حسن‌زاده آملی، حسن

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
حسن‌زاده آملی، حسن
نام حسن‌زاده آملی، حسن
نام‌های دیگر حضرت آیت‌الله حاج شيخ حسن حسن زاده آملى

حسن زاده، حسن

نام پدر
متولد 1307ش
محل تولد
رحلت
اساتید
برخی آثار


کد مؤلف AUTHORCODE00783AUTHORCODE

آیت‌‎‌الله حسن زاده آملی از علماى مشهور در فلسفه، عرفان، هيئت، رياضيات، شعر و ادب و داراى تأليفات زيادى در اين علوم.

ولادت

در اواخر سال 1307 هجرى شمسى مطابق با 1347 قمرى برابر با 1929 ميلادى در [ايرا] از توابع لاريجان آمل ديده به جهان گشود.

زندگی‌نامه

نام اصلى ايشان حسن بن عبدالله طبرى آملى است كه به حسن زاده شهرت دارد.

مقدمات علوم حوزوى و فراگيرى علومى كه بين طلاب متداول است را در مسجد جامع آمل آموخت، در اين دوران كه شش سال طول كشيد از محضر علمايى چون: آیت‌الله ميرزا ابوالقاسم فرسيو، آیت‌الله غروى، آقا شيخ احمد اعتمادى، شيخ ابوالقاسم رجايى لتيكوهى، شيخ عزيز اللّه طبرسى و مرحوم عبداللّه اشراقى بهره گرفت.

سپس در سن 22 سالگى و در شهريور 1329 به تهران رفت و از محضر آيات: ميرزا ابوالحسن شعرانى، حاج ميرزا مهدى الهى قمشه‌اى، حاج شيخ محمدتقى آملى، ميرزا ابوالحسن رفيعى قزوينى، شيخ محمدحسین فاضل تونى، آقا ميرزا احمد آشتيانى و سيد احمد لواسانى استفاده كرد.

در سال 1342 به قم عزيمت نمود و از علامه سيد محمدحسین طباطبائى و برادرش سيد حسن طباطبائى و آقا سيد مهدى قاضى طباطبائى بهره‌ها برد.

و از همان سال تا كنون در حوزه علميه قم به درس و بحث و تحقيق و پژوهش اشتغال دارد.

اولين اثر ايشان تصحيح و اعراب گذارى و تحشيه نصاب الصبيان است و بطور كلى مى توان نگاشته‌هاى وى را به پنج دسته: تألیف مستقل، شروح، حواشى و تعليقات، تصحيح آثار ديگران و رسالات تقسيم نمود.

تأليفات

- كلمه عليا در توقيفيت اسماء

- خير الاثر در رد جبر و قدر

- انسان و قرآن

- حول الرؤية

- رساله امامت

- دروس اتحاد عاقل به معقول

- نور على نور در ذكر و ذاكر و مذكور

- لقاءالله

- گشتى در حركت

- تقديم و تعليق رساله

- انسان در عرف عرفان

- هزار و يك كلمه

- قرآن هرگز تحريف نشده

- انسان كامل در نهج‌البلاغه

- قرآن و عرفان و برهان از هم جدايى ندارند

- الالهيات من كتاب الشفاء

- نهج الولاية در شناخت امام زمان(ع)

- صد كلمه در معرفت نفس

- نصوص الحكم بر فصوص الحكم

- النور المتجلى فى الظهور الظلى

- النفس من كتاب الشفاء

- مجمو عه مقالات

- ديوان اشعار

- دروس معرفت نفس (3 جلد)

- الهى نامه

- هزار و يك نكته

- وحدت از ديدگاه عارف و حكيم

- شرح نهج‌البلاغه به نام [تكملة منهاج البراعة ] به عربى در پنج مجلد

- شرح زيج بهادرى به فارسى

- شرح فصوص فارابى يك دوره كامل به فارسى

- مآخذ و مصادر نهج‌البلاغه و استدراكات آن

- شرح باب توحيد حديقه سنايى

- شرح يك دوره مسائل رياضى هيوى زيج بهادرى و تعليقات آن

- شرح عربى تحفة الاجله في معرفة القبلة حيدر قلى سردار كابلى

- تعليقات بر شرح بر فصوص محى‌الدين عربى

- تعليقات بر قبله ملا مظفر

- تعليقات و حواشى بر دوره اصول اقليدس و شرح صدور آن به تحرير خواجه نصرالدين طوسى

- تعليقات بر هشت باب معانى شرح مطول تفتازانى

- تعليقات دوره منطق منظومه متاله سبزوارى

- تعليقات بر اسفار صدر المتالهين بخصوص از اول جواهر و اعراض تا آخر آن به تفصيل

- تحشيه تمهيد القواعد صائن‌الدين معروف به ابن تركه

- تعليقه و تحشيه و تصحيح مجسطى بطلميوس و نيز حاشيه بر شروح آن چون شرح نظام‌الدين نيشابورى و شرح محمد على رياضى

- تصحيح كامل يك دوره نهج‌البلاغه از روى نسخه‌اى كه به يك واسطه از خط سيد رضى استنساخ گرديده است.

