تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيلة؛ القصاص

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - القصاص
NUR00306J1.jpg
پدیدآوران فاضل موحدی لنکرانی، محمد (نويسنده)
عنوان‌های دیگر

تحریر الوسیله. برگزیده. کتاب القصاص. شرح

القصاص
ناشر مرکز فقه الأئمة الأطهار علیهم‌السلام
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1380 ش
چاپ 2
شابک964-92309-2-0
موضوع

خمینی، روح الله، رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، 1279 - 1368. تحریر الوسیله - نقد و تفسیر

فقه جعفری - قرن 14

قصاص (فقه)
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏183‎‏/‎‏9‎‏ ‎‏/‎‏خ‎‏8‎‏ ‎‏ت‎‏30237‎‏ ‎‏1380‎‏ج
نورلایب مشاهده

تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيله: القصاص تأليف آیت‌الله محمدفاضل لنكرانى، به شرح مباحث مربوط به قصاص و احكام و فروع فقهى آن با توجه به مندرجات كتاب تحرير الوسيله نوشته امام خمينى پرداخته است.

ساختار

از دو بخش كلى تشكيل شده است: در قسمت اول احكام قصاص نفس و درقسمت دوم احكام قصاص اعضا و جوارح و شرايط تعلق قصاص و كيفيت اجراى آن مورد شرح و بررسى قرار ميگيرد.

در بالاى صفحات كتاب متن كتاب تحرير الوسيله و در پائين شرح و توضيح آن آمده است. مؤلف از دلايل قرآنى، روايى، عقلى و اقوال فقهاى شيعه استفاده كرده است.

گزارش محتوا

در بخش اول كه مربوط به قصاص نفس و موجبات آن است، نگارنده به موارد متعددى از قتل نفس و كيفيت آن و نحوه اجراى قصاص در مورد هريك از انواع قتل اشاره كرده؛ [۱]سپس شروط فقهى اجراى قصاص را بررسى می‌كند.[۲] 

در همين راستا او به نحوه قتل عمد بوسيله تيراندازى، مسموم كردن، غرق كردن، سوزاندن، پرتاب كردن از بلندى، سربريدن و انواع ديگر قتل عمد پرداخته و معتقداست به هر شكلى جنايت صورت گرفته قصاص هم بايد به همان شكل اجرا شود.[۳] 

وى همچنين به قتل عمدى كه چند نفر در آن شريك باشند، اشاره نموده و كيفيت اجراى قصاص در اين حالت را نيز بيان می‌نماید.[۴] 

در قسمت بعدى نگارنده به شرايط اجراى قصاص اشاره كرده و امورى مانند: تساوى قاتل و مقتول در حريّت و رقيّت[۵]  و دين[۶] ، عدم اجراى قصاص در صورتى كه قاتل پدر باشد[۷] ، شرط بلوغ و عقل قاتل، احكام حالتى كه مقتول محقون الدم باشد را بررسى نموده و استثنائات اجراى آن را نيز بيان كرده است.[۸] 

در مبحث بعدى كتاب راههاى اثبات قتل عمد اعم از: اقرار قاتل[۹]، اقامه بيِّنه[۱۰]  و شهادت عليه قاتل و قسم خوردن مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و به بحث درباره شرايط اقرار و بينه و كيفيت قسم خوردن و احكام آن پرداخته است.[۱۱] 

در ادامه، كيفيت استيفاى قصاص و شرايط آن بيان گرديده و استيفاى قصاص زن نسبت به شوهر خويش[۱۲] ، محجور[۱۳] ، اولياى دم، كافر نسبت به مسلمان و اجازه حاكم شرع در اجراى قصاص به تفكيك بررسى شده است.

قسمت دوم مربوط به قصاص اعضا و جوارح بدن انسان است كه در آن به صورت مبسوط درباره قصاص ايجاد جراحت و قطع عضو در اعضايى مانند چشم، گوش، دستها، پاها، صورت، دندانها، لبها، آلت تناسلى، زبان، كندن موها و چگونگى وارد كردن نقص عضو بحث شده و ادله اجراى قصاص در فروض مذكور را بررسى مى‌شود.[۱۴] 

فهرست تفصيلى مندرجات كتاب و آدرس منابع و مصادر فقهى و روايى مورد استفاده مؤلف در پايان كتاب و همچنين در پاورقى آمده است.

پانویس

  1. تفصيل الشريعة في شرح تحرير الوسيله، آيت‌الله محمد فاضل لنكرانى، ج۱، ص ۹
  2. همان، ص ۱۱۵
  3. همان، ص ۳۰۶
  4. همان، ص ۳۱۷
  5. همان، ص ۱۱۵
  6. همان، ص ۱۲۷
  7. همان، ص ۱۵۰
  8. همان، ص ۱۶۱
  9. همان، ص ۱۹۱
  10. همان، ص ۱۹۹
  11. همان، ص ۲۱۷
  12. همان، ص ۲۸۳
  13. همان، ص۳۲۶
  14. همان، ص ۳۶۱

منابع مقاله

متن کتاب

وابسته‌ها

تفصیل الشریعة في شرح تحریر الوسیلة (الاجتهاد و التقلید)

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (کتاب الطهاره النجاسات و احکامها)

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (احکام التخلی)

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (المکاسب المحرمه)

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله (الصوم و الاعتکاف)

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الخمس و الانفال

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - القصاص

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الحدود

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الدیات

تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله - الطلاق، المواریث