تعالیم اسلام

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
تعالیم اسلام
NUR14724J1.jpg
پدیدآوران

خسروشاهی، هادی (به کوشش)

طباطبایی، محمدحسین (نویسنده)
ناشر بوستان کتاب قم (انتشارات دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم)
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1387 ش
چاپ 1
شابک978-964-09-0147-2
موضوع اسلام - مسایل متفرقه
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏11‎‏ ‎‏/‎‏ط‎‏2‎‏ت‎‏7
نورلایب مشاهده

تعاليم اسلام، اثر ارزشمند استاد علامه، سيد محمدحسين طباطبايى (1280-1360ش) است كه به زبان فارسى، براى فهم عموم و به‌ويژه نسل جوان، درباره عقايد، اخلاق و عبادات از ديدگاه اسلام نوشته شده و به كوشش سيد هادى خسروشاهى و از سوى مؤسسه بوستان كتاب چاپ و منتشر شده است.

انگیزه تألیف

كتاب، در سال 1342، از مهرماه تا آذرماه، توسط علامه طباطبايى و به درخواست يكى از تجار و اخيار تبريزى به نام آقاى حاج حسین‌آقا كاغذيان، براى رفع خلأ موجود در برنامه درسى مدرسه علوى تألیف شده و در همان سال، براى نخستين بار به شكل چهار رساله مستقل، تحت عنوان كلى، عقايد و دستورهاى دينى توسط نام‌برده، منتشر شده است.

ساختار

اثر حاضر، دست‌چينى از موضوعات اسلامى است كه در چهار بخش «اعتقادات»، «اخلاق»، «احكام» و «اسلام و اجتماع»، در يك جلد تنظيم شده است.

گزارش محتوا

اين كتاب، مجموعه قوانين و مقررات فطرى است كه سعادت دنيا و آخرت بشر را تأمين مى‌كند. اين تعاليم از جنبه‌هاى مختلف فلسفى، كلامى، اقتصادى، اجتماعى، سياسى، فرهنگى و تربيتى، گوناگون و گسترده است. بى‌ترديد گزينش مقوله‌هايى از آن، كار دين‌شناسانى است كه بر زواياى آن تسلط و تبحر دارند و نقش آنها را در ارتباط با منظومه دين مى‌شناسند.

مى‌توان گفت اين كتاب خلاصه‌اى از تعاليم اسلام است كه براى شناساندن اسلام به كسانى كه از تعاليم اسلام اطلاعى ندارند، بسيار مؤثر خواهد بود و ارزش اين عمل را كسانى بهتر مى‌دانند كه اطلاعاتى از اين دين داشته و چند سالى در كشورهاى اروپايى و آمريكايى گذرانده و از كمى كتب اسلامى، به‌ويژه شيعه، در كتابخانه‌هاى بزرگ دنيا اطلاع داشته باشند.

در ابتداى كتاب، سخن از دين و تعريفى از اعتقادات و اخلاق و عمل به ميان آمده است و سپس فوائد دين و نيازمندى اجتماع به مقررات و قانون و اجمالى از تاريخ اديان و سپس دين اسلام و مقايسه اسلام با ديگر اديان بيان شده است، پس به‌طور مفصل و كامل، چهار بخش اصلى كتاب تشريح شده است. مبحث‌هاى تشريح‌شده در هر بخش، به شرح زير مى‌باشد:

بخش اعتقادات: خداشناسى و ملل، قرآن و توحيد، قدرت و علم خدا، عدل، رحمت، نبوت، صفات نبى، پيامبران در ميان بشر، هجرت و سيرت و وصيت پيامبر، امامت و علم امام و چهارده امام معصوم، معاد و مرگ و عالم برزخ و...

بخش اخلاق: خداپرستى، وظيفه‌شناسى، بهداشت جسمى و روحى، تحصيل علم، وظيفه معلم، اجتهاد، احترام بزرگان، عدالت، حسن معاشرت، جهاد، تعاون و احسان و...

بخش احكام: نماز، روزه، غسل، وضو، تيمم، اقرار، غصب، احياء موات، شفعه، لقطه و...

بخش اسلام و اجتماع: اجتهاد و تقليد، امر به نيكى، نهى از زشتى، نقش اسلام در حيات اجتماعى، اصل مالكيت و طبقه ثروتمند، كليات مسائل ارث، ازدياد ثروت و مفاسد آن، مرد و زن، مسائل و احكام كلى ازدواج، شهادت مرد و زن، امورى كه مخصوص مرد است و...

در بخشى از كتاب آمده است: «اسلام، جامع‌ترين و كامل‌ترين اديان آسمانى است كه به تمام نيازهاى جسمى و خواسته‌هاى معنوى و درونى افراد بشر توجه كامل دارد و اشعه تعاليم آن تار و پود وجود انسان را فراگرفته است. اسلام براى رستگارى، راهى را پيش پاى بشر قرار داده است كه هيچ‌گونه ابهام و اعوجاج و گمراهى در آن نيست؛ راهى است كاملا صاف و مستقيم؛ «يهدي إلى الحق و إلى طريق مستقيم» (سوره احقاف، آيه 30)؛ قرآن، مردم را به‌سوى حق و به‌سوى يك راه و روشى كه يك‌نواخت و از هرگونه تضاد و تناقض دور است، راهنمايى مى‌كند؛ يعنى با گرايش به آن، انسان مى‌تواند از توفان حوادث زندگى جان سالم به‌دربرد و با به‌كاربستن آن، انسان با سازمان آفرينش توافق پيدا كرده، هيچ‌گونه تضاد و يا تنافى و يا برخوردى با حركت عمومى و كمالى جهان پيدا نخواهد كرد و به عظمت هستى بى‌كران و وظايف عالى انسانى و ايثار در راه تعالى زندگى اجتماعى آشنا خواهد گرديد».

وضعيت كتاب

كتاب، با فهرست مطالب و چند مقدمه از محقق، ناشر و مؤلف شروع شده و با نمايه‌هايى از قبيل آيات، روايات، اعلام و مكان‌ها به پايان رسيده است.

اين كتاب، به زبان‌هاى آذرى، ايتاليايى، انگليسى، روسى و... ترجمه شده است.

منابع مقاله

مقدمه و متن كتاب.