تاریخ عقاید و مذاهب شیعه

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
تاریخ عقاید و مذاهب شیعه
NUR14782J1.jpg
پدیدآوران

اشعری، سعد بن عبدالله(نویسنده)

مشکور، محمدجواد (مصحح)

فضايي، يوسف (مترجم)
عنوان‌های دیگر

المقالات و الفرق

المقالات و الفرق. فارسی
ناشر موسسه انتشارات عطائي
مکان نشر ایران - تهران
چاپ 1
موضوع

اسلام - فرقه‎ها

شيعه- فرقه‎ها
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏239‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏5‎‏ ‎‏م‎‏7041
نورلایب مشاهده

تاریخ عقاید و مذاهب شیعه، ترجمه «المقالات و الفرق» سعد بن عبداللّه اشعرى قمى (متوفاى 299/300/301ق) است که با تصحیح محمدجواد مشکور و مقدمه و ترجمه یوسف فضایی منتشر شده است.

مترجم اثر، در مقدمه‎اش بر کتاب پس از تأکید بر این موضوع که فرقه شیعه امامیه و مذهب تشیع دوازده‎امامی، همان اسلام اصلی و حقیقی و خط اصیل دیانتی است که پیامبر اسلام(ص) در زمان حیات خود با اتکا به محتوای قرآن مجید بنیان نهاده است، نظریات مختلف در رابطه با زمان تشکیل شیعه را مورد بررسی قرار داده و چنین نتیجه می‎گیرد: شیعه، عنوان سیاسى - مذهبى گروه طرف‎داران خلافت حضرت على و اولاد او از نسل حضرت فاطمه زهرا بودند، که به احتمال قریب به یقین، چنان‎که محمد بن اسحاق، صاحب کتاب المغازي، به نقل ابن ندیم گفته است: پس از قتل عثمان، به‎خصوص در زمان اختلاف حضرت على با معاویه، به گروهى از مسلمانان، که به یارى و پیروى از على(ع) ثابت ماندند، اطلاق شد. اگرچه در آن زمان‎ها، عنوان‎هاى «علویان» و «حزب آل محمد» نیز به طرف‎داران على گفته مى‎شد؛ ولى در نیمه‎ى اول قرن دوم، یعنى اواخر دوره خلافت اموى و اوائل حکومت عباسى، اصطلاح «شیعه» به پیروان امامت على و اولاد او، به‎طور رسمى گفته شد و آن عنوان در عالم اسلام، به نام آنها اختصاص یافت[۱].

این کتاب، از قدیمی‎ترین و جامع‎ترین کتاب‎هایى است که درباره فرقه‎ها و عقاید شیعه نوشته شده است. چنان‎که دکتر مشکور در مقدمه‎ خود بر این کتاب گفته است: این کتاب، از نظر شیعه امامیه، یکى از کتب معتبر و از مراجع موثق شمرده مى‎شود؛ زیرا اولاً: مؤلف آن (سعد بن عبداللّه)، یکى از محترمین و فقهاى موثق شیعه بوده و ثانیاً: این کتاب، قدیمی‎ترین کتابى است که در آن، همه‎ فرقه‎هاى شیعه و مقالات و عقاید آنها تا قرن چهارم، به‎وسیله یکى از مراجع شیعه، نوشته شده است. این سعد بن عبدالله، محضر امام یازدهم شیعه را درک کرده و از اصحاب او و از اشخاص مورد اعتماد او بوده است.[۲].

مترجم همچنین مباحث کتاب را این‎گونه معرفی کرده است: «در این کتاب خواهیم دید که در قرون اولیه اسلامى چه اختلافاتى میان فرقه‎هاى شیعه در مذهب تشیع و چه عقاید و تصوراتى درباره‎ى امامان و پیشوایان دینى اظهار شده و چه مبارزات و جنگ و خون‎ریزی‎هایى میان مسلمانان و فرقه‎هاى شیعه بر سر پیشوایى دینى و عقاید و فرقه‎بندی‎ها واقع مى‎شده است و نیز خواهیم دید که: مؤلف آن «سعد بن عبداللّه» که از محدثان بزرگ شیعه بوده، با چه بى‎طرفى و دور از تعصب، عقاید و مقالات فرقه‎هاى مختلف شیعه را که بعضى از آنها با عقاید مذهبى او مخالف بوده است، بدون کم و کاست نقل مى‎کند و حتى شرح مى‎دهد. بااین‎حال، او از اصول عقاید شیعه دوازده‎امامى، به‎جز مطالب مختصرى درباره امام دوازدهم، مطلبى ننوشته است و نیز سخنى از تحولات دوره‎ غیبت صغرى، که خود در آن دوره زندگى مى‎کرده و از کارهاى نایبان خاصه امام غایب، بیان نکرده است»[۳].

وی در معرفی این ترجمه می‎نویسد: «متن این کتاب را، که به زبان عربى است، دکتر مشکور، تصحیح کرده و در پایان کتاب تعلیقات محققانه‎اى نیز به زبان عربى بر آن افزوده است، که این‎جانب، هم متن کتاب و هم تعلیقات ایشان را به فارسی ترجمه کردم و اکنون مجموع مقدمات و متن و تعلیقات در اختیار علاقه‎مندان فارسی‎زبان قرار مى‎گیرد. در ترجمه‎ى متن و حواشى، سعى قطعى مبذول شده است که: امانت در مطالب کتاب کاملاً رعایت گردد و عین مطالب کتاب به فارسی برگردانیده شود؛ ازاین‎رو، در هرجا براى درک مطلب نیازى به توضیح بیشتر احساس شد، اگر مطلب توضیحى یک جمله بود، در همان متن در داخل علامت دو قلاب[]، که غالباً با قید «مترجم» همراه است، اضافه کرده‎ام و اگر بیشتر از یک جمله بود، در پاورقى‎هاى صفحات، نیز با قید «مترجم» بیان نموده‎ام؛ تا حتى‎المقدور، براى خواننده در درک مطالب، اجمال و ابهامى وجود نداشته باشد و او را در فهم مطالب یارى نماید»[۴].

فهرست اسامی اشخاص، اماکن و شهرها، فرقه‎ها و مذاهب، مفاهیم و اصطلاحات و احادیث و اخبار همانند متن اصلی در انتهای کتاب ذکر شده است.

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه مترجم، ص13
  2. ر.ک: همان، ص15
  3. ر.ک: همان، ص16-15
  4. ر.ک: همان، ص17-16

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها

المقالات و الفرق