صفحهٔ اصلی

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
به

ویکی نور

خوش آمدید

دانشــنامه تخصـصی کتاب‌شـناسی و زندگی‌نامـه

(با 10897 مقاله فارسی)
مقاله برگزیده
پژوهشی در روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما‌السلام

پژوهشی در روایات تفسیری امام باقر و امام صادق علیهما‌السلام نوشته لاله افتخاری(معاصر)، کتابی است به زبان فارسی و با موضوع علوم قرآنی و حدیث.

نویسنده در این اثر احادیث تفسیری صادقین(ع) را مورد بررسی قرار میدهد. چون بررسی تمامی روایات درباره همه آیات گستردگی فراوانی دارد، لاله افتخاری به هدف دستیابی به شیوه تفسیری این دو امام(ع) فقط احادیث مربوط به آیات جزء سی‌ام قرآن را، مورد بررسی قرار داده است.

مطالبی که نویسنده در تدوین این کتاب، ملاحظه کرده به‌صورت مختصر ازاین‌قرار است؛

  1. روایات تفسیری صادقین(ع) از کتاب‌های کافی، بحارالأنوار، تفسیر قمی، مجمع‌البیان، البرهان، نورالثقلین، صافی، شواهد التنزیل، تأویل الآیات و... گردآوری شده است.
  2. پس از بررسی و تحلیل احادیث مذکور، نقش آن‌ها در کتاب‌های تفسیری و نیز همسویی یا عدم همسویی آراء مفسران فریقین با آن‌ها، بررسی شده است.
  3. بررسی سند تمام روایات و جرح و تعدیلشان مورد نظر نویسنده نیست و تا آنجا که بین این روایات با قرآن و سنت تعارضی دیده نشده صدور آن از معصوم را مفروض گرفته و به تحلیل آن میپردازد و آنجا که اندک تعارضی مشاهده کرده به نقد آن‌ها بر اساس ملاک‌های نقد متنی و سندی موجود در منابع معتبر رجالی شیعه مراجعه کرده است.
  4. تنها به روایاتی بسنده شده که مستقیماً به تفسیر آیه میپردازد و از روایات فضایل سوره و... که اثر بسزایی در فهم مقصود از آیه ندارند، اجتناب شده.
  5. در ترتیب بندی، روایات هر سوره از دیگر سوره‌ها جدا گشته و ذیل یک آیه یا گروهی از آیات آن سوره یک یا چند روایت با شماره‌ای در اول آن‌ها آمده و در پایان هر حدیث، شماره مسلسل آن ذکر شده است.
  6. در موارد لزوم، ضمن بررسی کلام ائمه(ع) به کتاب‌های لغوی مراجعه شده و مفهوم لغوی برخی واژگان بررسی شده است.
  7. ترجمه آیات بر اساس ترجمه محمدمهدی فولادوند و بدون هیچ تغییری صورت گرفته است.
  8. چون ذیل هر روایت، مفهوم و سپس شرح و بررسی آن آمده است از ترجمه آن به جهت جلوگیری از تکرار، چشم‌پوشی شده است.
  9. روایات کتاب، تنها منسوب به باقرین(ع) است، لذا برای رعایت اختصار و پرهیز تکرار مطالبی همچون «فلان راوی از آن حضرت نقل میکند» و... عبارت امام باقر(ع) یا امام صادق(ع) میفرمایند... آمده است.
صهبای صفا

صهباى صفا، از آثار گفتارى و نوشتارى آيت‌الله عبدالله جوادى آملى (متولد آمل، 1312ش) است كه نويسنده در آن، عظمت، حكمت‌ها و اسرار مناسك و آداب فريضه بزرگ الهى حج را به‌صورت تحليلى و مستند بيان كرده است.

روش نويسنده در اين اثر، اجتهادى و تحليلى است و از كتاب و سنت و عقل براى توضيح مطالب بهره برده است. حج، همانند ديگر عبادت‌ها، آداب، سنن و فرايضى دارد كه بعضى از آنها ارشادى است، برخى مستحبى و دسته‌اى نيز واجب. همه اين آداب و سنن و فرايض براى تحصيل صفات ثبوتيه و پرهيز از صفات سلبيه است. انسان از آن جهت كه مظهر ذات اقدس اله و خليفة الرحمان است، داراى صفات ثبوتى و سلبى است. صفات نفسانى، صفات سلبى انسان است و صفات كمالى، صفات ثبوتى اوست. انسان موظف است كه هر صفت كمالى را تحصيل و هر آنچه از صفات نقصى است را از خود دفع كند. صفات سلبى و ثبوتى به‌صورت «تخليه» و «تحليه» ظهور مى‌كند؛ يعنى انسان، ابتدا بايد خود را از رذايل اخلاقى خالى كند و سپس به فضايل اخلاقى مزين سازد و جلوه جمال و جلال حق شود و حج يكى از بهترين اعمالى است كه اين امور را براى انسان تأمين مى‌كند. اگر كسى به اسرار حج آشنا نباشد و به حج برود، حج كامل انجام نداده و آن حجى كه ضيافت‌اللَّه است نصيب او نشده است. ممكن است صحيح باشد، ولى مقبول حق نباشد؛ زيرا روحِ شخص حج‌گزار به‌خاطر عدم آگاهى به اسرار حج، تعالى پيدا نكرده است.

خاندان سالار شهيدان(س) از همان آغاز حركت خود از مدينه به مكه، قصد عمره مفرده داشتند و قصد حج تمتع نكردند؛ يعنى چنين نيست كه حسين بن على بن ابى‌طالب(س) به قصد حج تمتع عازم مكه گرديده و سپس در اثر فشار حكومت ننگين اموى، تمتع را به افراد تبديل كرده باشد؛ نه در روايات از اين بحث سخنى است و نه در فقه ما. فقط در مقاتل به اين مطلب اشاره شده است. بزرگان فقه ما نيز به اين نكته عنايت كرده‌اند كه: اين سخن نه ريشه حديثى دارد و نه ريشه فقهى. حسين بن على بن ابى‌طالب(ع) از ابتدا قصد عمره مفرده داشت. او به منى نرفت، ولى قربانى داد. فرزندش امام سجاد(س) در شام خود را چنين معرفى مى‌كند: «أنا ابن مكة و منى»؛ «من فرزند مكه و مِنايم». ما جان داديم. منى مال ماست. عرفات مال ماست. مكه از آنِ ماست. من فرزند زمزمم. زمزم و منى ارث من است. من وارث مكه‌ام. من وارث سرزمين عرفات و مشعر و منايم. بنابراين آمدن به سرزمين مِنى با جسم، خيلى مهم نيست. كسى كه پيشاپيش، جانش را فداى دوست كرد، او از منى و عرفات و... ارث مى‌برد

چگونه ویکی‌نویس شویم

logo-samandehi