طباطبایی نائینی، سعید

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
طباطبایی نائینی، سعید
نام طباطبایی نائینی، سعید
نام‌های دیگر سید سعید طباطبایی نائینی
نام پدر میرزا نصرالله
متولد 1255ش
محل تولد نائین
رحلت دی‎ماه 1337ش
اساتید آیت‎الله نائینی
برخی آثار
کد مؤلف AUTHORCODE33870AUTHORCODE

سید سعید طباطبایی نائینی از جمله محققین معاصر است. تأسیس تعدادی مدرسه در اصفهان و کتابخانه مسجد گوهرشاد از جمله فعالیت‎های علمی آموزشی ایشان است. وی در دی‎ماه 1337ش وفات یافت.

تولد

سید سعید طباطبایى‏ نائینی‏ فرزند میرزا نصرالله و از سادات حسنى نائین در سال 1255ش در این شهر به دنیا آمد. پس از طى مقدمات در زادگاه خویش در آغاز جوانى به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت[۱].

وى از جمله کسانى بود که در جریان مشروطیت به‎صف مشروطه‏خواهان پیوست و به همراه برادرش جزو سردسته‏‌هاى این نهضت در اصفهان بود؛ تا جایى که در دوره استبداد صغیر توسط محمدعلى شاه و روس‏ها محکوم و مورد تعقیب قرار گرفت امّا توانست خود را از گرفتار شدن در دست نیروى استبداد برهاند.

وى به همراه برادرش در جنگ جهانى اول (1914- 1918م) هم فعال بود و در صف مجاهدان فعالیت‏هایى کرد[۲].

مهاجرت به مشهد

سید سعید در سال 1308ش به مشهد مقدس مهاجرت کرد و تا پایان عمر در این شهر ساکن و در سال 1330ش به سفر حج مشرف شد[۳].

فعالیت‎های علمی و فرهنگی

سید سعید طباطبایى از جمله افرادى است که در زمینه امور فرهنگى اقدامات شایسته‏‌اى انجام داده است از جمله تأسیس ده مدرسه، یک کتابخانه و چاپخانه گلبهار در اصفهان و تأسیس کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد از اقدامات مهم وى است. او 18 عنوان کتاب درسى تألیف و 27 عنوان از کتب دیگران را تصحیح و چاپ نمود.

باوجوداین، وى که در پوشیدن‏ لباس روحانیت اصرار داشت و نمی‌‏خواست به استخدام دولت پهلوى درآید، در اواخر عمر از فعالیت‏هاى فرهنگى کناره گرفت[۴].

از نکات مهم علمی و فرهنگی زندگی وی مسافرت وی به عتبات عالیات و درک محضر آیت‎الله نائینی و کسب فیض علمی و غنای فکری و روحی از ایشان بوده است. وی تصمیم به ارتقای فکر و فهم و دانش اطفال ایران گرفت که بالطبع سعادت و سلامت جامعه را در پی خواهد داشت؛ لذا پس از بازگشت به ایران در اصفهان مدرسه گلبهار را تأسیس نمود که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان است. مرحوم طباطبایی در قسمتی از نظام‎نامه تأسیس مدرسه گلبهار که از دستاوردهای علمی و حیاتی ایشان است به طرح دیدگاه‎های بسیار ارزشمندی می‎پردازد که برای نشان دادن اوج اهمیت آن قسمتی از آن عیناً درج می‎شود:

«ملتی که به فلسفه اجتماعات پی نبرده و معارفش ارتقا نیافته درختی را ماند بی‎ریشه که خفیف‎ترین نسیمی آن را از زمین برکند و شاخه‎هایش را به اطراف پراکنده سازد. مدنیت هر قوم متفرع بر اخلاق افراد است تا زمانی که صفات رذیله و عادات ناپسندیده در افراد ملت نفوذ ننموده و در قلوب ایشان جاگیر نگشته باشد قومیت آن‎ها محفوظ و مستحکم ماند؛ ولی به‎محض آنکه خصلت‎های نیکوی آن مدینه به در رود و اهالی آن را وداع گوید طوفان‎های نفاق و شقاق از افق ذلت آن ملت وزیدن کند آشیان‎ها خراب و آبادی‎ها را ویران کند. چندی نگذرد که از آن ملت نام و نشان باقی نماند. بلی یگانه حافظ مدنیت و ملیت هر قوم معارف ایشان است که می‎تواند استقلال ملل مختلفه را در سایه رایت خود نگهداری کند و با وجود اختلاف عادات و رسوم و مناسبات آن‎ها را نگاهبان باشد پس بزرگ‎ترین خدمت به عالم بشریت، تمدن و وطن خدمت در راه معارف است که بدین‎وسیله می‎توان راه مقصود را به دست آورد».

