درر الفوائد (حائری یزدی - طبع جدید)

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
درر الفوائد (حائری یزدی، عبدالکریم - طبع جدید)
NUR11894J1.jpg
پدیدآوران

حائری، عبدالکریم (نویسنده)

مومن قمی، محمد (محقق)

اراکی، محمد علی (معلق)
عنوان‌های دیگر تعلیقات للمؤلف
ناشر جماعة المدرسين في الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الإسلامي
مکان نشر قم - ایران
سال نشر 1418 ق
چاپ 6
موضوع اصول فقه شیعه - قرن 14
زبان عربی
تعداد جلد 2
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏159‎‏/‎‏8‎‏ ‎‏/‎‏ح‎‏2‎‏د‎‏4‎‏ ‎‏1377
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده


درر الفوائد، اثر شيخ عبدالكريم حائرى يزدى، به زبان عربى و مشتمل بر يك دوره مباحث اصولى از ابتداى موضوع علم تا رساله اجتهاد و تقليد است. نخستين بار، جلد اول آن در سال 1337ش و جلد دوم آن، در سال 1338ش و بعد از آن مكرراً چاپ شده است.

ساختار

جلد اول، مشتمل بر موضوعاتى از قبيل تعريف علم اصول، موضوع علم اصول، وضع و مباحث مربوط به آن، مشتق و مباحث مربوط به آن، اوامر، نواهى، مفاهيم، عام و خاص و مطلق و مقيد است و جلد دوم، شامل مباحث قطع و ظن و شك و تعارض دليلين مى‌باشد.

گزارش محتوا

مؤلف، در جلد اول، ابتدا به تعريف علم اصول و موضوع آن مى‌پردازد، سپس وارد بحث‌هاى مقدماتى مى‌شود كه مربوط به مباحث الفاظ علم اصول است و آنها عبارتند از: حقيقت وضع و اقسام آن، حقيقت و مجاز و علايم هر يك، حقيقت شرعيه، صحيح و اعم، اشتراك الفاظ، استعمال لفظ در بيشتر از يك معنا و بحث مشتق.

وضع، نوعى اختصاص و ارتباط موجود بين لفظ و معناست و اين اختصاص، اگر ناشى از عمل واضع باشد، وضع تعيينى و اگر ناشى از كثرت استعمال باشد، وضع تعينى نام دارد. مؤلف، در اقسام وضع، آن‌جا كه وضع خاص و موضوع‌له عام است، مى‌فرمايد: اين قسم، در جايى است كه شخص و جزيى خارجى تصور شود بدون آنكه علم تفصيلى به قدر مشترك بين آن و ساير افراد باشد، ولى علم اجمالى به وجود قدر جامعى بين آن و باقى افراد وجود دارد، مانند آنكه انسان، جسمى را از دور مى‌بيند، ولى نمى‌داند كه حيوان است يا جماد و به‌طور كلى نمى‌داند كه داخلِ در كدام نوع است؟ پس لفظ را به ازاى چيزى كه با اين شخص در خارج متحد است، وضع مى‌كند. بنا بر اين موضوع‌له اجمالاً و بالوجه ملاحظه شده است...

مؤلف، بعد از فراغت از مباحث مقدماتى، به مقاصد كتاب مى‌پردازد:

مقصد اول، در اوامر است كه در آن، مباحثى از قبيل ماده امر، صيغه امر، فرق بين انشاء و اخبار، طلب و اراده، مره و تكرار، فور و تراخى و اجزا مورد بررسى قرار گرفته است.

مقصد دوم، درباره مقدمه اجب است. بحث در اين است كه اگر يك امر وجوبى از طرف شارع و مولى صادر شد، به‌طورى كه انجام آن محتاج مقدماتى است، آيا عقل حكم به ملازمه وجوب آن با وجوب مقدمات آن خواهد نمود يا نه و مى‌توان گفت مقدمات آن هم، وجوب شرعى و مولوى دارند؟ مؤلف، قبل از شروع در اصل بحث به بررسى مقدمات لازم از قبيل اصولى يا فقهى بودن مسئله، تقسيمات مقدمه واجب و اقسام واجب مى‌پردازد.

مقصد سوم، درباره ضد است. اين بحث، از مباحث مهم و مفيد اصولى است. بحث در آن، پيرامون اين است كه اگر مولى به چيزى امر نمود، آيا نفس اين امر و دستور، اقتضا و دلالت بر نهى از ضد اين مأموربه دارد يا نه؟

مقصد چهارم، در جواز اجتماع امر و نهى و مقصد پنجم، در عام و خاص و مقصد ششم، در مطلق و مقيد است و بدين ترتيب، جلد اول پايان مى‌پذيرد.

جلد دوم كتاب، مشتمل بر سه مبحث و رساله‌اى در اجتهاد و تقليد است:

مبحث اول، درباره قطع و اقسام آن است. مبحث دوم، درباره ظن و مبحث سوم، درباره شك و مجارى اصول عمليه است. مؤلف، در خاتمه كتاب، به بحث و بررسى پيرامون اجتهاد و تقليد مى‌پردازد و نظريات خود را ارائه مى‌دهد.

وابسته‌ها