كتاب الطهارة (موسوی گلپایگانی)

از ویکی‌نور - دانشنامه تخصصی نور
پرش به: ناوبری، جستجو
‏ كتاب الطهارة
NUR00347J1.jpg
پدیدآوران

گلپایگانی، محمدرضا (نويسنده)

مقدس نجفی، محمدهادی (محرر)
ناشر دار القرآن الکريم
مکان نشر ايران - قم
موضوع فقه جعفری - قرن 14، طهارت (فقه)
زبان عربی
تعداد جلد 1
کد کنگره
‏ ‏BP‎‏ ‎‏185‎‏/‎‏2‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏7‎‏ک‎‏2
کتابخوان مشاهده



كتاب الطهارة، تقریر مباحث فقهی آیت‌الله سید محمدرضا موسوی گلپایگانی، پیرامون مسئله طهارت بوده که توسط محمدهادی مقدس نجفی به رشته تحریر درآمده است.

ساختار

کتاب با مقدمه کوتاهی از مؤلف آغاز و مطالب در پانزده فصل تنظیم شده است.

گزارش محتوا

در مقدمه، به سال شروع مباحثی که منجر به نگارش کتاب گردیده، اشاره شده است که عبارت است از سال 1380ق، در صحن مقدس حرم حضرت معصومه(ع) و سپس مسجد اعظم قم[۱].

در مبحث نخست، ابتدا به بررسی اقسام آب‌ها که عبارتند از آب قلیل[۲]، کر[۳]، باران[۴] و آب چاه[۵] و ذکر احکام هریک از آن‌ها[۶]، پرداخته شده است و سپس پیرامون آبی که در رفع خبث مورد استفاده قرار گرفته[۷] و نیز آب استفاده‌شده در وضو و غسل[۸] و آب جاری و احکام آن، بحث شده است[۹].

مبحث دوم، به بحث پیرامون «اسئار» اختصاص یافته است. اسئار جمع سؤر، به معنای باقی‌مانده آب نوشیده‌شده از ظرف می‌باشد[۱۰]. در مبحث سوم، به طهات مائیه پرداخته شده است که عبارت است از طهارت به‌وسیله وضو و غسل. مؤلف، با استفاده از روایات، طهارت را امری وجودی دانسته است[۱۱]. در این مبحث، فصلی به بیان احکام تخلی و امور واجب، مستحب و مکروه آن، اختصاص یافته است[۱۲].

در مبحث چهارم، به بحث پیرامون واجبات وضو پرداخته شده است که عبارتند از نیت[۱۳]، شستن صورت[۱۴]، شستن دست‌ها[۱۵]، مسح سر[۱۶] و مسح پاها[۱۷]. پیرامون نیت وضو، مؤلف به وجوب اخلاص در آن اشاره کرده و با استفاده از روایات، به اثبات این امر پرداخته است که ریای در وضو، باعث بطلان آن می‌شود[۱۸].

در مبحث پنجم، در سه فصل به‌ترتیب ذیل، به بحث پیرامون غسل‌های واجب پرداخته شده است:

  1. غسل جنابت، که سبب آن، دو امر است:
    • انزال، چه در خواب و چه در بیداری؛
    • جماع.

پیرامون وجوب غسل به‌واسطه جماع، اختلافاتی وجود دارد که نویسنده به‌صورت مفصل، آن را مورد بحث و بررسی دقیق قرار داده است[۱۹].

  1. واجبات غسل، که عبارت است از نیت[۲۰]، شستن تمامی بدن[۲۱]، ترتیب[۲۲]، تطهیر تمام بدن از نجاست[۲۳].
  2. غسل ارتماسی، که عبارت است از فرو بردن تمام بدن در آب به‌صورتی که تمام بدن در زیر آب قرار بگیرد. در این نوع غسل، وجوب رعایت ترتیب بین اعضا، ساقط می‌شود[۲۴].

در این مبحث، به ذکر سه مسئله پیرامون حکم رطوبت خارج‌شده پس از غسل[۲۵]، بروز حدث در اثناء غسل[۲۶] و وجوب مباشرت در غسل، پرداخته شده است[۲۷].

مبحث ششم، به بحث پیرامون موضوع حیض اختصاص یافته و در آن، سه مسئله، مطرح شده است:

  1. حکم زنی که صاحب عادت وقتیه و عددیه است؛ چنین زنی به مجرد رؤیت خون، باید نماز و روزه را ترک کند. نویسنده برای این حکم، ادعای اجماع نموده است[۲۸].
  2. حکم زنی که سه روز خونی را ببیند و قبل از ده روز قطع شود، چه صاحب عادت باشد یا مبتدئه و یا غیر آن؛ البته به شرطی که یائسه یا قبل از گذشت اقل طهر نباشد؛ چنین زنی حکم به حائض بودنش شده است[۲۹].
  3. حکم زنی که خون‌ریزی‌اش بیش از ده روز طول بکشد؛ برای چنین زنی، با شرایطی، حکم به حیض در ده روز اول و استحاضه در مابقی آن شده است[۳۰].

در مباحث بعد به‌ترتیب به موضوعات زیر پرداخته شده است: استحاضه؛ نفاس؛ احکام اموات؛ تیمم؛ نجاسات؛ مطهرات؛ خوردن و آشامیدن در ظروف طلا و مس؛ گوشت، چربی و پوست حیوان مشکوک التذکیه و چگونگی شستن ظروف.

در پایان کتاب، زندگی‌نامه مختصری از مؤلف (مقرر)، ارائه گردیده است[۳۱].

وضعیت کتاب

فهرست مطالب در انتهای کتاب آمده و در پاورقی‌ها به ذکر منابع پرداخته شده است.

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه، ص5
  2. ر.ک: متن کتاب، ص9
  3. ر.ک: همان، ص21
  4. ر.ک: همان، ص24
  5. ر.ک: همان، ص27
  6. ر.ک: همان
  7. ر.ک: همان، ص40
  8. ر.ک: همان، ص46
  9. ر.ک: همان، ص53
  10. ر.ک: همان، ص54
  11. ر.ک: همان، ص58
  12. ر.ک: همان، ص66
  13. ر.ک: همان، ص73
  14. ر.ک: همان، ص74
  15. ر.ک: همان، ص78
  16. ر.ک: همان، ص80
  17. ر.ک: همان، ص89
  18. ر.ک: همان، ص73
  19. ر.ک: همان100-104
  20. ر.ک: همان، ص113
  21. ر.ک: همان، ص114
  22. ر.ک: همان، ص117
  23. ر.ک: همان، ص126
  24. ر.ک: همان، ص129-‌130
  25. ر.ک: همان، ص132
  26. ر.ک: همان، ص136
  27. ر.ک: همان، ص138
  28. ر.ک: همان، ص148
  29. ر.ک: همان، ص150
  30. ر.ک: همان، ص158
  31. ر.ک: همان، ص390

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها