بروجردی، سید حسین

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
(تغییرمسیر از بروجردی، حسین)
پرش به: ناوبری، جستجو


سید حسین طباطبائی بروجردی (1254-1340ش)، از مراجع بزرگ تقلید در قرن چهاردهم، فقیه، اصولی، رجالی، استاد برجسته امام خمینی(ره)

ولادت

او فرزند سید على، در آخرین روزهاى ماه صفر 1292ق، در خاندان طباطبایى، در بروجرد، دیده به جهان گشود.

پدر ایشان، عالمى جلیل القدر، مرجع حوائج مردم و عارف به نسب بیت شریف خویش بود. مادرش نیز سیده آغابیگم، دختر سید محمدعلى طباطبائى است که بانویى متدینه، عالمه و پاکدامن بود.

نسب ایشان، با سی واسطه به حضرت امام حسن مجتبی و امام حسین علیهماالسلام می‌رسد.

تحصیلات

ایشان در هفت سالگى وارد مکتب‌خانه شد و «جامع المقدمات» را به خوبى آموخت و در میان شاگردان از امتیاز مخصوصى برخورددار شد، به طورى که ذکاوت و تیزهوشى و متانت وى زبانزد خاص و عام گردید.

پدرش چون پیشرفتش را دید، او را به حوزه علمیه نوربخش بروجرد برد و از معلم خواست تا بقیه علوم مقدماتى را به پسرش بیاموزد. بدین‌گونه صرف و نحو، معانى بیان، بدیع و منطق، فقه و اصول را در بروجرد آموخت

تحصیل در اصفهان

در سال ۱۳۱۰ق به اصفهان مهاجرت کرد. سید محمدباقر درچه‌اى، میرزا ابوالمعالى کلباسى، سید محمدتقى مدرس، آخوند کاشى، جهانگیرخان قشقایى از اساتید ایشان بوده‌اند.

ایشان در ربیع‌الاول ۱۳۱۹ق، به بروجرد بازگشت.

تحصیل در نجف اشرف

در 27سالگى به همراه برادر کوچکش سید اسماعیل، روانه نجف شدند. پس از ورود به نجف، از محضر علمایى چون آیات عظام: آخوند ملا محمد کاظم خراسانى، سید کاظم یزدى و شریعت اصفهانى در فقه و اصول و رجال کسب فیض کرد.

ایشان اجازه اجتهاد از آقایان آخوند خراسانى، شیخ الشریعه اصفهانى و سید ابوالقاسم دهکردى داشته است.

ایشان در سال ۱۳۲۸ق به وطن خویش مراجعت و حدود 33سال در آنجا اقامت داشتند. و در تمام این مدت به طور مستمر مشغول به تحصیل، تألیف، تدریس فقه واصول بودند. اکثر آثار مکتوب و ابتکارات علمى ایشان در فقه مانند حاشیه بر عروةالوثقى، اصول، حدیث و رجال، حاصل تلاش این دوره اقامت در بروجرد است.

در سال ۱۳۴۵ق ایشان به عنوان اعتراض به اعمال نارواى رئیس اداره ثبت احوال بروجرد، به عتبات عالیات رفته و در نجف ساکن گردید اما هم‌زمان با اوج‌گیرى اعتراضهاى مردم علیه رضاخان و هجرت اعتراض‌آمیز روحانیان کشور به قم، ایشان به ایران آمده و ابتدا به تهران، سپس مشهد، قم و در نهایت به بروجرد رفت.

یکى از تلخ‌ترین ایام اقامت ایشان در بروجرد، سالهاى ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۰ق (۱۳۱۰ تا ۱۳۲۰ش) و دوران فشار و اختناق رضاخان است.

ایشان در سال ۱۳۶۴ق، به دعوت چند نفر از فقهاى سرشناس حوزه علمیه قم خصوصاً امام خمینی(ره)، جهت اقامت در قم و قبول مرجعیت جهان تشیع و رهبرى و مدیریت حوزه علمیه قم، وارد این شهر شدند.

شاگردان

ایشان، شاگردان بسیارى را تربیت نمود که هر کدام از آنها منشأ خیر و برکات فراوان بوده و برخى از آنان، از مراجع طراز اول و برجسته جهان تشیع شدند؛ همانند حضرات آیات: امام خمینی(ره)، سیستانى، صافى گلپایگانى، فاضل لنکرانى، مکارم شیرازى، شبیرى زنجانى

وفات

سرانجام این مرجع بزرگ و عالم جلیل‌القدر جهان تشیع، پس از عمرى پربرکت، در سیزدهم شوال 1380ق برابر با دهم فروردین 1340ش، دیده از جهان فانى فروبسته، روحش به ملکوت اعلى پیوست و در شهر قم، در مسجد اعظم قم، که خود بنیاد نهاده بود، به خاک سپرده شد.