- تصحيح و اعراب گذارى جلدين اصول كافى ثقةالاسلام كلينى

- تصحيح تفسير خلاصة المنهج مرحوم ملا فتح‌الله كاشانى

- تصحيح كامل يك دوره تمامى حكمت متعاليه معروف به اسفار ملا صدرا از اول تا آخر آن از روى چندين نسخه مخطوط و غير مخطوط محشى و مصحح بر تحشيه و تصحيح مرحوم سيد ابوالحسن جلوه زواره‌اى و سيد حسن آل طعمه و ديگر حكما

- تصحيح و تحشيه بر دوره كامل شرح محقق خواجه نصير‌الدين طوسى بر اشارات ابوعلى سينا

- تصحيح كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد كه شرح علامه حلى بر تجريد الاعتقاد خواجه نصير طوسى می‌باشد

- تصحيح و تعليق اكرومانالاوس در مثلثات كروى به تحرير خواجه نصير‌الدين طوسى

- تصحيح و تعليقه شرح عبدالعلى بيرجندى بر زيج الغ بيك

- تصحيح شرح ملا عبدالعلى بيرجندى بر اسطرلاب خواجه نصير طوسى و تصحيح بيست باب اسطرلاب خواجه نصير و هفتاد باب رساله حاتميه در اسطرلاب شيخ بهائى

- تصحيح كليلة و دمنة ابوالمعالى نصرالله منشى با مقدمه و حواشى و مآخذ و امثال آن و ترجمه دو بابش

- تصحيح خزائن نراقى با مقدمه و تعليقات به عربى و فارسى

- تصحيح نصاب الصبيان با مقدمه و تحشيه و مزين به تقريظ علامه شعرانى

وى رساله‌هاى متعددى در علوم گوناگون دارند كه عبارتند از:

- مفاتيح المخازن كه در واقع تكميل كننده مقدمات دوازده‌گانه قيصرى بر شرح فصوص ابن عربى است

- رساله‌اى در كسب

- رساله‌اى در اقسام فاعل

- رساله فارسى انه الحق

رساله‌اى در ظل (تانژانت)

- رساله‌اى در تکسیر دايره و بيان نسبت محيط به قطر دايره (يعنى بحث از پى)

- رساله‌اى در مثل افلاطونى

- رساله‌اى در مراتب و درجات قرآن مجيد

- رساله‌اى در ميل كلى و مسائل متعدد هندسى و نجومى

- رساله‌اى در سير و سلوك

- رساله‌اى در تفسير بسم الله الرحمن الرحيم

- سى فصل (دايره هندیه)

- قضا و قدر

- تعيين سمت قبله مدينه به اعجاز رسول‌الله (صلى‌الله‌عليه واله و سلم)

- مطالب رياضى

- پيرامون فنون رياضى

- مناسك حج

- ليلة القدر و فاطمه (عليهاالسلام)

- قطب نما و قبله نما

- اختلاف منظر و انكسار نور

- لوح و قلم

- كل فى فلك يسبحون

- مدارج و معارج

وابسته‌ها


آغاز و انجام

ممد الهمم در شرح فصوص الحکم

مفتاح الفلاح

دروس اتحاد عاقل به معقول

انسان کامل از دیدگاه نهج‌البلاغه

انسان و قرآن

رساله فارسی انه الحق

الهی نامه (حسن زاده آملی، حسن)

تعیین خط زوال

تعیین سمت قبله و تشخیص ظهر حقیقی مدینه منوره به اعجاز رسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم

