دادگستر جهان

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
دادگستر جهان
NUR 35181.png
پدیدآوران امینی، ابراهیم (نویسنده)
ناشر شفق
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1388 ش
چاپ 7
شابک978-964-485-047-9
موضوع

محمد بن حسن(عج)، امام دوازدهم، 255ق. -

مهدویت
زبان فارسی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏224‎‏/‎‏4‎‏ ‎‏/‎‏الف‎‏8‎‏د‎‏2
نورلایب مشاهده


دادگستر جهان اثر آيت‌الله ابراهیم امينى، از كتاب‌هاى عمومى در مباحث مهدویت بوده كه به شرح احوال و پاسخ به شبهاتى درباره امام مهدى(عج) پرداخته و به زبان فارسى، در سال 1346ش نوشته شده است.

نویسنده انگيزه خود را از نگارش اثر حاضر، پاسخگویی مناسب و شایسته به شبهاتی دانسته که در اعتقادات جوانان و دانش‌آموختگان رخنه کرده است.

ساختار

كتاب با دو مقدمه از مؤلف آغاز و مطالب در در دوازده فصل، به شيوه مناظره‌اى، ارائه شده است.

نویسنده، با استناد به يافته‌هاى عقلى و نقلى محدثان، مفسران و مورخان اماميه و عامه و نيز دستاوردهاى علوم تجربى، به تشكيك‌هاى گوناگون درباره مهدویت پاسخ داده است.

وى، آغاز عقيده به مهدویت را زمان پيامبر(ص) دانسته و پس از بررسى شخصيت و نسب امام(عج)، ادعاى مهدى بودن محمد حنفيه، اعتقاد زيديه به مهدویت محمد بن عبدالله بن حسن و باور واقفيه به عروج امام صادق(ع) را رد كرده و به رد اين نكته كه منشأ مهدویت از تعاليم يهود و زرتشتى بوده و عبدالله سبا، در ايجاد اين باور نقش داشته، پرداخته است.

مباحث، به صورت عمده، به شكل پرسش و پاسخ بين برخى از فرهيختگان تنظيم شده و با استفاده از روايات معصومين(ع)، مطالب ارزنده‌اى ارائه شده است.

نویسنده به دنبال اثبات آن است كه انتظار فرج، يكى از بزرگ‌ترين راه‌هاى پيروزى است و هر گروهى كه چراغ اميد در دل‌شان خاموش شد، هرگز روى سعادت و كاميابى را نخواهد ديد ولى افرادى كه در انتظار خوشبختى هستند، بايد راه‌هاى رسيدن به هدف را هموار ساخته و براى بهره‌بردارى از مقصد، خود را آماده سازند.

گزارش محتوا

در مقدمات، ضمن بررسى آينده جهان از نظر شيعه، به اين نكته اشاره شده است كه اسلام با جهانى شدن مخالف نبوده، بلكه خود داعيه جهانى دارد؛ اما در شرايط كنونى، اين پروسه به نفع فرهنگ غرب تمام خواهد شد و فرهنگ‌هاى ديگر از جمله اسلام، در برابر مادى‌گرى غرب، در معرض تهديدى جدى است.

در فصل اول، با اشاره به چند حديث نبوى، از آن‌ها چنين استفاده شده است كه موضوع «مهدى» و «قائم» در زمان رسول اكرم(ص) امر روشنى بوده و ايشان ضمن اشاره به علامات و آثار آن حضرت، هميشه مى‌فرمود: مهدى و قائم موعود، از عترت من خواهد بود.

دوم، اختصاص دارد به اثبات اين مطلب كه علاوه بر وجود احاديث مهدویت در كتاب‌هاى اهل سنت، اين احاديث از تواتر و اطمينان بالايى برخوردار مى‌باشند.

در سوم، با اشاره به اين كه موضوع مهدویت و منجى در صدر اسلام، امرى قطعى بوده و مردم فقط در فروعش بحث می‌كردند، به معرفى مدعیان دروغين مهدویت پرداخته است.

چهارم، به نقد اين نظريه پرداخته كه مهدویت شيعه، برگرفته از ساير عقايد و اديان بوده و ضمن بررسى عقيده مهدویت در اديان ديگر، ديگاه قرآن نسبت به اين آموزه را تحليل كرده است.

در پنجم، رابطه نبوت عامه و امامت بررسى شده و بعد از اقامه برهان عقلى و نقلى بر امامت، بودن امام زمان(عج) در عالم هورقليا نقد شده است.

نویسنده در فصول بعدى، به اثبات حجيت احاديث اهل‌بيت(ع) براى همه مسلمانان پرداخته و ضمن معرفى پدر و مادر امام زمان(عج)، نظر علماى اهل سنت پيرامون تولد مهدى را بررسى كرده است.

وى با اشاره به اين مطلب كه دين اسلام شامل دو دسته از احكام فردى و اجتماعى است، به تبيين برخى از احكام اجتماعى پرداخته و در ادامه، تشكيل حكومت اسلامى را به عنوان تنها راه رسيدن به عرصه عملى اين قوانين معرفى كرده است.

وى پس از بيان آيات و روايات متعدد و إثبات اين كه تشكيل حكومت اسلامى در همه زمان‌ها، يكى از اصول پذيرفته شده اسلامى است، به اين نكته إشاره كرده كه شايد برخى افراد به بهانه وجود چند حديث، از انجام اين وظيفه بزرگ شانه خالى كرده و خويشتن را با انجام برخى مراسم مذهبى دلخوش بدارند؛ به همين جهت در إدامه مطالب، به بررسى و نقد اين روايات پرداخته است.

ايشان روايات مذكور را به پنج دسته تقسيم كرده كه يكى از آن‌ها، روايت معروف «كل راية» است. وى در نقد و بررسى اين روايت معتقد است اين احاديث، تنها قيام‌هايى را مردود مى‌شمارد، كه رهبر آن، مدّعى مهدویت بوده و به عنوان قائم آل محمد قيام كند، يا هدف غير الهى داشته باشد و يا بدون تهيّه مقدمات لازم و قبل از فرا رسيدن زمان مناسب، اقدام شود.

غيبت صغرى و كبرى، نواب اربعه، فلسفه طولانى شدن غيبت، مهدى در كتب اهل سنت، علائم و شرايط ظهور، ياوران وى، احاديث، منابع، تأليفات و اقوال بزرگان اهل سنت، از ديگر مباحث كتاب است.

وضيعت كتاب

فهرست مطالب در ابتدا و فهرست مدارک و مآخذ در انتهاى كتاب آمده است.

كتاب تا كنون افزون بر بيست بار چاپ و به برخى از زبان‌ها نيز ترجمه شده است.

كتاب در سال 1347ش با تغييرات و اضافاتى تجديد چاپ شده، مطالب آن در 1366ش بررسى گرديده و با توضيحات و اضافاتى سودمند، به شكلى جديد به چاپ رسيده و در 1387ش برنده جايزه كتاب برگزيده اولين دوره «كتاب سال ولايت» گرديده است.

پاورقى‌ها بيشتر به ذكر منابع اختصاص دارد.

منابع مقاله

  1. مقدمه و متن كتاب.
  2. پارسا با مشاركت بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود(عج) و انتشارات مسجد جمكران، (1388)، «امام مهدى(عج) در آينه قلم كارنامه منابع پيرامون امام مهدى عليه‌السلام و مهدویت»، قم، مؤسسه اطلاع‌رسانى اسلامى مرجع، ج1 ص279.
  3. سليميان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، قم، چاپ دوم (بهار 1388)، بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود(عج)، ص223.
  4. پايگاه اينترنتى نفوذ.