آثار

  1. ترتیب اسانید من لایحضره الفقیه
  2. ترتیب رجال اسانید من لایحضره الفقیه
  3. ترتیب اسانید امالى الصدوق
  4. ترتیب اسانید الخصال
  5. ترتیب اسانید علل الشرایع
  6. ترتیب اسانید تهذیب الاحکام
  7. ترتیب رجال اسانید التهذیب
  8. ترتیب اسانید ثواب الاعمال و عقاب الاعمال
  9. ترتیب اسانید عدة کتب
  10. ترتیب رجال الطوسى
  11. حاشید على رجال النجاشى
  12. حاشیة على عمدة الطالب فی انساب آل ابى‌طالب
  13. حاشیة على منهج المقال
  14. ترتیب فهرست منتجب‌الدین
  15. رسالة فی ترجمة بعض اعاظم اسرته و اجداده
  16. طبقات الرواة
  17. حاشیة على رجال الشیخ طوسى
  18. رسالة حول سند الصحیفة السجادیة
  19. حاشیة على فرائد الاصول للشیخ انصارى
  20. حاشیة على کفایة الاصول
  21. توضیح المناسک
  22. توضیح المسائل
  23. مناسک حج



وابسته‌ها



فخر دوران

شکوه فقاهت؛ یادنامه مرحوم آیة‌الله حاج آقا حسین بروجردی (قدس‌سره)

البدر الزاهر في صلاة الجمعة و المسافر

تقریر بحث سیدنا الأستاذ... السید حسین الطباطبائي البروجردي في القبلة، الستر و الساتر، مکان المصلي

تقريرات ثلاثة: الوصية و منجزات المريض - ميراث الزواج - الغصب

رسالة في الخمس (للبروجردی)

زبده المقال فی خمس الرسول و الآل (طبع قدیم)

نهایة التقریر في مباحث الصلاة

تبیان الصلاة

منابع فقه شیعه

لمحات الأصول

الحاشیة علی کفایة الأصول

نهایة الأصول

الحجة في الفقه

کتاب الصلاة

تقریرات في أصول الفقه (بروجردی، حسین)

مجموعه استفتائات (بروجردی)

اسانید کتاب الکافی: تهذیبها و ترتیبها و توحیدها و تمییز المشترک منها

الدروس الدرریه الفقهیه کتاب القضاء الماخوذه من مباحث آیةالله العظمی البروجردی(ره)

المجدي: بحوث في الوصية و منجزات المريض و إقرار المريض

خاندان آیت‌الله بروجردی

زبده المقال فی خمس الرسول و الآل(ع) (طبع جدید)

القواعد العلية في الفوائد الأصولية

ترتیب اسانید کتاب الخصال، کتاب معانی الاخبار، کتاب علل الشرایع، کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال للشیخ الصدوق

المنهج الرجالي و العمل الرائد في الموسوعة الرجالیة لسید الطائفة آیةالله‌العظمی البروجردی قدس‌سره

الدروس الدررية الفقهية: کتاب الخمس المأخوذة من مباحث آیت‌الله البروجردي(ره)

ترتیب اسانید و رجال اسانید (او طبقات رجال) کتاب من لا یحضره الفقیه و ترتیب اسانید کتاب الأمالی للشیخ الصدوق

تذکره

رجال اسانید، «او طبقات رجال» کتاب رجال الکشی، فهرست الشیخ الطوسی، فهرست الشیخ النجاشی

اطلالة علی الرجال و الحدیث

رجال اسانید، او، طبقات رجال کتاب التهذیب لشیخ الطوسی

ترتیب اسانید کتاب الکافی للشیخ الکلینی رحمه‌الله

تجرید اسانید الکافی و تنقیحها

تنقیح اسانید التهذیب

رجال اسانید او طبقات رجال کتاب الکافی للشیخ الکلینی

رساله توضیح المسائل آیت‌الله بروجردی با حواشی امام خمینی (موسوعه جلد 30)

رسالة في المهور

جامع أحاديث الشيعة

کتاب الإجارة و الغصب و الوصیة

ترتیب أسانید کتاب التهذیب للشیخ الطوسي رحمه‌الله