الجعل و العمل الضابط في الرابطي و الرابط و قصیدة ینبوع الحیاة

خود آموز نصاب

خیر الأثر در رد جبر و قدر

دروس معرفه الوقت و القبله

دروس معرفت نفس

دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی

ده رساله فارسی

دومین یادنامه علامه طباطبائی

رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر

رساله وحدت از دیدگاه عارف و حکیم

صد کلمه در معرفت نفس همراه با برخی از اشعار منتشر نشده استاد

عیون مسائل النفس

عیون مسائل نفس و شرح آن در شصت‌وشش موضوع روان‌شناسی

قرآن و عرفان و برهان از هم جدایی ندارند

کلمه علیا در توقیفیت اسماء

مجموعه مقالات

نامه‌ها برنامه‌ها

نصوص الحکم بر فصوص الحکم

نهج الولاية؛ بررسی مستند در شناخت امام زمان علیه‌السلام

هزار و یک کلمه

هزار و یک نکته

النفس من کتاب الشفاء

یازده رساله فارسی

کشف المراد في شرح تجرید الإعتقاد

الالهیات من کتاب الشفاء (قم)

الحجج البالغة علی تجرد النفس الناطقة

دو رساله مثل و مثال

هشت رساله عربی

گنجینه گوهر روان

منهاج البراعة في شرح نهج‌البلاغة (خویی)

أنیس الموحدین

خزائن

قرآن هرگز تحریف نشده

رساله نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور

طب و طبیب و تشریح

شرح فصوص الحکم داود القیصری (حسن زاده آملی)

شرح فصوص الحکم

نم یم (قرآن شناسی عرفانی)

شرح المنظومة

الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه (ارشاد)

ترجمه رساله جعل (توحید صمدی و پیرامون خلفت)

ترجمه رساله وجود رابط و رابطی (حق و خلق)

شرح الاشارات و التنبیهات

توحید اهل الله: ترجمه بخش اذکار از رساله لقاء الله

اذکار سالک الی الله: ترجمه بخش اذکار از رساله لقاء الله

ولایت تکوینی

حکمت عملی، یا، اخلاق مرتضوی: صد کلام از کلمات قصار سیدالموحدین و سر العارفین أمیرالمؤمنین امام علی علیه‌السلام

شرح فارسی الاسفار الاربعه

مقام معلم: تجلیل از مقام شامخ علامه رفیعی قزوینی

دیوان اشعار حسن زاده آملی

استيعاب الوجوه الممکنه في صنعه الاصطرلاب

پندهای حکيمانه

صد و ده اشاره

اضبط المقال فی ضبط اسماء الرجال

تفسیر خلاصه منهج الصادقین

عیون مسایل نفس و شرح آن در شصت و شش موضوع روانشناسی (سرح العیون فی شرح العیون)

مآثر آثار (لطایف نوری)

شرح دروس معرفت نفس

الأوبة الی التوبة من الحوبة و ترجمه

کلیله و دمنه (امیر کبیر)

مایه کلمه (ترجمه رساله صد کلمه)

کلیله و دمنه (بوستان کتاب)

سدره المنتهی فی تفسیر قرآن المصطفی

تازیانه سلوک

مصباح الانس فی شرح مفتاح غیب الجمع و الوجود

عیون مسایل نفس و شرح آن، شصت و شش موضوع روانشناسی (سرح العیون فی شرح العیون)

دروس شرح فصوص الحکم قیصری

التذکره فی المبدا و المعاد

رساله امامت

در آسمان معرفت: تذکره اوحدي از عالمان رباني

النور المتجلي في الظهور الظلي (تحقيق أنيق حول الوجود الذهني)

تمهيد القواعد

انسان در عرف و عرفان

رسالة في القطب و المنطقه. اجوبه المسائل: النصيريه، العويصه، جيلانيه

خمسه آل عشق

لغت نامه، يا، فرهنگ بزرگ جامع نوين: ترجمه المنجد

شرح دفتر دل علامه حسن زاده آملي

صحیفه زمردین در سخنان سید ساجدین: ترجمه و متن الصحیفه الزبرجدیه فی کلمات سجادیه؛ سر چشمه حیات: ترجمه و متن قصیده ینبوع الحیاه

دروس شرح اشارات و تنبیهات (ابن‌سینا)

قرآن و عرفان و برهان از هم جدائي ندارند

الأصول من الکافي؛ مع رسالة أضبط المقال في اسماء الرجال

نهج الولايه: بررسی مستند در شناخت امام زمان‌ عليه‌السلام

نامه‌ها برنامه‌ها (مجموعه دستور العمل های اخلاقي الهام از قرآن و عترت)

ولايت تکوينی

وحدت از ديدگاه عارف و حکيم

الهي نامه (بوستان کتاب)

کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد

انسان و قرآن

سرح العیون فی شرح العیون

اتحاد عاقل به معقول

دروس معرفة الوقت و القبلة

دروس شرح اشارات و تنبیهات

معرفت نفس

سیری در قصیده ی صحراویه ی علامه حسن زاده آملی