتاب، تبحر وى در زبان فارسی معلوم و مستفاد مى‌گردد.

وى سرآمد اطباى فارسی در قرن هشتم هجرى بوده است. به همين جهت مورد توجه و احترام بزرگان عصر قرار گرفته است.

در ابتدا، طبيب مخصوص امير مبارز‌الدين محمد، سر سلسله دودمان مظفرى بود و بعد از وى مدت شانزده سال (760- 776ق) به عنوان طبيب مخصوص در دربار شاه شجاع مظفرى عهده‌دار خدمت بوده است.

حاجى زين العطار در مقدمه كتاب قطعه‌اى آورده كه مسلماً اثر طبع خود وى و دليل روشنى است كه طبع شعرى هم داشته است.

تأليفات

تنها اثرى كه از وى به جا مانده، «اختيارات بديعى» است كه شامل مفردات و مركبات داروهاى سنتى است و به تصريح وى در مقدمه كتاب به همسر سوگلى امير مبارز‌الدين شاهزاده بديع الجمال اهدا كرده و به همين مناسبت آنرا اختيارات بديعى ناميده است.

با اين حال بنا به نوشته فرزندش حاج احمد، كتاب‌هاى مؤلف عبارتند از:

  1. تحفه السلاطين.
  2. دستور المتأكلين.
  3. مفتاح الخزاين كه بعداً با تغييراتى تكامل يافته و اختيارات بديعى ناميده شده است.
  4. رساله‌اى درصفت مردان و زنان.
  5. دستور الزراعة.
  6. دستور السعداء.

و رساله‌هاى كوتاه ديگرى كه فرزندش نام و شرح آن‌ها را بيان نكرده است.

وفات

وى بنا به نوشته فرزندش احمد، در سال 806ق در مولد و موطن خويش درگذشته است.


وابسته‌ها