تحقيق الأصول المفيدة في أصول الفقه

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
تحقيق الأصول المفيدة في أصول الفقه
NUR11897J1.jpg
پدیدآوران آذری قمی، احمد (نویسنده)
ناشر دار العلم
مکان نشر ايران - قم
سال نشر 1414ق. = 1372ش.
چاپ چاپ اول
موضوع اصول فقه شيعه - قرن 14
زبان عربي
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏‎‏/‎‏آ‎‏4‎‏ت‎‏3‎‏ / 159/8 BP


تحقيق الأصول المفيدة في أصول الفقه، اثر احمد آذری قمی، کتابی است اصولی دربردارنده مباحث مربوط به الفاظ، تا مبحث صحیح و اعم.

ساختار

کتاب با تقریظی از امام خمینی(ره) و مقدمه کوتاهی از مؤلف آغاز و مطالب در یازده بخش، ارائه شده است.

گزارش محتوا

در مقدمه مؤلف که در سال 1372ش، نوشته شده، به موضوع کتاب و اهمیت علم اصول، اشاره شده است[۱].

نویسنده در بخش نخست، به‌منظور تعریف علم اصول، ابتدا به بررسی قول مشهور در تعریف علم اصول و نقوض و ایراداتی که شهید صدر بدان گرفته، پرداخته[۲] و سپس، ضمن اشاره به قول شیخ طوسی در تعریف علم اصول[۳]، نظر خویش را مطرح نموده[۴] و در ادامه، در بخش دوم، علت نیاز به علم اصول را مورد بحث و بررسی قرار داده است. اضافات آخوند خراسانی بر تعریف مشهور[۵] و تعریف علم اصول نزد محقق خراسانی از جمله مباحث این بخش می‌باشد[۶].

در بخش سوم، به بیان ضابطه در اصولی بودن مسائل پرداخته شده[۷] و در بخش چهارم، موضوع علم اصول و اشکالات واردشده بر تعریف مشهور، از جمله عدم شمول این تعریف بر احکام خاص زمان غیبت و احکام والی و ولی فقیه، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است[۸].

در بخش پنجم، مباحث مربوط به وضع و اقسام آن، از دو جهت معنای وضع و ماهیت آن[۹] و اقسام وضع از لحاظ سبب و فاعل و لفظ و معنی[۱۰] مطرح شده است. بخش ششم، مباحث مربوط به معنای حرفی و ثمره این بحث را در خود جای داده[۱۱] و بخش هفتم، به مبحث استعمال لفظ و اراده نوع، صنف، مثل و شخص آن، اختصاص یافته است. نویسنده در این بخش، ایراد صاحب فصول پیرامون استلزام اتحاد دال و مدلول را رد و ضمن بررسی جواب محقق خراسانی از این ایراد، به نظر مشهور و قول بزرگانی همچون آیت‌الله بروجردی و امام خمینی(ره) پیرامون حل و رد این ایراد، اشاره کرده است[۱۲].

در بخش هشتم، به این سؤال پاسخ داده شده است که آیا الفاظ، برای معنای مراد وضع شده‌اند یا نه[۱۳] و در بخش نهم، به بررسی چگونگی وضع مرکبات و قول محقق خراسانی و امام خمینی(ره) در این زمینه، پرداخته شده است[۱۴].

در بخش دهم، به بحث پیرامون علایم حقیقت و مجاز و بررسی قول برخی از معاصرین پیرامون آن پرداخته شده[۱۵] و در آخرین بخش، مبحث صحیح و اعم، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

وضعیت کتاب

فهرست مطالب در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‌ها، به ذکر منابع پرداخته شده است[۱۶].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص7-‌10
  2. ر.ک: متن کتاب، ص18
  3. ر.ک: همان، ص19
  4. ر.ک: همان، ص21
  5. ر.ک: همان، ص26
  6. ر.ک: همان، ص29
  7. ر.ک: همان، ص39
  8. ر.ک: همان، ص49
  9. ر.ک: همان، ص55
  10. ر.ک: همان، ص70
  11. ر.ک: همان، ص85-‌166
  12. ر.ک: همان، ص181
  13. ر.ک: همان، ص182
  14. ر.ک: همان، ص196
  15. ر.ک: همان، ص211
  16. ر.ک: پاورقی، ص278

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها