ایران در دوره سلطنت قاجار: قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
ایران در دوره سلطنت قاجار: قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم
NUR11867J1.jpg
پدیدآوران شمیم، علی‌اصغر (نویسنده)
عنوان‌های دیگر قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم
ناشر بهزاد
مکان نشر تهران - ایران
سال نشر 1387 ش
چاپ 1
شابک964-2569-08-6
موضوع

ایران - اوضاع اجتماعی - قرن 13ق.

ایران - اوضاع اجتماعی - قرن 14

ایران - تاریخ - قاجاریان، 1193 - 1344ق.
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏DSR‎‏ ‎‏1311‎‏ ‎‏/‎‏ش‎‏8‎‏الف‎‏9
نورلایب مشاهده

ایران در دوره سلطنت قاجار: قرن سیزدهم و نیمه اول قرن چهاردهم، تألیف على‌اصغر شميم به زبان فارسی كه درباره تاريخ دوره سلطنت قاجار به رشته تحرير در آمده است. اين كتاب يكى از منابع معتبر در تاريخ دوره قاجار (قرن سيزده و نيمه اول قرن چهاردهم قمرى) مى‌باشد كه توسط مؤلف براى اداره آموزش و پرورش زمان پهلوى تألیف و بعدها تكميل شده است.

ساختار

كتاب؛ شامل يك مقدمه، بيست فصل و بخش فهرست منابع و مأخذ مى‌باشد. نيكو بودن كتاب علاوه بر مستند بودن، متن روان و ساده‌نويسى آن است و به همين جهت است كه در سال‌هاى اخير مورد استفاده وسيع دانشجويان رشته تاريخ و ساير رشته‌هاى علوم انسانى بوده است.

گزارش محتوا

مقدمه كتاب، شامل دو موضوع نگاهى به گذشته كه شامل اطلاعاتى از زمان حمله مغول در سال 614ق در ایران و چگونگى حكومت ايشان مى‌باشد و در بخش دوم به جنبه‌هاى گوناگون نهضت ايالات مى‌پردازد. مؤلف با بيان اين دو مؤلفه در مقدمه در واقع به دنبال جواب دادن به اين سوال مى‌باشد كه چرا تاسيس هر حكومت جديدى در ایران با جنگ‌ها و نبردهاى شديد و طولانى در داخل كشور توام بوده است؟

ايشان پاسخ اين سوال را ايلات و عشاير ایران مى‌دانند كه نيروى دائمى براى مواجهه با هر قدرتى كه خودنمايى مى‌كرده، بوده‌اند. اين نيروها دائم در حال تزاحم و تصادم بوده و سران و خان‌هاى ايلات با در نظر داشتن منافع خود له يا عليه قدرت جديد صف آرايى می‌كردند و در كليه اين مبارزه‌ها و جنگ‌هاى داخلى هدف اصلى و اساسى خان‌ها با به دست آوردن قدرت و سلطه بيشتر و يا لااقل حفظ مقام ايلخانى و رياست و فرمانروايى در حوزه‌ى مربوط به خود بوده است و در هر قيام و نهضتى اگر در راه به دست آوردن سلطنت و حاكميت بر ایران توفيق نمى‌يافتند، دست كم به هدف كوچكتر خود مى‌رسيدند.

فصل اول كتاب با نام قاجاريه در تكاپوى زماندارى به مطالبى؛ همانند نسب ايل قاجار، اشاقه باش يا قويونلو، ارتباط سران اشاقه باش با شاه طهماسب دوم، نخستين قربانى جاه‌طلبى نادر، محمدحسين خان در طريق كينه‌جويى مى‌پردازد.

فصول بعدى كتاب عبارتند از: جنبش مسلحانه ايلات قاجار، تشكيل دولت قاجار، دوره اول سلطنت قاجاريه، روابط ایران با فرانسه، انگليس روسيه و عثمانى، دوره دوم سلطنت قاجاريه، نهضت فكرى و اصلاحات داخلى، روابط ایران با كشورهاى بزرگ در دوره دوم سلطنت قاجاريه، تمدن ایران در اين دوره، انقلاب آرام و تغيير رژيم سياسى، سلطنت محمدعلى شاه و احمدشاه قاجار و از كودتا تا انقلاب قاجاريه مى‌باشد.

مؤلف كتاب، سعى داشته كه متنى روان و سليس بنويسد تا اينكه فهمى آسان داشته باشد و محصلين به راحتى به توانند از آن بهره ببرند؛ لذا مطالب فصول كتاب را عنوان‌بندى كرده است تا مطالب دسته‌بندى و بهتر در دسترس قرار داشته باشند.بعضى از فصول كتاب خود داراى يك مقدمه مى‌باشد. كه اين امر در نوع خود بى‌نظير مى‌باشد. كتاب در بعضى از فصول با تصاوير شاهان و شخصيت‌هاى قاجار همراه مى‌باشد. مؤلف حوادث دوره پادشاهى ناصرالدين شاه را با دقت خواصى بيان و مطرح كرده است. از آنجايى كه با اتكا به كتب اصلى دروه قاجار نوشته شده، يكى از منابع متقن و پژوهشى مى‌باشد كه مى‌تواند مورد استفاده پژوهشگران در دوره قاجاريه باشد.

وضعیت کتاب

كتاب داراى بخش منابع و مأخذ مى‌باشد كه شامل فهرست اعلام و منابع مى‌شود. متن كتاب در بعضى از موارد با ارجاعات و توضيحات مؤلف همراه مى‌باشد و در كتاب از تصاوير شاهان و شخصيت‌هاى برجسته قاجاريه سود برده شده است.

وابسته‌ها

تاریخ صاحبقرانی: حوادث تاریخی سلسله قاجار (1190-1248ق)

شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه

سفرنامه بخارا (عصر محمد شاه قاجار) ۱۲۵۹ - ۱۲۶۰ ق

تاریخ قاجار، حقاِيق الأخبار ناصري

رسائل سیاسی عصر قاجار

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار