خمس رسائل

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
(تغییرمسیر از خمس رسایل)
پرش به: ناوبری، جستجو
خمس رسایل
NUR00609J1.jpg
پدیدآوران جوادی آملی، عبدالله (نویسنده)
ناشر جماعة المدرسين في الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الإسلامي
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1363 ش
چاپ 1
موضوع

ابن سینا، حسین بن عبدالله، 370 - 428ق. - نظریه درباره نبوت

اسلام - مجموعه‌ها

اسلام و سیاست

حج - جنبه‌های قرآنی

قصاص - جنبه‏‌های قرآنی

قصاص (فقه)

نبوت
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏4‎‏/‎‏6‎‏ ‎‏/‎‏ج‎‏9‎‏خ‎‏8
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده

خمس رسائل شامل 5 مقاله در موضوعات گوناگون سياسى، فقهى و كلامى است كه توسط آیت‌الله عبدالله جوادى آملى به زبان عربى نوشته شده است.

در پايان كتاب فهرست مطالب آمده و در پاورقى صفحات، آدرس آيات، روايات و مدارک مورد استناد در متن، آورده شده است.

ساختار

نگارنده مطالب هر مقاله را در بخش‌هاى كلى با عنوان رساله اول در 9 بخش، رساله دوم در 6 فصل و يك خاتمه، رساله سوم در 10 فصل و رساله چهارم در يك مقدمه و 10 فصل و رساله پنجم در 4 فصل و يك خاتمه ارائه كرده است.

در هر رساله پس از ذكر مباحث مقدماتى چون تعريف موضوع و ضرورت بحث، به بيان آيات و روايات متناسب با هر موضوع پرداخته شده و از نظر تحليل محتوا مورد بررسى قرار گرفته و در پايان، به نتيجه‌گيرى پرداخته شده است.

گزارش محتوا

رساله اول با عنوان: حول العناصر الرئيسه للسياسه الإسلاميه، اختصاص دارد به بيان عناصر اساسى در سياست اسلامى كه پس از تعريف سياست، عناصر اصلى سياست دينى را به مادى، صورى، فاعلى، و غائى تقسيم كرده و با طرح مباحثى چون: سياست دينى و نفى سلطه غير بر انسان، امامت امام عادل در سياست اسلامى، سياست اسلامى و استقلال، آزادى، توكل بر خدا، ايمان و وحدت مسلمانان و... پى گرفته است.

در رساله دوم با عنوان:نظام القضاء فى الإسلام، پس از بيان ضرورت قضاوت در جامعه بشرى، ملاك قضاوت، وظيفه قاضى و وظيفه طرفين دعوا؛ به خصوصيات و وظايف شاهد محكمه پرداخته، سپس به چگونگى قضاوت در بين ديگر اديان - اهل كتاب - اشاره شده است.

رساله سوم:القصاص فى القرآن، با موضوع قصاص در قرآن به تفسير قتل عمدى پرداخته، آثار اجتماعى قتل عمد و نهى شرع از قتل و حرمت شديد آن، وجوب توبه و كفاره و عقاب اخروى براى قتل عمد را بيان كرده، سپس وارد مبحث اصلى يعنى قصاص شده، تشريع و اعتبار همگونى در قصاص و صاحبان يد در آن و سرانجام عدم تفاوت بين مرد و زن در قصاص را ذكر و در پايان عفو در قصاص را به بوته بحث نشانده است.

رساله چهارم با عنوان: وجيزه حول أسرار الحج، درباره اسرار حج است. در مقدمه‌اى همه عبادات را حاوى اسرار دانسته سپس عبادت را غايت احتياج خلق و نه خالق معرفى كرده و در ادامه به بيان فضايل كعبه و سنن حج طى 10 مورد پرداخته است.

نگارنده در تكميل مباحث خود به تأسيس دو اصل شامل؛ اهميت و انحصارى بودن دين، در اسلام و دائمى بودن آن و ديگرى اين‌كه حج موجب تجلى اسلام و دوام آن خواهد بود پرداخته و براى اين‌كه ثابت كند اصول اعتقادى اسلام در حج متبلور و جلوه‌گر است به جهت در حج كه مرتبط با اصول دين است مى‌پردازد.

در رساله پنجم با عنوان موقف ابن سينا تجاه النبوه به نظريه ابن سينا در باب نبوت و معنى نبوت و اقسام آن پرداخته، به اثبات نبوت عامه و ضرورت آن اشاره و خصائص نبوت و لوازم آن را شامل وحى، اعجاز، عصمت و انذار ذكر مى‌كند. در پايان بحث خلاصه نظريه ابن سينا درباره لزوم وحى، ضرورت نبوت و خصائص آن آمده است.