عبرات المصطفين في مقتل الحسين(ع) المأخوذ من أقدم المصادر التاريخية الإسلامية

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
عبرات المصطفين في مقتل الحسين‌ عليه‌السلام، المأخوذ من أقدم المصادر التاريخية الإسلامية
NUR31963J1.jpg
پدیدآوران محمودی، محمدباقر (نویسنده)
ناشر مجمع إحياء الثقافة الإسلامية
مکان نشر ايران - قم
سال نشر 1417ق
چاپ 2
موضوع

حسين بن علي(ع)،

امام سوم،

احاديث

واقعه کربلا،
زبان عربی
کد کنگره
‏BP‎‏ ‎‏41‎‏/‎‏4‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏3‎‏ع‎‏2
نورلایب مشاهده
کتابخوان مشاهده



عبرات المصطفين في مقتل الحسين(ع) المأخوذ من أقدم المصادر التاريخية الإسلامية، تألیف علامه محمدباقر محمودی، کتابی است درباره مقام و قیام امام حسین(ع) که مطالب آن از کتاب‌های کهن اهل سنت گردآوری شده است[۱]

اهمیت کتاب در این است که اولا مطالب آن از منابع کهن است، ثانیا این منابع از اهل سنت است و ثالثا در هر موضوع غالباً از چند منبع مطلبی نقل شده است[۲]

ساختار

کتاب با سه مقدمه آغاز و مطالب در ذیل عناوین مختلف و متعددی، عرضه شده است.

در آغاز کتاب گفته شده که اغلب مطالب آن، برگرفته از چهار کتاب است: «مقتل ابومخنف» (م 175ق)، به روایت طبری، که او هم به روایت هشام بن محمد کلبی، مطالب مقتل ابومخنف را نقل کرده است؛ «أنساب الأشراف» تألیف احمد بن یحیی بلاذری (م.ح 250ق)؛ «الطبقات الكبری» تألیف محمد بن سعد (م 235ق یا در حدود آن) و «الأخبار الطوال» تألیف دینوری (م 285ق). آنگاه گفته شده که گاه از کتاب‌های دیگری نیز مطالبی نقل شده است؛ از جمله: «مقتل الحسين(ع)» تألیف اخطب خوارزم؛ «بغية الطلب» تألیف ابن عدیم و «تاریخ دمشق» تألیف ابن عساکر[۳]

گزارش محتوا

مقدمه اول، شامل روایاتی درباره مقام بلند امام حسین(ع) و مقدمه دوم، مشتمل بر روایاتی درباره گریستن بر آن حضرت و مقدمه سوم شامل روایاتی است که درباره پیشگویی شهادت آن حضرت است[۴]

گردآورنده ضمن نقل روایات و گزارش‌های تاریخی، راویان آن‌ها را نیز ذکر کرده و گاه به شرح حالشان پرداخته است[۵]

نویسنده، مطالب را با ذکر اسباب و انگیزه‌هایی که باعث خروج امام حسین(ع) از مدینه به‌سوی مکه گردید، آغاز نموده و با خطبه‌های آن حضرت در روز عاشورا، به انجام رسانده است.

بقیه مطالب درباره قیام و شهادت امام حسین(ع) و رخدادهای پس از شهادت است که برخی از آن‌ها عبارتند از: هجرت امام از مکه به کوفه؛ ورود امام به نینوا و ناخشنودی از اینکه بر جنگ پیشی بگیرد؛ شدت یافتن تشنگی در لشکر امام(ع) و روانه کردن حضرت عباس(ع) برای تهیه آب؛ خطبه امام(ع) در شب عاشورا؛ شهادت حضرت علی‌اکبر(ع) و دیگر یاران امام(ع)؛ تعداد زخم‌های امام(ع)؛ تعداد شهیدان با امام(ع)؛ تغییراتی که در نظام آفرینش پس از شهادت امام(ع) رخ داد؛ فرستادن سر امام(ع) به کوفه؛ فرستادن اسیران به کوفه و خطبه‌های آنان؛ سخن گفتن سر امام حسین(ع)؛ انتقام خداوند از قاتلان امام(ع) در دنیا و..[۶]

وضعیت کتاب

فهرست مطالب در انتهای کتاب آمده است.

در پاورقی‌های کتاب که فراوان است، سندهای دیگر یک گزارش، اختلاف آن با دیگر گزارش‌ها، شرح برخی از واژه‌ها و مطالب دیگری آمده است‌[۷]

پانویس

  1. ر.ک: اسفندیاری، محمد، ص258
  2. ر.ک: همان، ص259
  3. ر.ک: همان، ص258
  4. ر.ک: همان، ص258-259
  5. همان، ص258
  6. ر.ک: همان
  7. ر.ک: همان

منابع مقاله

  1. مقدمه و متن کتاب.
  2. اسفندیاری، محمد، «کتاب‌شناسی تاریخی امام حسین(ع)؛ به ضمیمه امام حسین(ع) در الذريعة»، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380.


وابسته‌ها