مرحوم طباطبایی با این شیوه و طرز تفکر اقدام به تأسیس مدرسه گلبهار در اصفهان نمود و در سال 1291ش به مدیریت مرحوم حاج سید ضیاءالدین جناب تأسیس چنان مدرسه‎ای که به شیوه مدارس مدرن اداره می‎شد گامی مهم به شمار می‎آید. آن‎هم در روزگاری که جهل و فقر و بی‎سوادی و عدم امکانات بهداشتی و معیشتی و علمی بیداد می‎کرد. با فقدان کتاب و معلم و از همه مهم‎تر عدم آگاهی مردم نسبت به ارزش و اهمیت علم و دانش این اقدام قابل‎تحسین و ستایش است.

دلسوزی و دوراندیشی وی پس از تأسیس مدرسه باعث شد که برای سهولت دسترسی طالبان علم و دانش و کودکان و نوباوگان به وسایل و ادوات تعلیم و تربیت، اقدام به تأسیس چاپخانه گلبهار نمود و خود به تألیف کتاب‎های مهم درسی همت گماشت. او کتاب‎ها را در چاپخانه‎ای که تأسیس کرده بود به چاپ می‎رساند و در مدرسه‎ای که تأسیس کرده بود تدریس می‎کرد. تأسیس مدرسه و چاپخانه گلبهار تنها اقدام فرهنگی مرحوم طباطبایی نبوده است، این بزرگ‎مرد در راه برگزیده خود به حدی شایق و کوشا بود که با وسعت و کثرت دانش‎آموزان باعث افزایش شعباتی بر مدرسه گلبهار شد و در اندک زمانی بیش از 3000 دانش‎آموز در مدرسه گلبهار تربیت شدند و علاوه بر شعبات مدرسه گلبهار مؤسس و بانی و احیاء هشت مدرسه دیگر در اصفهان گردید.

از دیگر اقدامات ارزشمند ایشان تأسیس اکابر مجانی است که تحت حمایت شرکت علمیه گلبهار تأسیس گردیده است. گذشته از مراکز آموزشی مرحوم طباطبایی، قرائت‎خانه‎ای با همت مرحوم جناب در سال 1293ش به‎صورت مجانی تأسیس کرد. ایشان پس از مهاجرت به مشهد نیز در کنار آستان مقدس امام رضا(ع) کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس کرد و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ‎بر5000 جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد تا علاقه‎مندان علم و دانش از آن بهره‎مند شوند. حاج سید سعید طباطبایی پس از عمری تلاش در راه نشر معارف در سن 72 سالگی در دی‎ماه 1337ش وفات یافت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد به خاک سپرده شد. محل دفن او اکنون در پشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد در ایوان شمالى صحن قدس واقع شده است[۵].

آثار

تصحیح نهج‎البلاغه امیرالمؤمنین علی بن ابی‎طالب(ع) از جمله آثار اوست.

پانویس

  1. رضایی، اسماعیل، ج1، ص279 و 280
  2. همان
  3. همان
  4. همان
  5. پایگاه اطلاع‎رسانی نائینی

منابع مقاله

  1. رضایی، اسماعیل و همکاران، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، بنیاد پژوهش‎های اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ دوم، مشهد، 1386ش
  2. پایگاه اطلاع‎رسانی نائینی، به نقل از مقاله آقای محمود حسن نژاد، مجله پیام فرهنگستان، سال هفتم، پیش‎شماره 23، تابستان 1389؛ به آدرس اینترنتی:

http://naeeni.com/seid-saeid-tabatabaei/

وابسته‌ها

نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام