شیرازی، کاظم بن حیدر

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
شیرازی، کاظم بن حیدر
نام شیرازی، کاظم بن حیدر
نام های دیگر
نام پدر
متولد
محل تولد
رحلت 1367 ق
اساتید
برخی آثار
کد مؤلف AUTHORCODE11630AUTHORCODE

آيت‌الله حاج شيخ محمد كاظم شيرازى در سال 1290ق، در شيراز متولد شد. برخى هم سال ولادتش را مردد بين 1290 و 1292ق نگاشته‌اند. پدرش، حاج حيدر، از تجار شيراز بود و به تقوا و پرهيزگارى شهرت داشت.

وى دوران كودكى‌اش را در زادگاهش به فراگيرى خواندن و نوشتن گذرانيد. سپس در سال 1300ق همراه با پدر و مادرش به قصد زيارت عتبات عاليات، رهسپار نجف و كربلا شد. وى در كربلا با والدينش اقامت گزيد و ادبيات عرب را به خوبى فرا گرفت.

پس از دو سال، پدر و مادرش به شيراز بازگشتند و او به تنهايى به تحصيل ادامه داد و مطول و معالم را نزد حاج سيد محمدعلى كازرونى فرا گرفت تا اينكه پس از چهار سال، به شيراز مهاجرت كرد.

ايشان در سال 1306ق، پس از دو سال اقامت در شيراز، رهسپار كربلا شد و در مدت كوتاهى، حدود چهار سال، شرح لمعه، قوانين، فصول و رياض را به پايان رسانيد. در حدود سال 1310ق، به سامرا رفت و مورد توجه فراوان ميرزاى شيرازى قرار گرفت و ميرزا، سفارش او را به حضرات آيات: سيد محمد فشاركى و ميرزا محمدتقى شيرازى نمود.

او در آن زمان، مورد نظر و محبت پدرانه ميرزاى شيرازى بود و در خانه او به سر مى‌برد و همواره حاضر به خدمت بود.

نخست، وى رسائل و مكاسب را نزد شيخ حسنعلى تهرانى به پايان برد و سپس در درس‌هاى ميرزا محمدتقى شيرازى و سيد محمد فشاركى شركت نمود. چندى هم در درس مجدد شيرازى حضور پيدا كرد.

با مهاجرت آيت‌الله طباطبايى فشاركى به نجف اشرف، منحصراً به درس ميرزا محمدتقى شيرازى حاضر شد و تا روز وفاتش، ملازم بحث او بود و در اين مدت طولانى، حدود 28 سال از 1310 تا 1338ق، از او جدا نشد؛ به طورى كه بر همه شاگردان استاد فايق آمد و از بزرگان شاگردان او به شمار رفت.

وى در اواخر محرم الحرام 1336ق، پس از پايان جنگ جهانى اول، همراه با استادش به كاظمين رفت. سپس در اوايل سال 1337ق همراه با استاد، به كربلا مهاجرت كرد و تا وفات ميرزا محمدتقى شيرازى، در آن خاک پاك، به تحصيل و تدريس اشتغال داشت.

ايشان پس از وفات استادش، ميرزا محمدتقى شيرازى، در 1338ق، رهسپار نجف اشرف شد و به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت. در اين مدت و تا هنگام وفاتش، يكسره به تدريس و تألیف پرداخت.

در حوزه نجف شهرتى فراوان كسب كرد، چشم‌ها به او دوخته شد و مورد توجه فراوان زعيم بزرگ شيعه آيت‌الله سيد ابوالحسن اصفهانى قرار گرفت. حتى غالب استفتائات ايشان، به نظر وى بود كه به امضا و مهر سيد مى‌رسيد.

شيخ آقا بزرگ تهرانى در بخش مخطوط نقباء البشر، از او به عنوان «العالم الفقيه المحقق الجليل الشيخ محمد كاظم الشيرازى دامت بركاته من اجلة العلماء الاعلام» ياد كرده است.

او در تدريس، بسيار خوش بيان و زيبا كلام بود. صاحب احسن الوديعة مى‌نويسد: «او امروز از اكابر علماى مجتهدين و بزرگان فقهاى متتبعين است. جمعى از اصحاب و گروهى از طلاب، به بحث او حاظر مى‌شوند».

ايشان از محدث بزرگ شيعه ميرزا حسين نورى، صاحب مستدرك الوسائل، اجاره حديث داشت و خود از اقطاب روايت و مشايخ اجازه بود و بسيارى از فقها و دانشمندان از او اجازه روايت اخذ كردند، كه از آن جمله است:

آيت‌الله سيد شهاب‌الدين نجفى مرعشى، حاجيه خانم نصرت بيگم امين اصفهانى، شيخ عبداللطيف سمامى حايرى تنكابنى، شيخ صدرالدين محلاتى شيرازى و حاج سيد محمدحسینى همدانى، معروف به آقا نجفى.

شاگردان

بسيارى از بزرگان از شاگردان اويند:

  1. شيخ بهاءالدين محلاتى شيرازى.
  2. شهيد سيد عبدالحسين دستغيب شيرازى.
  3. سيد مرتضى فيروزآبادى.
  4. سيد سجاد علوى گرگانى.
  5. شيخ حيدرعلى محقق اصفهانى.
  6. سيد محمدعلى سبط الشيخ انصارى.
  7. سيد محمدحسين شيرازى.
  8. سيد محمدحسن فضل‌الله عاملى.
  9. شيخ محمدتقى بهجت.
  10. آقا سيد على بهشتى.
  11. شيخ على کاشف‎الغطاء.
  12. حاج شيخ لطف‌‌الله صافى گلپايگانى.

ايشان سرانجام در 22 جمادى الاول 1367، در 77 سالگى، چشم از جهان فرو بست و پيكر پاكش در مقبره كازرونى، كنار مقبره شيخ الشريعه اصفهانى و حاج آقا سيد قمى، به خاک سپرده شد.

آثار

از آن فقيه بزرگ، آثارى بر جاى مانده كه جز شمار اندكى از آن‌ها، بقيه به چاپ نرسيده و هم اينك در كتابخانه حافظيه شيراز- كه فرزند بزرگش، آن‌ها را همراه با كتاب‌هاى خودش وقف آنجا كرده است- موجود است. آثار وى عبارتند از:

  1. بلغة الطالب فى حاشيه المكاسب؛
  2. رسالة فى الخلل؛
  3. رسالة فى صلاة الجماعة؛
  4. شرح عروة الوثقى؛
  5. حاشيه بر فوائد الاصول شيخ انصارى؛
  6. حاشيه بر فوائد الاصول كاظمينى؛
  7. حاشيه بر فصول شيخ محمدحسين اصفهانى؛
  8. مسائل فقهية.